ΚΥΠΡΟΣ: ΤΑΧΥΤΑΤΑ ΠΡΟΣ ΤΗ ''ΛΥΣΗ''

Του Σταύρου Καρκαλέτση
Ιστορικού, αμυντικού αναλυτή, προέδρου ΕΛ.Κ.Ε.Δ.Α. 

Το άρθρο δημοσιεύεται στην ''ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ'' που κυκλοφορεί
 
Μετά  τον  οικονομικό  Αρμαγγεδώνα και την εισβολή της τρόικας –και  όσων είναι πίσω της- στην Κύπρο, έχουμε με ξεκάθαρο  πλέον τρόπο την  εμπλοκή των  Αγγλοαμερικανών, σε πορεία προετοιμασίας και διαμόρφωσης συνθηκών  νέας  προσπάθειας  λύσης στο κυπριακό. Στόχος: Μέχρι το τέλος του 2013 η Κύπρος να έχει συνθηκολογήσει και πολιτικά, οδηγούμενη κακήν κακώς σε ένα αεθνικό προτεκτοράτο νεοαποικιακής μορφής, πλήρως  ελεγχόμενο και καθυποταγμένο. Ο γενικός σχεδιασμός: Το περίφημο πιά δείπνο Αναστασιάδη-Έρογλου, θα ακολουθήσει οδικός  χάρτης (άνευ δυνατοτήτων παρέκκλισης), τον Σεπτέμβριο θα έχουν ορισμό ειδικού διαμεσολαβητή, και στις αρχές Οκτωβρίου θα οδηγηθούμε (ή ορθότερα: συρθούμε) στην τελική διάσκεψη και  διαπραγμάτευση,  μέσα από την οποία θα διαλυθεί η Κυπριακή Δημοκρατία και θα προκύψει το νέο, εκ παρθενογεννέσεως, σαθρό κατασκεύασμα που θα σημάνει και την αρχή του τέλους του Κυπριακού Ελληνισμού.
Σε αυτό το εγχείρημα, που αυτή την φορά δεν ''επιτρέπεται'' να αποτύχει, οι ΗΠΑ εξακολουθούν να έχουν παραχωρήσει την πρωτοβουλία των σχεδιασμών στη Μεγ. Βρετανία, ενώ η Ουάσινγκτον θα ασκεί ένα είδος υψηλής εποπτείας. Και βεβαίως,  τώρα λαμβάνονται μέτρα-ασφαλιστικές δικλείδες προς διασφάλιση του αποτελέσματος, με πρώτο την απόρριψη δημοψηφίσματος.
Το timing κρίνεται ιδανικό. Το 2004 και ο Τάσσος Παπαδόπουλος αποτελούν παρελθόν, τώρα υπάρχει Αναστασιάδης και ''ευελιξία''. Μπορεί ο πρόεδρος της Κύπρου να λέει διάφορα (αποδέσμευση Λευκωσίας από παραχωρήσεις Χριστόφια πχ), όμως με την μνημονιακή  επίθεση  που υπέστη η Κύπρος, ο ίδιος απέδειξε πως στερείται αξιοπιστίας. Θυμίζουμε τα όσα έλεγε και προσυπέγραφε περί μη κουρέματος, τον συνειδητό τορπιλισμό κάθε προσέγγισης με τη Μόσχα (ή και την Κίνα) προς εξασφάλιση στήριξης εκείνες τις κρίσιμες ώρες, τη γενικότερη στροφή που θέλει ο ίδιος να κάνει στην κυπριακή εξωτερική πολιτική, όπως την ένταξη στο ΝΑΤΟ, με όλα τα συν και πλην που αυτό συνεπάγεται.

ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΩΝ
-Ελλάδα και Κύπρος είναι ως γνωστόν γονατισμένες, οικονομικά, πολιτικά, και –ας πούμε επιτέλους αλήθειες-  και αμυντικά. Η αποτροπή σε επίπεδο στρατιωτικών συσχετισμών βαίνει μειούμενη και τα πράγματα είναι άσχημα. Εκτιμούμε πως ακριβώς λόγω της συνολικής αδυναμίας Ελλάδας και Κύπρου, είναι η χειρότερη δυνατή στιγμή για να συρθούμε σε διαπραγματεύσεις προς λύση. Το αποτέλεσμα είναι προδικασμένο και  θα πρόκειται για λύση-διάλυση του κυπριακού κράτους, του δεύτερου ελληνικού κράτους. Ο υφυπουργός εξωτερικών των ΗΠΑ Έρικ Ρούμπιν, αναφερόμενος στην πρόσφατη επίσκεψή του στην Κύπρο, δήλωσε πως  παρατήρησε ''σημαντικές αλλαγές, σε σχέση με την προηγούμενή του επίσκεψη,  λόγω των επιπτώσεων της οικονομικής κρίσης''. Πόσο πιο σαφής να γίνει;  Είναι εξαιρετικά δύσκολο για Σαμαρά-Αναστασιάδη να αποφύγουν την πορεία αυτή, όμως μήπως θα άξιζε το ρίσκο;  Άποψή μας: Οι ίδιοι θεωρούν πως δεν μπορούν, και με άλλοθι αυτό εξυπηρετείται το ''δεν θέλω'' τους. Ούτε θέλουν ούτε μπορούν να προτάξουν αντιστάσεις. Κι αυτό κάνει τα πράγματα ακόμη πιο μαύρα. Και εδώ, ο  Ρούμπιν τα είπε όλα, σημειώνοντας ότι οι ΗΠΑ έχουν εντυπωσιαστεί από τη νέα κυβέρνηση  Αναστασιάδη: ''Ο πρόεδρος της Κύπρου και οι συνεργάτες του είναι όχι απλώς ταλαντούχοι και έμπειροι, αλλά και αποφασισμένοι  να αλλάξουν σελίδα''.

-Στην Τουρκία που ταλανίζεται από τις γνωστές εσωτερικές συγκρούσεις, υπάρχει κλίμα συγκρατημένης αισιοδοξίας.  Φαίνεται πως στην πρόσφατη επίσκεψη Ερντογάν στην Ουάσιγκτον, ο Τούρκος πρωθυπουργός απέσπασε μια κατανόηση από τις ΗΠΑ (πχ κατανόηση, όπως διέρρευσαν κύκλοι του State Department, στο θέμα των εποίκων, παραπέμποντας, μάλιστα, στην …Τουρκία για τη λύση του). Ο  τουρκικός τύπος χαρακτηρίζει ''ευκαιρία'' την παρουσία Αναστασιάδη τον προεδρικό θώκο και στην Άγκυρα επενδύουν βάσιμα σε λύση σύμφωνα με τους γνωστούς στόχους που διαχρονικά θέτουν. Η πρόταση για τετραμερή διάσκεψη βρίσκεται στο τραπέζι από πλευράς Άγκυρας, ενώ μια από τις  βασικές απαιτήσεις των Τούρκων αφορά στο θέμα του κυπριακού φυσικού αερίου και την ''αιχμαλωσία'' του στον Nabucco West. Φυσικά, θα ήταν παράλογη έστω και η παραμικρή συζήτηση από πλευράς Αθήνας και Λευκωσίας περί ενεργειακής εξάρτησης της Κύπρου από την Τουρκία, όμως ούτε για αυτό μπορούμε να είμαστε πλέον βέβαιοι…

-Λονδίνο: Η όλη διαδικασία προς επίλυση του κυπριακού επιδιώκεται να έχει χαρακτήρα εξπρές. Οι κινήσεις επί του παρόντος είναι παρασκηνιακές, και τις κινούν ο πάντα φιλότουρκος ειδικός απεσταλμένος του  ΓΓ  του ΟΗΕ στην Κύπρο Αλεξάντερ Ντάουνερ και το βρετανικό ΥΠΕΞ, με ανάμειξη προσωπικά και του υπουργού εξωτερικών Ουίλιαμ Χέιγκ. Χέιγκ και Ντάουνερ είναι σε διαρκή επαφή και  όταν οι Άγγλοι διατηρούν τον πρώτο λόγο, αυτό που θα πρέπει να αναμένουμε είναι δρομολόγηση ξεκάθαρα φιλοτουρκικής λύσης.
-Στην πλευρά των Αμερικανών (ήταν πρόσφατα στη Λευκωσία ο υφυπουργός εξωτερικών  Έρικ Ρούμπιν, όπως προαναφέρθηκε)  παρακολουθείται ο βρετανικός σχεδιασμός, υποδεικνύεται όμως ότι δραστικές παρεμβάσεις των ΗΠΑ θα γίνουν στην τελική –και κρίσιμη- φάση των διαπραγματεύσεων.  Τον Σεπτέμβριο η Ουάσινγκτον σχεδιάζει τον ορισμό ειδικού διαπραγματευτή-διαμεσολαβητή, και θέλει να έχει τον πρώτο λόγο στο ποιο πρόσωπο θα είναι αυτό. Για τους Αμερικανούς,  σε σχέση και με τις επιδιώξεις τους σε Συρία-Ιράν, το ζητούμενο είναι πώς θα ικανοποιηθεί η Άγκυρα. Και το, ίσως εξ’ ίσου σημαντικό, για τις ΗΠΑ: Να κοπεί κάθε σχέση της Κύπρου με τη Ρωσία (άρα: έξωση των Ρώσων από την ανατ. Μεσόγειο), και η λύση να δοθεί μέσα από διαδικασίες κινούμενες στο τρίγωνο Ουάσινγκτον-Λονδίνο-Άγκυρα. 
-Η Ρωσία από πλευράς της, μετά τα όσα προηγήθηκαν στους τρεις πρώτους μήνες της διακυβέρνησης Αναστασιάδη, θεωρεί την παρούσα κυβέρνηση στη Λευκωσία τελείως αφερέγγυα και όργανο των δυτικών. Η Μόσχα θα παλέψει βεβαίως να διατηρήσει οικονομικά και λοιπά ερείσματα στην Κύπρο, για πρώτη όμως φορά από ιδρύσεως κυπριακού κράτους έχει να συνδιαλλαγεί  με μια καθαρά εχθρική κυβέρνηση, μια κυβέρνηση που ανατρέπει πάγιες σταθερές δεκαετιών στην εξωτερική πολιτική, δένοντας την Κύπρο στο άρμα της Δύσης και του ΝΑΤΟ, άμεσα ή έμμεσα.

ΤΟ ''ΚΕΡΑΣΑΚΙ'' ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΣ
Όπως και στο παρελθόν επιχειρήθηκε, θα προταχθεί το ''κερασάκι'' στην (δηλητηριώδη) τούρτα, ώστε να ''τσιμπήσουν'' οι Ελληνοκύπριοι:  Επιστροφή της πόλης της Αμμοχώστου, που θα προμηνύει και την επιστροφή 45.000 περίπου Ελλήνων  προσφύγων στην πόλη τους, σήμερα πόλη- φάντασμα. Είναι άγνωστο αν θα το δεχθούν οι Τούρκοι (το συζητούν, υπό την αναγνώριση του παράνομου αεροδρομίου Τύμπου, το οποίο όμως σημαίνει και αναγνώριση FIR στο ψευδοκράτος, άρα χωριστή κρατική κυριαρχία και άσκηση αυτής).
Ο Ντάουνερ και οι Άγγλοι ανακινούν ήδη  το θέμα της επιστροφής της Αμμοχώστου, με την ελπίδα να καταστεί πιο ελκυστική  η όλη διαδικασία ρυμούλκησης των Ελληνοκυπρίων στην διαπραγμάτευση που στήνεται. ''Θέλουμε να ακούσουμε από τους Τούρκους ηγέτες μία πραγματική δέσμευση, ότι η πρόθεσή τους είναι η επιστροφή της Αμμοχώστου. Νομίζω ότι όσο πιο σύντομα γίνει αυτό, τόσο το συντομότερο θα αρχίσει η ανοικοδόμηση της πόλης. Και νομίζω πως αυτό μπορεί να είναι ένα από τα πρώτα θέματα  των διαπραγματεύσεων. Όχι απλώς για τις νομικές αρχές και τις επιπτώσεις στους ανθρώπους, αλλά και επειδή είναι κρίσιμο να πιστέψουν οι άνθρωποι πως είναι δυνατό να επιτευχθεί κάτι καλύτερο'', εξηγεί ο Αλεξάντερ Ντάουνερ.
Η Αμμόχωστος είναι η αρχή μιας αλυσίδας από παγίδες, που θα τελειώσει με την έξωθεν επιβολή ''λύσης'', όπου ως τελευταίος (και ασφαλιστικός) κρίκος θα τεθεί η νομιμοποίηση αυτού που ετοιμάζουν, όχι μέσω δημοψηφισμάτων αλλά μέσα από τη Βουλή. Το ΟΧΙ του 76% στο σχέδιο Ανάν, ακόμη στοιχειώνει των ύπνο κάποιων, και τώρα θα λάβουν τα μέτρα τους. Η όλη μεθόδευση για να εγκριθεί η ''λύση'' όχι μέσω του λαού και δημοψηφισμάτων, αλλά  από τα κοινοβούλια (Κύπρου και ψευδοκράτους) έχει αναληφθεί εξ’ ολοκλήρου από το Λονδίνο. Έτσι, θα έχουμε και την πολυπόθητη σφραγιστική ''νομιμοποίηση'' αυτού που δεν πέρασε το 2004 και επανέρχεται τώρα, ως χειρότερη εκδοχή εκείνου του σχεδίου του Κόφι Ανάν.


ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ (ΑΚΟΜΗ) ΚΑΤΙ;
Με κάποια δόση υπερβολής (ή όχι;), θα μπορούσε να υποστηριχθεί πως τα πράγματα δεν είναι όπως το 1974. Είναι ακόμα πιο άσχημα. Διότι τότε, μέσα από τις στάχτες της συμφοράς, έμεινε το μεγαλύτερο κομμάτι του νησιού υπό τον έλεγχο της Κυπριακής Δημοκρατίας, και υπήρχε η κρατική οντότητα και το πλαίσιο να συνεχιστεί ο αγώνας. Τώρα, με αυτό που έρχεται, οι Έλληνες της Κύπρου κινδυνεύουν να χάσουν το κράτος τους ολοκληρωτικά και όχι εν μέρει. Και ο επόμενος πρόεδρος της Κύπρου δεν θα παραλάβει κράτος για να διοικήσει, αλλά μια αποικία, αποικία χρέους αλλά και  ένα προτεκτοράτο, γεωπολιτικά πλήρως παραδομένο στους διαχρονικούς του εχθρούς: Τούρκους και Άγγλους.
Αυτή τη στιγμή το ΑΚΕΛ και η Αριστερά είναι εκτός. Και με τα τραγικά λάθη της διακυβέρνησης Χριστόφια αμφιβάλλουμε για την δυνατότητά τους να επανέλθουν, έστω και παρεμβατικά. Η κυβέρνηση Αναστασιάδη από την άλλη, είναι γνωστό που αποβλέπει και ποιοί είναι οι προσανατολισμοί της. Είναι μια κυβέρνηση  που δύσκολα λέει ΟΧΙ, και δεν έχουμε επάρκεια πεπραγμένων (κάθε άλλο…) για να υποθέσουμε πως θα ορθώσει αντίσταση σε μια κακή, πολύ κακή λύση.
Μένει ο τρίτος και σε διαδικασία μορφοποίησης πόλος, η ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΠΟΛΙΤΩΝ του Γιώργου Λιλλήκα, ο οποίος έχει επιδοθεί (σε τακτικό επίπεδο) σε εκστρατεία κεφαλαιοποίησης του 25% που έλαβε ως υποψήφιος πρόεδρος. Η ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΠΟΛΙΤΩΝ προβάλλει ως εθνικό μα και κοινωνικό κίνημα, θεωρεί πως η Κύπρος βρίσκεται πλέον υπό οικονομική κατοχή και ζητά  να τεθεί το μνημόνιο σε δημοψήφισμα. Το σημαντικότερο, ως προς το εθνικό θέμα, είναι πως ο Γιώργος Λιλλήκας (για πολλούς, ο επόμενος πρόεδρος της Κύπρου) είναι ο μόνος πολιτικός αυτή την στιγμή που μπορεί να αντισταθεί σε όσα απεργάζονται τα γνωστά κέντρα σε βάρος της  Κύπρου: Μια γρήγορη και κακή λύση, υποθηκεύουσα όχι μόνο το φυσικό αέριο ή τα ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά συνολικά το μέλλον των Ελλήνων της Κύπρου.
Σε αυτά τα πλαίσια, Λιλλήκας και ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΠΟΛΙΤΩΝ αποκρούουν την όποια εκδοχή λύσης του κυπριακού στη βάση του σχεδίου Ανάν και προχωρούν ρηξικέλευθα, θέτοντας ακόμη και ζήτημα παραμονής βρετανικών βάσεων στην Κύπρο. Τις επόμενες μέρες η ΄΄ΣΥΜΜΑΧΙΑ΄΄ θα καταρτίσει τομείς και επιτροπές, που θα καταρτίσουν ολοκληρωμένες προτάσεις, με πρώτα τα ζητήματα και τις προτεραιότητες για μια νέα, εναλλακτική εξωτερική πολιτική, απαλλαγμένη από τις παθογένειες του παρελθόντος.
Το ζήτημα είναι πως στη Λευκωσία, οι επάλξεις αντίστασης (ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΠΟΛΙΤΩΝ, Εκκλησία, αντικατοχικές οργανώσεις και κινήματα) δεν έχουν την πολυτέλεια του χρόνου. Αυτό το γνωρίζουν όσοι μαγειρεύουν μια λύση εξπρές και για αυτό την επισπεύδουν, ώστε να μην καταστεί συμπαγής και αδιαπέραστος ο, υπό οικοδόμηση τώρα, τοίχος αντίστασης.
Θεωρούμε πως προέχει αυτή τη στιγμή η οικοδόμηση και ανόρθωση ενός πλατιού μετώπου αντίστασης, με τη σύμπραξη και όσων πολιτικών χώρων στην Ελλάδα τάσσονται κατά των μνημονίων αλλά και λύσεων εξάρτησης στα εθνικά θέματα. Μια εναλλακτική που θα μπορούσαν να υιοθετήσουν Αθήνα και Λευκωσία από κοινού (κουραστήκαμε να φωνάζουμε για κοινό σχεδιασμό και δράση, δόγμα ενιαίου ενεργειακού χώρου, πανεθνική διάσκεψη κτλ…) θα ήταν να μεταφερθεί το παιχνίδι έξω από την τετραμερή και την καθοδήγηση του ''διαιτητή που είναι πιασμένος'', δηλαδή των Βρετανών. Γιατί δεν επιδιώκεται μια διεθνής διάσκεψη λύσης του κυπριακού υπό την αιγίδα και στα πλαίσια του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ (όπου τα ψηφίσματα είναι υπέρ της Κύπρου) ή μέσω και Βρυξελλών, με ενεργό εμπλοκή της ΕΕ;
Το ότι Ελλάδα και Κύπρος βρίσκονται σε πτώση, δεν σημαίνει πως θα βρούμε στην αδυναμία μας άλλοθι συνθηκολόγησης. Ούτε έχουμε δικαίωμα να τερματίσουμε με την υπογραφή μας μια υπέροχη παρουσία και πορεία Ελλήνων για τρεις χιλιάδες χρόνια στην έπαλξη που λέγεται Κύπρος. Αλλιώς θα στιγματιστούμε από την Ιστορία, ως αυτοί που το αίμα των θυσιών γενεών ηρώων,  το σκεπάσαμε με το μελάνι της προδοσίας και της υποταγής…



http://www.elkeda.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=3023:26062013-&catid=34:2010-01-10-13-57-42&Itemid=84

Ο ΝΕΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ ΚΑΙ Η «ΑΠΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΗ» ΧΕΙΡΟΒΟΜΒΙΔΑ»

Του Σταύρου Καρκαλέτση
Αμυντικός αναλυτής, πρόεδρος ΕΛ.Κ.Ε.Δ.Α.

To άρθρο δημοσιεύεται στην  ''ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ'' Φεβρουαρίου

Η Κύπρος και ο νέος πρόεδρος που θα εκλεγεί σε λίγες εβδομάδες, θα βρεθούν μπροστά σε σκληρές και οδυνηρές πραγματικότητες, με πελώρια οικονομικά και πολιτικά διλήμματα. Η κατάσταση της κυπριακής οικονομίας, όπως την παρέδωσαν το σύστημα και η διακυβέρνηση Χριστόφια, απειλεί με αρνητικές επιπτώσεις στο κυπριακό, και αυτό καθίσταται αυτονόητο, αφού όσο η Κύπρος θα αποδυναμώνεται οικονομικά, ακολουθώντας την πτωτική τάση της Ελλάδος, τόσο πιό ευάλωτη θα είναι στο εθνικό θέμα, με τις πιέσεις για μια γρήγορη λύση να εντείνονται και τους «σωτήρες» της Κύπρου να καραδοκούν...

Ο απερχόμενος πρόεδρος Χριστόφιας είναι παραπάνω από σίγουρο πως φέρει τεράστιες ευθύνες για το σημερινό κατάντημα της Κύπρου. Υποθήκευσε την οικονομία της λειτουργώντας ως κομματάρχης-έρμαιο των ιδεολογικών του αγκυλώσεων και των διεθνιστικών του συνδρόμων, και όχι ως πρόεδρος κράτους. Διόγκωσε με κομματικούς εγκαθέτους το δημόσιο αλλά και άλλα κρίσιμα πόστα, όπως την διαπραγματευτική ομάδα για το κυπριακό. Για την καταστροφή στο Μαρί, τα λέει όλα το σχετικό πόρισμα. Μεγάλες είναι οι ευθύνες και για την αποδυνάμωση της Εθνικής Φρουράς, αφού το ΑΚΕΛ πάσχει από τα γνωστά αριστερά σύνδρομα που βιώνουμε και στην μητροπολιτική Ελλάδα: Απομιλιταροποίηση, απεθνοποίηση, αλλεργία απέναντι σε έννοιες όπως στρατηγική και αποτροπή.
Μέσα σε κλίμα ανασφάλειας και ενώ βρισκόμαστε στον επίλογο της διακυβέρνησης ΑΚΕΛ, στην Κύπρο του σήμερα ούτε το υπουργείο οικονομικών ούτε η Κεντρική Τράπεζα ούτε καν τα συμβατικά κόμματα είναι σε θέση να καταδείξουν με καθαρότητα στους πολίτες τα πραγματικά δεδομένα. Αυτή τη στιγμή στενεύουν επικίνδυνα τα χρονοδιαγράμματα  για να αποφύγει τη χρεοκοπία η Κύπρος, η οποία είναι σε επαφή με το Γιούρογκρουπ ώστε να καταφύγει στον Μηχανισμό Στήριξης. Αρκεί να σημειωθεί πως ενώ μέχρι τον περασμένο Σεπτέμβριο οι κυπριακές τράπεζες χρειάζονταν 5 περίπου δισεκατομμύρια ευρώ για ανακεφαλαιοποίηση, σήμερα οι ανάγκες ξεπερνούν το ποσό των 10 δισεκατομμυρίων. Μετά την αποτυχία (ή αδιαφορία;) της κυβέρνησης Χριστόφια να επέλθει μια κάποια συμφωνία μέσα στον Δεκέμβριο του 2012, τα περιθώρια άρχισαν να στενεύουν δραματικά. Αν συνυπολογιστεί πως ακόμη και μετά την ό,ποια συμφωνία, θα χρειαστεί πάνω από μήνας για να εγκριθεί αυτή από τα εθνικά κοινοβούλια (σε τουλάχιστον έξι κράτη της ευρωζώνης) και να ικανοποιηθεί το αίτημα της Κύπρου για δανεισμό, πάμε για μετά τις εκλογές, και στην επόμενη κυβέρνηση. Κοντολογής: Ο σχεδιασμός Χριστόφια φαίνεται να του βγαίνει: Η απασφαλισμένη χειροβομβίδα «κυπριακό μνημόνιο» θα σκάσει στα χέρια του νέου προέδρου. Ο οποίος θα βρεθεί προ τετελεσμένων.
Ο Χριστόφιας, μετά τη συνολική του αποτυχία (οικονομία και εθνικό θέμα) δεν πρόκειται δηλαδή να υπογράψει κανένα τελικό μνημόνιο, και αυτό θα φορτωθεί στον επόμενο, προκαταβολικά άτυχο, πρόεδρο. Ποιος όμως θα είναι αυτός; Ο ίδιος ο Δημήτρης Χριστόφιας, βλέποντας τα εκλογικά ποσοστά του ΑΚΕΛ να παίρνουν τον κατήφορο, ύψωσε λευκή σημαία, αυτοαποσύρθηκε και κατέβασε μια εξαιρετικά αδύναμη υποψηφιότητα, αυτή του Σταύρου Μαλά, που δεν έχει καμμία τύχη. Πρόκειται για προκαταβολική παραδοχή ήττας.
Αυτή τη στιγμή, ο πρόεδρος του ΔΗ.ΣΥ. Νίκος Αναστασιάδης κινείται δημοσκοπικά γύρω στο 32%, ο τεχνοκράτης και τέως ΥΠΕΞ επί Τάσσου Παπαδόπουλου  Γιώργος Λιλλήκας στο 20-22% με ανοδική τάση, και ο Σταύρος Μαλάς περίπου με ίδια ποσοστά της τάξης του 19-20%. Αν στον δεύτερο γύρο αντίπαλοι θα είναι ο Νίκος Αναστασιάδης και ο Γιώργος Λιλλήκας, φέρονται να καταλαμβάνουν 40% και 33% αντίστοιχα. Η διαφορά μεταξύ των δύο όμως φαίνεται σταδιακά να μειώνεται. Και πρέπει να σημειωθεί πως ο κεντρογενής Λιλλήκας δείχνει να αυξάνει τα ποσοστά του και στην υποστήριξη από ψηφοφόρους του ΑΚΕΛ, οι οποίοι στον δεύτερο γύρο δεν θα έχουν δικό τους υποψήφιο.

Καθίσταται όλο και πιο φανερό πως αν ο Γιώργος Λιλλήκας (που δεν πρέπει να ξεχνιέται πως κουβαλά τις παρακαταθήκες του Τάσσου Παπαδόπουλου) καταφέρει και περάσει στον δεύτερο γύρο, θα είναι όχι εύκολος αντίπαλος για τον Νίκο Αναστασιάδη. Ο πρόεδρος του ΔΗ.ΣΥ. επενδύει στον εμβολισμό του κεντρογενούς ΔΗ.ΚΟ., και πρωτίστως στο ότι ελέγχει ένα κόμμα οργανωμένο και με δεξιό-ελληνοκεντρικό χαρακτήρα (παρ’ ότι στεγάζονται πολιτικά στον ΔΗ.ΣΥ. και απεθνοποιημένοι νεοκύπριοι, νεοφιλελεύθεροι και άλλοι…).
Οι υποστηρικτές του ισχυρίζονται σήμερα ότι ο Νίκος Αναστασιάδης ξεπέρασε το σχέδιο Ανάν και ότι σέβεται την απόφαση του ΟΧΙ και την ετημυγορία του 76%.  Έγγραφα που κυκλοφορούν πάντως, επιχειρούν να χρησιμοποιηθούν από τους επικριτές του. Ότι αυτό δεν αποτελεί πραγματικότητα μια μεταστροφή του Αναστασιάδη, αλλά ελιγμό προκειμένου να αποσπάσει ψήφους από πατριωτικούς χώρους. Οι επικριτές του επικαλούνται πχ τα Wikileaks και τα όσα φέρεται να λέχθηκαν κατά τις συναντήσεις Αναστασιάδη με τον Αμερικανό πρέσβη στην Λευκωσία. Έτσι (έγγραφο υπ’ αρ.273/30.04.2008), ο πρέσβης  καταγράφει μεταξύ άλλων πως ο Αναστασιάδης προέβη σε επαίνους σχετικά με την αρχική προεδρική επίδοση του Δημήτρη Χριστόφια, ειδικά σε σχέση το παλιότερο λάθος του ως προς τη στήριξη του Παπαδόπουλου και την εγκατάλειψη του σχεδίου Ανάν το 2004. Ο Αμερικανός πρέσβης υποστήριζε τότε πως ο Αναστασιάδης είχε έκδηλα εντυπωσιαστεί από τον πρωθυπουργό της Τουρκίας. Θυμίζουμε πως ο πρόεδρος του ΔΗ.ΣΥ. υπήρξε ο μόνος Κύπριος πολιτικός που μετέβη στην Άγκυρα. Στην ίδια συνάντηση με τον Αμερικανό πρέσβη, αναφορικά με τον Τάσσο Παπαδόπουλο ο Αναστασιάδης φέρεται να του είπε πως «..ο Παπαδόπουλος ήταν ηλίθιος (stupid) πέραν πάσης αντίληψης και δεν διαπραγματεύτηκε το Σχέδιο [Ανάν] καλή τη πίστη». Ο πρέσβης υποστήριξε ακόμη πως ο Νίκος Αναστασιάδης είχε μεγάλη υπερηφάνεια για το γεγονός ότι συνέβαλε στην εκλογική  ήττα Παπαδόπουλου. Σε άλλο έγγραφο (839/18.10.2007), ο Αναστασιάδης υποστήριξε ότι η Κύπρος επειγόντως χρειαζόταν νέα ηγεσία, αφού οι «ηλίθιες» πολιτικές (stupid policies) του Προέδρου Παπαδόπουλου είχαν φέρει ντροπή και προσβολή (shame and embarrassment) στο νησί».
Φυσικά πρόκειται για προεκλογικό αγώνα και όλα τα όπλα βγαίνουν από τη φαρέτρα. Η ουσία είναι πως οι δύο πολιτικοί άνδρες έχουν θεμελιώδεις διαφορές ως προς την εξωτερική πολιτική που προτίθενται να ακολουθήσουν και βεβαίως ως προς τη διαχείριση του κυπριακού.
Οι επερχόμενες προεδρικές εκλογές στην Κύπρο θα είναι κομβικές και κατά την άποψή μου οι πλέον κρίσιμες από το 1974. Γράφτηκε στην Λευκωσία, με μια δόση υπερβολής, πως στην σημερινή ιστορική συγκυρία αυτές οι προεδρικές εκλογές θα προκρίνουν αν η Κύπρος θα ζήσει ή θα πεθάνει. Γιατί η διαρκής υποχωρητικότητα και η στήριξη σε εθνοκτόνες λύσεις τύπου του σχεδίου του 2004 δεν είναι τυχαία. Οφείλεται στην προσκόλληση των δύο μεγάλων κυπριακών κομμάτων σε αναχρονιστικά ιδεολογικά δόγματα και ακατάλληλες για κυρίαρχο κράτος εξαρτησιακές αντιλήψεις. Οι Έλληνες της Κύπρου, πρέπει να αποβάλλουν με τη συμπεριφορά ψήφου τους σε λίγες εβδομάδες, τα μετά το 1960 μικροκομματικά σύνδρομα, που οδήγησαν σε  διχόνοιες και σήμερα σε απραξία (για να μην πούμε απάθεια) έναντι του συνεχιζόμενου Αττίλα.
Το μείζον διακύβευμα των εκλογών του Φεβρουαρίου, είναι πως θα κρίνουν κατά πόσο οι Έλληνες της Κύπρου θα χαράξουν μια άλλη πορεία επανατοποθέτησης του κυπριακού στην βάση της διεθνούς νομιμότητας και του ευρωπαικού κεκτημένου, ή κατά πόσο θα περάσουν τελικά τα μετα-ανανικά προσχεδιασμένα, με ένα είδος χαλαρής συνομοσπονδίας και μια πιθανή ΝΑΤΟποίηση της Κύπρου, την οποία υποστηρίζει δημόσια ο Νίκος Αναστασιάδης. Το κεφάλαιο ΝΑΤΟ έχει δυό όψεις για τη Λευκωσία: Από την μια προβάλλει ελκυστική μια ιδέα κυπριακής υποψηφιότητας, που θα δημιουργήσει τριβές ανάμεσα σε ΗΠΑ και Τουρκία. Από την άλλη, ποιες δυνατότητες αντίστασης σε διαλυτικά σχέδια θα έχει μια εναγκαλισμένη με το ΝΑΤΟ, όχι de jure όμως πιθανόν de facto, Κύπρος; Διότι ακούγεται πως στους αγγλοσαξονικούς σχεδιασμούς προβλέπεται μια αντικατάσταση της UNFICYP από ΝΑΤΟική δύναμη, στα πλαίσια μιας λύσης όπως την εννοούν Ουάσινγκτον και Λονδίνο, και που θα εξυπηρετεί αρκούντως και την Τουρκία.
Από τη μια έχουμε λοιπόν μια κλασσική συμβατική πολιτική υποψηφιότητα ενός έμπειρου πολιτικού, που βαρύνεται πάντως με την παλαιά εμμονή του στα του σχεδίου Ανάν και την τότε καταστροφολογία του, κι από την άλλη έναν ηλικιακά νεότερο, τεχνοκράτη πολιτικό (Λιλλήκας)  που δεν πατάει σε κομματική βάση αλλά προβάλλεται ως υποψήφιος των πολιτών. Ο Νίκος Αναστασιάδης στηρίζεται καθαρά ως επιλογή από ΗΠΑ-Μ. Βρετανία, ενώ ο Γιώργος Λιλλήκας προτάσσει μια πολυσχιδέστερη εξωτερική πολιτική, με ανοίγματα και σε Γαλλία-Ρωσία και φυσικά το Ισραήλ.
Οι υποστηρικτές Αναστασιάδη υποστηρίζουν την αλλαγή πορείας και την απόρριψη σήμερα εκ μέρους του μιας αντεθνικής λύσης, μη παραβλέποντας πάντως πως τα χρονικά περιθώρια δεν είναι ανεξάντλητα. Ο Νίκος Αναστασιάδης, έχει υποβάλλει και βοηθητική προς την Ελλάδα πρόταση, προτείνοντας να αναλάβει η Κύπρος τον προυπολογισμό της ΕΛΔΥΚ Από την άλλη, οι πολίτες που θέλουν τον Γιώργο Λιλλήκα για πρόεδρο, σημειώνουν πως η εκλογή μη κομματικού προέδρου θα χτυπήσει την  κομματοκρατία και θα ανανεώσει επί το υγιέστερον την πολιτική σκηνή. Και τονίζουν πως έτσι θα ανακοπεί ο κατήφορος προς την απώλεια της ανεξαρτησίας και θα ματαιωθεί η σύζευξή της στο άρμα του νεο-οθωμανισμού, με την αποδοχή ενός ρατσιστικού διζωνικού καθεστώτος.

Οι θέσεις του Γιώργου Λιλλήκα συμπυκνώνονται, από τον ίδιο διατυπωμένες, στα εξής: «Δεσμεύομαι ενώπιων των πολιτών ότι αν με τιμήσουν με τη ψήφο τους στο ανώτατο αξίωμα, εντός του 2013 θα αποδεσμευτούμε από το μνημόνιο της Τρόικα. Εντός του 2013 θα αξιοποιήσουμε τα έσοδα μας από το φυσικό αέριο έτσι ώστε να θέσουμε ξανά την κυπριακή οικονομία σε τροχιά ανάπτυξης. Δεσμεύομαι ότι θα πράξουμε ότι είναι δυνατόν, αξιοποιώντας το φυσικό αέριο από το οικόπεδο 12, να σταματήσουμε τη διαρροή Κυπρίων επιστημών και να θέσουμε τέρμα στη μετανάστευση των νέων μας. Χρειαζόμαστε όλους τους νέους, να παραμείνουν  στην Κύπρο.  Οι νέοι αποτελούν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της Κύπρου. Παράλληλα θέλω να στείλω και ένα πολιτικό μήνυμα στα διάφορα διεθνή κέντρα πολιτικών αποφάσεων, τα οποία, ενώ εμείς έχουμε στραμμένο το βλέμμα και την προσοχή μας στο Μνημόνιο της Τρόικα, αυτοί επεξεργάζονται σενάρια λύσης του κυπριακού. Το μήνυμα είναι απλό και καθαρό: Ας μην επενδύουν στην οικονομική κρίση και στην οικονομική εξάρτηση της Κύπρου για να επιβάλλουν στην Κύπρο μια απαράδεκτη λύση στη βάση του σχεδίου Ανάν. Η οικονομική κρίση δεν πρόκειται να μειώσει τις αντιστάσεις του κυπριακού Ελληνισμού. Για αυτό τους καλώ να εγκαταλείψουν τα ό,ποια σχέδια ετοιμάζουν συνδέοντας την πιθανή δόση από την Τρόικα με ένα πακέτο λύσης του κυπριακού στη βάση  του Σχεδίου Ανάν».
Να σημειωθεί ακόμη η γνωστή εισήγηση που έκανε ο Γιώργος Λιλλήκας, για την παραχώρηση ενός από τα κυπριακά θαλάσσια οικόπεδα (και του φυσικού του αερίου) στην Ελλάδα, ώστε αυτή να βοηθηθεί στο ξεπέρασμα της οικονομικής κρίσης. Δηλαδή, μια εθνικά συγκροτημένη ελληνική πετρελαϊκή εταιρεία θα υπέβαλλε αίτηση για παραχώρηση του οικοπέδου σ’ αυτήν, και θα εξεταζόταν από την νέα κυπριακή κυβέρνηση παρά πολύ ευνοϊκά, δίδοντας στην Ελλάδα τη δυνατότητα να το αξιοποιήσει για να βοηθηθεί η καταβαραθρωμένη οικονομία της. Αυτό το δικαίωμα το έχει η κυπριακή κυβέρνηση και μπορεί να το ασκήσει όποτε θέλει, αφού επιτελεί καθαρά οικονομική – εμπορική πράξη κι όχι εκχώρηση εδάφους ή θάλασσας σ’ άλλη χώρα.
Σημειώνεται πως οι εκπρόσωποι του ΑΚΕΛικού υποψηφίου Σταύρου Μαλά άρχισαν πρόσφατα να ειρωνεύονται τον Γιώργο Λιλλήκα για τις θέσεις του αυτές, επικαλούμενοι  κινδύνους που πιθανόν να υπάρξουν από την σίγουρη, κατ’ αυτούς, εμπλοκή της Τουρκίας. Η θέση του ΑΚΕΛ παραμένει η «εξημέρωση» του θηρίου που δεν πρέπει με τίποτα να το εξαγριώσουμε. Συμπερασματικά, ο ραγιαδισμός και η τουρκοφοβία επιβιώνουν στην κυβέρνηση Χριστόφια και στα στερνά του πενταετούς της βίου.
Κάτι που ελπίζουμε (προκύπτει τουλάχιστον τόσο στις θέσεις Αναστασιάδη όσο και σε αυτές Λιλλήκα) είναι η αναθεώρηση της αμυντικής λογικής ΑΚΕΛ/Χριστόφια και η ενδυνάμωση της Εθνικής Φρουράς και της κυπριακής αποτροπής. Η αφελής λογική Χριστόφια (εκφράστηκε από τον ίδιο δημόσια, σε κορυφαίο συνέδριο, προς τον γράφοντα με τη φράση «η Κύπρος δεν θέλει εξοπλισμούς-αυτά είναι επικίνδυνα πράγματα-θέλουμε ειρήνη») πρέπει να αντικατασταθεί από realpolitik προσεγγίσεις, που θα ενισχύσουν, στο μέτρο του δυνατού την κυπριακή αποτροπή. ΑΟΖ και ενεργειακός πλούτος είναι δικά σου εφ’ όσον μπορείς να τα υπερασπιστείς, μέσα από στρατηγικές συμμαχίες αλλά φροντίζοντας παράλληλα και την δική σου εθνική ισχύ.
Στο κυπριακό ελληνικό λαό εναπόκειται πλέον η απόφαση που θα προσημειώσει το αύριο στη γη των προγόνων του. Το σίγουρο είναι πως απαιτείται ο επόμενος πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, όποιος και από τους δύο κι αν είναι, να σταθεί στο ύψος της κρισιμότατης ιστορικής συγκυρία, παραμερίζοντας την πολιτική κατευνασμού/συμβιβασμού με την τουρκική κατοχή και επιδιώκοντας αναβάθμιση του διεθνούς status της Κύπρου. Το γράφουμε, απευθυνόμενοι κυρίως στον Νίκο Αναστασιάδη, αφού ο Γιώργος Λιλλήκας έδωσε στο παρελθόν «εξετάσεις» και τις πέρασε με πολύ καλό βαθμό. Αν δεν γίνει η μεγάλη αλλαγή τώρα, με τις οικονομικές και γεωστρατηγικές ευκαιρίες που δίνει ο ενεργειακό πλούτος της κυπριακής ΑΟΖ, δεν θα γίνει ποτέ. Ο κυπριακός Ελληνισμός αυτή την φορά είναι η κατ΄ εξοχήν πανεθνική ελπίδα, και στο ραντεβού του με την Ιστορία πρέπει να τολμήσει την υπέρβαση που απαιτούν οι καιροί.

http://www.elkeda.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=2600:21012013--------lr-r&catid=34:2010-01-10-13-57-42&Itemid=84

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΞΑΝΑΧΤΙΖΕΙΣ, ΠΑΤΡΙΔΑ ΔΕΝ ΞΑΝΑΒΡΙΣΚΕΙΣ...

του Σταύρου Καρκαλέτση

Ιστορικός, αμυντικός αναλυτής, πρόεδρος ΕΛ.Κ.Ε.Δ.Α. 

H είδηση, σύμφωνα με την οποία η κυβέρνηση του Ισραήλ φέρεται να ζήτησε από την κυπριακή την άδεια χρήσης της αεροπορικής βάσης "Α. Παπανδρέου" στην Πάφο, ως αντάλλαγμα την εξασφάλιση της αεράμυνας της νήσου, πρέπει να προξενεί ικανοποίηση αλλά και μελαγχολία σε κάθε Έλληνα. Ας μην ξενίσει το αντιφατικόν των συναισθημάτων. Τα πράγματα είναι εξαιρετικά καθαρά.

Εάν αυτό γίνει αποδεκτό από τη Λευκωσία, όπως και  η χρήση συγκεκριμένων αεροδρομίων της δυτικής Ελλάδος από την ισραηλινή αεροπορία, μιλάμε για δυναμική αλλαγή στις στρατιωτικές ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή. Αν αληθεύουν δε, οι πληροφορίες περί ανταποδοτικής χρήσης ισραηλινού αεροδρομίου από την ελληνική πολεμική αεροπορία, αντιλαμβάνεται ο καθένας πως οι δυνατότητες ελληνικής αποτροπής πάνω και επί της Κύπρου, κυριολεκτικά ''απογειώνονται''.

Υπενθυμίζεται πως στην αεροπορική βάση "Ανδρέας Παπανδρέου", υπάρχουν οι απαραίτητες υποδομές για την φιλοξενία και υποστήριξη μαχητικών αεροσκαφών F-16, των μαχητικών δηλαδή που αποτελούν τον κορμό της ελληνικής αλλά και της ισραηλινής αεροπορίας.

Η ικανοποίηση εδράζεται λοιπόν στην πρόταση των Ισραηλινών, η οποία εάν υλοποιηθεί θα συνιστά σημαντική αναβάθμιση της άμυνας της Κύπρου και θα αλλάξει τα δεδομένα στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας για την Μεγαλόνησο.

Που βρίσκεται κρυμμένη η μελαγχολία; Στο ότι διαπιστώνεται για πολλοστή φορά η αποφασιστικότητα του Ισραήλ να υπερασπίσει τα ενεργειακά κοιτάσματα της περιοχής και να αποκρούσει έργοις την τουρκική επιθετικότητα. Στο ότι ενδέχεται (και μακάρι) να καταστεί ορμητήριο των Ισραηλινών μαχητικών η βάση Πάφου, αλλά ''απαγορεύεται'' να βρίσκονται εκεί τα ''φυσικά της παιδιά'': Οι Έλληνες χειριστές και τα ελληνικά αεροσκάφη. Στο ότι η Ελλάδα παραμένει αφόρητα διστακτική, ενώ έχει κάθε δικαίωμα να βρίσκεται εκεί, στην κυπριακή γη, υπερασπίστρια συμβατικών μα πάνω από όλα ηθικών δεσμεύσεων απέναντι σε 800.000 Έλληνες της Κύπρου.

Η ελληνική κυβέρνηση (και σίγουρα όχι η παρούσα...) πρέπει στο εγγύς μέλλον να οργανώσει την γεωστρατηγική επιστροφή του Έθνους στην ανατολική Μεσόγειο. Να ολοκληρώσει το δόγμα της δεκαετίας του '90, που θάφτηκε στο Τυμπάκι μαζί με τους στοιχειωμένους S 300. Και ας μην επικαλεστεί κάποιος την οικονομική κρίση. Η Τουρκία, γονατισμένη οικονομικά πριν μια δεκαετία, δεν εγκατέλειψε ούτε δευτερόλεπτο τα σχέδια της και τη στρατηγική της.

Και κάτι τελευταίο: Οικονομία ξαναχτίζεις. Πατρίδα ακρωτηριασμένη δεν αποκαθίσταται. Ειδικά όταν ο θύτης είναι η Τουρκία...

ΕΛ.Κ.Ε.Δ.Α.

ΟΙ ΕΞΙ ΗΜΕΡΕΣ ΠΟΥ ΕΚΟΨΑΝ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΤΑ ΔΥΟ

Του Σταύρου Καρκαλέτση
Προέδρου του ΕΛΚΕΔΑ

Η Αμμόχωστος βομβαρδίζεται κατά τον «Αττίλα 2».

Τα ελάχιστα άρματα Τ-34 της Εθνικής Φρουράς είχαν να αντιμετωπίσουν δεκάδες Μ-48 των Τούρκων.

Τουρκικό άρμα έχει βληθεί από ελληνικό αντιαρματικό στην περιοχή της Σχολής Γρηγορίου στην Λευκωσία.

Στις 14 Αυγούστου οι Τούρκοι ήταν πλέον πανέτοιμοι για την δεύτερη και μεγάλη επίθεση. Με τους 40.000 στρατιώτες που είχαν μεταφέρει, σκόπευαν την κατάληψη εκτεταμένων εδαφών καθώς και την διχοτόμηση της Μεγαλονήσου. Όπως και στην πρώτη φάση των επιχειρήσεων, οι Τούρκοι ξεκίνησαν την επίθεσή τους με αεροπορικές προσβολές. Τρίτη, 14 Αυγούστου και ώρα 04:45 (κατ’ άλλους στις 05:00), τα τουρκικά αεροσκάφη ξεκίνησαν να πλήττουν στόχους, κυρίως στην Λευκωσία και την γύρω περιοχή όπως το ΓΕΕΦ, το Αρχηγείο Αστυνομίας, το ΡΙΚ και το Διεθνή Αερολιμένα Λευκωσίας. Με ιδιαίτερη σφοδρότητα προσβλήθηκαν οι θέσεις της Εθνικής Φρουράς μεταξύ του προαστίου της Λευκωσίας Καϊμακλί και του χωριού Μία Μηλιά.

Οι Τούρκοι αποκάλυψαν έτσι το σημείο όπου θα εκδήλωναν την κύρια ενέργειά τους. Το ΓΕΕΦ είχε προβλέψει την παραπάνω κατεύθυνση, είχε δε προβεί από ημερών σε στρώση ναρκοπεδίων, διάνοιξη αντιαρματικής τάφρου και άλλα οχυρωματικά έργα. Εκεί το 399 Τάγμα της Εθνικής Φρουράς ήταν το πλέον προωθημένο. Καθώς θα ήταν το πρώτο που θα επωμιζόταν το βάρος της τουρκικής επίθεσης, ενισχύθηκε με τεθωρακισμένα οχήματα BTR-152 και Marmon-Herrington, 12 αντιαρματικά πυροβόλα και σοβιετικούς αντιαρματικούς εκτοξευτήρες βλημάτων. Πίσω από το 399 Τάγμα Πεζικού ετάχθησαν τρεις μοίρες πυροβολικού και τα υπόλοιπα τάγματα, όπως προέβλεπε το σχέδιο άμυνας.

Προέλαση και σφαγές

Επί εδάφους, η επίθεση των Τούρκων ξεκίνησε στις 07:00. Οι δυνάμεις τους εξόρμησαν από το τουρκοκυπριακό χωριό Χαμίτ Μάντρες. Προπορεύονταν άρματα μάχης, ενώ έπονταν τάγματα πεζικού. Η πρώτη αυτή επίθεση αποκρούσθηκε, ακολούθησε όμως άλλη. Οι Τούρκοι διέθεσαν στον συγκεκριμένο τομέα περίπου 60 άρματα. Τα πρώτα από αυτά διαπέρασαν αλώβητα τα ναρκοπέδια της Εθνικής Φρουράς, γεγονός που κατέδειξε ότι ο εχθρός γνώριζε τα σημεία ναρκοθέτησης. Στις 10:00 η πίεση των επιτιθέμενων κατέστη αφόρητη και ύστερα από λίγο οι ελληνικές γραμμές διασπάστηκαν. Στην ίδια περιοχή αμυνόταν πρόσθετη κυπριακή δύναμη 200 περίπου ανδρών, υπό τον Κύπριο ταγματάρχη Τάσο Μάρκου. Ο εξαίρετος αυτός αξιωματικός προσπάθησε να κρατήσει άμυνα, αρνούμενος να υποχωρήσει. Έκτοτε, τα ίχνη του χάθηκαν και ο ταγματάρχης Τάσος Μάρκου θεωρείται αγνοούμενος.

Μόλις η διάσπαση της γραμμής άμυνας γνωστοποιήθηκε στο ΓΕΕΦ, αυτό διέταξε αντεπίθεση με πέντε άρματα Τ-34 και δύναμη καταδρομέων της 31 Μοίρας. Ούτε αυτό όμως εφαρμόσθηκε, λόγω της ταχείας προέλασης των Τούρκων.

Μέτωπο δεν υπήρχε πλέον, οι δε μονάδες που υπερασπίζονταν την περιοχή βόρεια του Πενταδακτύλου και προς την Καρπασία, κινδύνευσαν άμεσα να αποκοπούν. Μπροστά στον κίνδυνο αυτό, το ΓΕΕΦ διέταξε σύμπτυξη προς Λάρνακα και προς Αμμόχωστο. Η ταχύτητα της τουρκικής προέλασης δημιούργησε μεγάλες απώλειες στα υποχωρούντα τάγματα. Ημέρες αργότερα, κατέφθαναν στις ελληνικές γραμμές ομάδες εθνοφρουρών, οι οποίες πραγματοποιώντας νυκτερινές πορείες και αντιμετωπίζοντας μεγάλους κινδύνους, κατάφερναν να ξεφύγουν από τον τουρκικό κλοιό. Στο ανατολικό τμήμα του Πενταδακτύλου κρύβονταν επί εβδομάδες Κύπριοι στρατιώτες.

Πολλοί συνελήφθησαν και μεταφέρθηκαν στην Τουρκία, περνώντας στον ατελείωτο κατάλογο των αγνοουμένων. Οι Τούρκοι προέβησαν σε μαζικές εκτελέσεις και πάσης φύσεως κτηνωδίες. Όπως ακριβώς έπραξαν και στα χωριά της Κυρήνειας, εκτελούσαν όσους άμαχους συλλάμβαναν. Έτσι τα χωριά της πεδιάδας της Μεσαορίας εγκαταλείφθηκαν από τους κατοίκους τους, οι οποίοι έντρομοι έσπευδαν να σωθούν γνωρίζοντας τα εγκλήματα, τα οποία διέπρατταν οι εισβολείς στους οικισμούς που κατελάμβαναν.

Την μοιραία εκείνη Τετάρτη, 14 Αυγούστου του 1974, όλοι οι δρόμοι που οδηγούσαν προς Νότο γέμισαν ασφυκτικά από χιλιάδες πανικόβλητους κατοίκους των χωριών της Μεσαορίας. Οικίες και γη ανυπολόγιστης αξίας εγκαταλείφθηκαν σε λίγες ώρες και ο πληθυσμός, ευρισκόμενος σε απόγνωση, κινήθηκε προς τις μη καταληφθείσες περιοχές. Μεγάλος αριθμός στρατιωτών (οι εκτιμήσεις μιλούν για περισσότερους από 200 άνδρες), όταν κατέρρευσε η γραμμή άμυνας στην Μία Μηλιά, εγκλωβίστηκαν στην περιοχή των χωριών Κυθρέα, Παλαίκυθρο και Βώνη. Οι περισσότεροι από αυτούς αγνοούνται έως σήμερα, ενώ οι εν ψυχρώ εκτελέσεις, ακόμα και μικρών παιδιών, προσέλαβαν στα χωριά αυτά μαζικό χαρακτήρα.

Εάλω η Αμμόχωστος, χωρίς μάχη

Στις 15 Αυγούστου οι μηχανοκίνητες δυνάμεις των Τούρκων συνέχισαν ανεμπόδιστα την προέλασή τους. Τα τάγματα που βρίσκονταν δυτικά της Αμμοχώστου διέθεταν μόνο τρία άρματα Τ-34, προς αντιμετώπιση των 50 και πλέον Μ-48 του εχθρού. Επιβεβαιωνόταν κατά δραματικό τρόπο αυτό που κατέθεσε αργότερα ο αρχηγός ΓΕΕΦ: «Το άρμα αντιμετωπίζεται μόνο με άρμα εις το τελείως αρματικόν έδαφος». Ο ανωτέρω εξέδωσε το μεσημέρι διαταγή υποχώρησης από την πόλη και την περιοχή Αμμοχώστου. Όσα τάγματα της Εθνικής Φρουράς παρέμεναν στοιχειωδώς μάχιμα, κινήθηκαν προς τα Κοκκινοχώρια και την Λάρνακα.

Στις 18:00, εισήλθε στην Αμμόχωστο η πρώτη φάλαγγα των Τούρκων και στάθμευσε κάτω από τα επιβλητικά μεσαιωνικά τείχη του κάστρου. Επρόκειτο για τέσσερα άρματα μάχης, συνοδευόμενα από αρκετά τεθωρακισμένα οχήματα. Πιστοποίησαν ότι δεν υπήρχαν ελληνικές μονάδες στην περιοχή και στις 21:00 κατέφθασε το 14ο Σύνταγμα Πεζικού, το οποίο αναπτύχθηκε προσεκτικά στην πόλη. Η Αμμόχωστος, η ιστορική πόλη του Ευαγόρα, ο θεματοφύλακας του ελληνικού χαρακτήρα της Κύπρου, αποτελεί από τότε παρελθόν για τον Ελληνισμό.

Σχετικά με την αμαχητί, στην ουσία, εγκατάλειψη της Αμμοχώστου, διατυπώθηκαν ενστάσεις. Οι Τούρκοι δεν σκόπευαν, όπως αποδείχθηκε αργότερα, να καταλάβουν το ελληνοκυπριακό τμήμα (την νέα πόλη), το οποίο ήταν και το μεγαλύτερο. Υποστηρίχθηκε, έτσι, ότι κακώς εγκαταλείφθηκε η Αμμόχωστος, την οποία κάλυπταν τρία τάγματα, έστω και με τα γνωστά προβλήματα. Ο αρχηγός ΓΕΕΦ, υποστράτηγος Καραγιάννης, υποστήριξε και κατέθεσε αργότερα ότι η πόλη της Αμμοχώστου ήταν ικανή να αμυνθεί ως «περικεχαρακωμένο φρούριο», εάν είχε πραγματοποιηθεί έγκαιρη προπαρασκευή προς τούτο.

Η τακτική της αναμονής

Στον δυτικό τομέα, οι Τούρκοι εφάρμοσαν αρχικά τακτική αναμονής, αφού το βάρος της προσπάθειάς τους είχε εστιασθεί στην προέλαση προς την Αμμόχωστο. Από την Βασίλεια, δυτικά της Λαπήθου, και μέχρι τα δυτικά όρια της Λευκωσίας, τάχθηκαν πέντε Τάγματα Πεζικού της Εθνικής Φρουράς ακολουθούμενα από την 33 Μοίρα Καταδρομών. Το μεσημέρι της 15ης Αυγούστου, με την υποστήριξη πυροβολικού και αεροπορίας, οι Τούρκοι εξόρμησαν από δύο σημεία: νότια και προς το χωριό Άγιος Βασίλειος κινήθηκαν οι μηχανοκίνητες δυνάμεις συνοδευόμενες από πεζικό. Προπορεύθηκε ουλαμός αρμάτων μάχης Μ-47.

Την δύναμη αυτή επεδίωξε να αντιμετωπίσει ο Κύπριος ίλαρχος Κωνσταντίνος Χαραλάμπους, ο οποίος διέθετε μόνο ένα άρμα Μ-47 και ένα τεθωρακισμένο όχημα Μ-113. Οι αμυνόμενοι κατέστρεψαν το προπορευόμενο τουρκικό άρμα, ενώ το Μ-47 έβαλλε με το πυροβόλο του, προσβάλλοντας τα υπόλοιπα δύο-τρία άρματα, τα οποία ακινητοποιήθηκαν. Τελικά, ο Χαραλάμπους υποχώρησε προς την Μόρφου, μόνον όταν οι Τούρκοι επεχείρησαν κυκλωτική κίνηση και υπερκέραση με τα Μ-47.

Αργότερα επιτέθηκε και μια τουρκική μεικτή ταξιαρχία καταδρομών, χωρίς να συναντήσει αξιόλογη αντίσταση. Ο αγώνας ήταν άνισος καθώς οι ελληνικές δυνάμεις δεν διέθεταν αυτό που αφειδώς χρησιμοποίησαν οι Τούρκοι: άρματα μάχης.

Ενώ πλησίαζε η νύκτα, διατάχθηκε σύμπτυξη των ταγμάτων της Εθνικής Φρουράς προς αποτροπή εγκλωβισμού τους. Το σκοτάδι λειτούργησε προστατευτικά, αφού η τουρκική Αεροπορία ανέστειλε την δράση της. Πρώτα υποχώρησαν τα εμπρόσθια τάγματα. Αυτά που βρίσκονταν πιο πίσω κάλυψαν τα αποχωρούντα. Τελευταίοι απαγκιστρώθηκαν οι καταδρομείς της 33 Μοίρας, οι οποίοι έδωσαν ολονύκτια μάχη, για να επιτευχθεί με ομαλό τρόπο η σύμπτυξη των μονάδων πεζικού.

Εν τούτοις, πολλές από αυτές εγκλωβίστηκαν, ειδικά στον βόρειο τομέα. Δεκάδες εθνοφρουροί αιχμαλωτίσθηκαν και η τύχη των περισσότερων αγνοείται. Ένας λόχος που μαχόταν στην περιοχή του χωριού Κοντεμένος κυκλώθηκε από τους Τούρκους και 30 περίπου άνδρες του αιχμαλωτίσθηκαν.

Ανενόχλητη προέλαση και στην Μόρφου

Στις 16 Αυγούστου οι εισβολείς προέλασαν ανενόχλητοι και το μεσημέρι εισήλθαν στην Μόρφου.

Η προβαλλόμενη από τις ελληνικές δυνάμεις αντίσταση, τόσο στον ανατολικό όσο και στον δυτικό τομέα, ήταν κατά πολύ ασθενέστερη συγκριτικά με αυτήν της πρώτης φάσης του «Αττίλα». Η διαφορά στους αριθμητικούς συσχετισμούς και τον όγκο πυρός ήταν συντριπτική υπέρ των Τούρκων. Οι εισβολείς ολοκλήρωσαν έτσι τον «Αττίλα 2» εξαιρετικά γρήγορα και εύκολα. Η ανυπαρξία αρματικού δυναμικού εκ μέρους της Εθνικής Φρουράς είχε ως αποτέλεσμα την απώλεια ελάχιστων αρμάτων για τους Τούρκους. Αντίθετα, στο πεζικό υπέστησαν σημαντικές απώλειες. Όπως δήλωσε ο στρατηγός Σεμίχ Σαντζάρ, αρχηγός των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων, η προέλαση προς Αμμόχωστο και Μόρφου στοίχισε στους Τούρκους 250 νεκρούς και 550 τραυματίες. Ενώ όμως τα πράγματα εξελίχθηκαν ευνοϊκά γι’ αυτούς στον ανατολικό και δυτικό τομέα, στο κέντρο του μετώπου και στην περιοχή της πρωτεύουσας οι εισβολείς συνάντησαν ισχυρή αντίσταση.

Αντίσταση μέχρις εσχάτων στην Λευκωσία

Στην περιοχή της πρωτεύουσας, διεξήχθησαν οι σφοδρότερες μάχες του «Αττίλα 2». Στην Λευκωσία, οι Τούρκοι δεν στάθηκαν ικανοί να προχωρήσουν, ενώ στο στρατόπεδο της ΕΛΔΥΚ υπέστησαν σημαντικές απώλειες.

Την Δυτική Λευκωσία υπερασπίσθηκε το 336 Τάγμα Επιστράτων με διοικητή τον ταγματάρχη Δημήτριο Αλευρομάγειρο από το Αγρίνιο. Η δύναμη του τάγματος ξεπερνούσε τους 850 άνδρες, οι οποίοι ήταν έφεδροι από την Αμμόχωστο και στην πλειονότητά τους ενωτικών αισθημάτων, όπως και οι περισσότεροι Αμμοχωστιανοί. Η δύναμη αυτή εκτεινόταν σε ένα μεγάλο μέτωπο τεσσάρων χιλιομέτρων, το οποίο ξεκινούσε από την οδό Λήδρας, εκεί όπου σήμερα εντοπίζεται το εμπορικό κέντρο της Λευκωσίας, κάλυπτε το προάστιο Άγιος Παύλος και κατέληγε στο ανατολικό άκρο του στρατοπέδου της ΕΛΔΥΚ.

Το πρωί της 14ης Αυγούστου, οι Τούρκοι ξεκίνησαν την επίθεση. Χρησιμοποίησαν πληθώρα όλμων, ενώ η αεροπορία τους σφυροκοπούσε τις ελληνικές θέσεις. Ο ταγματάρχης Αλευρομάγειρος περιέτρεχε το μέτωπο του τάγματος και βρισκόταν στην πρώτη γραμμή δίνοντας οδηγίες και εντολές για άμυνα μέχρις εσχάτων. Μέχρι το βράδυ, οι απώλειες των Τούρκων ανήλθαν σε 60 νεκρούς και πολλαπλάσιο αριθμό τραυματιών. Την επομένη, 15 Αυγούστου, οι αμυνόμενοι δέχθηκαν εκ νέου αλλεπάλληλες επιθέσεις, τις οποίες απέκρουσαν δίχως να υποχωρήσουν. Στις 15:00, οι Τούρκοι προσπάθησαν να δημιουργήσουν ρήγμα ανάμεσα στο 336 Τάγμα και την ΕΛΔΥΚ, επελαύνοντας με άρματα. Το ΓΕΕΦ απέστειλε προς αντιμετώπισή τους τρία άρματα Τ-34, τα οποία έβαλλαν κατά των τουρκικών αρμάτων με αποτέλεσμα αυτά να υποχωρήσουν. Τα Τ-34 παρέμειναν εκεί έως τις 21:00, ώστε να αποκλειστεί περίπτωση νέας επίθεσης των Τούρκων κατά την διάρκεια της ημέρας.

Η κατάσταση ήταν κρίσιμη. Η περιοχή καλυπτόταν από λόχο 100 ανδρών υπό τον Κύπριο ανθυπολοχαγό Αντώνη Καρρά. Αυτός ανέφερε τηλεφωνικά στον ταγματάρχη Αλευρομάγειρο ότι τα τουρκικά Μ-48 πλησίασαν στα 200 μέτρα και κατευθύνονταν εναντίον τους, ενώ οι ίδιοι στερούντο αντιαρματικών. Η διαταγή του ταγματάρχη ήταν λακωνική: «Μείνατε στις θέσεις σας. Σταματήστε τα άρματα με οτιδήποτε. Με τα σώματά σας. Φτάνει να σταματήσουν». Ο ανθυπολοχαγός Καρράς κλήθηκε στην συνέχεια να δώσει συντεταγμένες στο Πυροβολικό. Η πρώτη βολή προσέβαλε και κατέστρεψε ένα από τα άρματα των Τούρκων, οι οποίοι υποχώρησαν. Το Πυροβολικό της Εθνικής Φρουράς, με τα εύστοχα πυρά του, συνέβαλε στο να παραμείνει η Λευκωσία ελεύθερη.

Στις 16 Αυγούστου οι Τούρκοι εξαπέλυσαν νέα γενική επίθεση, πιεζόμενοι από την συμφωνηθείσα κατάπαυση του πυρός, η οποία πλησίαζε. Το σχέδιο του εχθρού προέβλεπε κατάληψη της εντός των μεσαιωνικών τειχών παλαιάς πόλης της Λευκωσίας, του Αγίου Δομετίου και του Αγίου Παύλου.

Το 336 Τάγμα, υποστηριζόμενο από το 211 και από πυροβόλα της Εθνικής Φρουράς, αμύνθηκε σθεναρά και με αυτοθυσία. Ακόμα και οι άνδρες των πλέον προωθημένων φυλακίων του Αγίου Παύλου αρνήθηκαν να υποχωρήσουν.

Στο κέντρο του μετώπου αμύνθηκε ο 2ος λόχος του 336 Τάγματος, με επικεφαλής τον Κύπριο έφεδρο ανθυπολοχαγό Χρήστο Σολομή. Ήταν ένας τόπος ιερός γι’ αυτούς, αφού εκεί, εντός των Κεντρικών Φυλακών Λευκωσίας, βρίσκεται ο χώρος που οι Κύπριοι αποκαλούν «Φυλακισμένα Μνήματα». Εκεί είναι θαμμένοι οι ήρωες της ΕΟΚΑ που έπεσαν μαχόμενοι ή απαγχονίστηκαν από τους Βρετανούς αποικιοκράτες: ο Γρηγόρης Αυξεντίου, ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης, ο Μιχαήλ Καραολής κ.ά.

Ο Σολομής και οι 250 άνδρες του αμύνθηκαν σθεναρά και κράτησαν τις θέσεις τους, διαισθανόμενοι το ιερό τους καθήκον: οι τάφοι των ηρώων δεν έπρεπε να συληθούν από τους Τούρκους. Επρόκειτο για την Ιστορία της ΕΟΚΑ, την Ιστορία της Κύπρου.

Κύπριος αξιωματικός άλλου τάγματος, βλέποντας τις συνεχείς και κατά κύματα επιθέσεις των Τούρκων, διέταξε τον ανθυπολοχαγό Χρήστο Σολοµή να υποχωρήσει λέγοντάς του χαρακτηριστικά ότι εάν παρέµενε εκεί, θα οδηγούσε τον εαυτό του και τους άνδρες του στο θάνατο. Ο Σολο­µής αρνήθηκε, ενώ ένας λοχίας του αποκρίθηκε: «Ούτε θέλουμε, ούτε έχουμε δικαίωμα να φύγουμε. Ακόμα κι αν αποχωρήσουν όλοι οι άλλοι, εμείς θα μείνουμε εδώ και θα γίνουμε λιώμα».

Δεξιά του λόχου Σολομή αμύνθηκε λόχος του 211 Τάγματος δύ­ναμης 190 ανδρών. Ο λόχος κάλυ­ψε την περιοχή του ξενοδοχείου «Λήδρα Πάλας», µε επικεφαλής τον Ελλαδίτη υπολοχαγό Νίκο Λιγουδιστιανό. Οι Τούρκοι επιτίθε­ντο συνεχώς, ενώ οι όλμοι τους εί­χαν μετατρέψει την γύρω περιοχή σε ερείπια. Δύο αξιωματικοί των κυανόκρανων του ΟΗΕ προέτρε­ψαν τον Λιγουδιστιανό να υποχωρήσει τονίζοντάς του την αριθμητική και µη συγκρίσιμη υπεροχή των Τούρκων. Εκείνος αρνήθηκε.

Αιματηρές οδομαχίες

Οι συγκρούσεις μέσα στα σοκάκια της παλαιάς Λευκωσίας εξελίχθηκαν σε αιματηρές οδομαχίες, στις οποίες oι αντίπαλοι απείχαν μεταξύ τους ακόμη και 15 µόνο μέτρα. Όπως έγραψε χαρακτηριστικά ο συγγραφέας Σπύρος Παπαγεωργίου «το 336 Τάγμα Πεζικού αγωνίσθηκε όσο πολύ λίγες μονάδες, η δε ζώνη ευθύνης του υπήρξε η μόνη περιοχή της Κύπρου στην οποία οι Τούρκοι δεν ηδυνήθησαν να εκτελέσουν τα σχέδιά τους.

Τούτο επετεύχθη κατά μέγα μέρος χάρη στο διοικητή του τάγματος, ταγματάρχη Δημήτριο Αλευρομάγερο. Αυτός µε την αποφασιστική του στάση κατά τις ώρες του θανάσιμου κινδύνου, ενέπνευσε στους αξιωματικούς και τους οπλίτες του τόση πίστη και τόσο θάρρος, ώστε να μείνουν μαζί του και να αγωνισθούν μέχρι θανάτου. Πάντως ο ταγµατάρχης είχε υπό τις διαταγές του και εκλεκτό έμψυχο υλικό».

Ο διοικητής του «Εφεδρικού Σώµατος», ταγµατάρχης Παντελής Πανταζής, αν και δεδηλωμέ­νων φιλοµακαριακών αισθημάτων, είπε χαρακτηριστικά σε έφεδρο αξιωματικό που πολέμησε εκεί: «Όταν έμαθα ότι στον Άγιο Παύλο πολεμούσατε εσείς, οι ενωτικοί της Αμμοχώστου, τότε είπα ότι η Λευκωσία αποκλείεται να πέσει στα χέρια των Τούρκων».

Το 336 Τάγμα υπέστη μεγάλες απώλειες, προκειμένου να διατη­ρήσει ελεύθερη την πρωτεύουσα. Οι συντηρητικότερες εκτιμήσεις έκαναν λόγο για 16-25 νεκρούς. Ο συγγραφέας Σπύρος Παπαγεωργίου ανέφερε 60 νεκρούς, συμπεριλαμβάνοντας και τους αγνοουμένους.

Οι τελευταίες επιχειρήσεις

Η κατάπαυση του πυρός που συμφωνήθηκε, τέθηκε σε ισχύ στις 18:00 της 16ης Αυγούστου του 1974. Οι Τούρκοι, όμως, συνέχισαν τις επιθέσεις τους στον τομέα Λευκωσίας έως το πρωί της επομένης.

Ταυτόχρονα, προωθήθηκαν προς νότο, ανατολικά της πρωτεύουσας και σε βάθος αρκετών χιλιομέτρων. Κινήθηκαν κατ’ αυτόν τον τρόπο σκοπεύοντας να συμπεριλάβουν στην κατεχόμενη ζώνη και την τουρκοκυπριακή κωμόπολη της Λουρουτζίνας. Για να φθάσουν όμως εκεί, έπρεπε να διέλθουν από το χωριό Πυρόι, το οποίο υπεράσπιζε η 31 Μοίρα Καταδρομών, ενισχυμένη με μικρό αριθμό αρμάτων μάχης Τ-34 και τεθωρακισμένων BTR-152.

Στις 16 Αυγούστου, λίγο μετά την έναρξη της εκεχειρίας, οι τουρκικές δυνάμεις προσέγγισαν το Πυρόι, τα πυρά όμως των αμυνομένων ανέκοψαν την πορεία τους. Το επόμενο πρωί, οι Τούρκοι προχώρησαν σε νέα επίθεση υποστηριζόμενοι από πυροβολικό και άρματα μάχης. Οι Κύπριοι καταδρομείς διέθεταν λίγα ΠΑΟ των 106 mm και πολυβόλα «Bren».

Οι Τούρκοι επιτίθεντο κατά κύματα, σε όλη την διάρκεια της ημέρας, υφιστάμενοι βαριές απώλειες. Ιδού πώς περιέγραψε την μάχη Κύπριος ανθυπολοχαγός των καταδρομών: «Είχαν ένα ενισχυμένο τάγμα οι Τούρκοι και εμείς, κάπου 30 λοκατζήδες, οχυρωθήκαμε μέσα στο χωριό. Αποφασίσαμε να υπερασπίσουμε το Πυρόι και κρατήσαμε τους Τούρκους με τα δόντια θέλοντας να πολεμήσουμε όλοι μέχρι την τελευταία σφαίρα. Η κόλαση του πυρός δεν μπορεί να περιγραφεί. Μας έβαλλαν με πολυβόλα, βαρέα, όλμους, πυροβόλα. Τους κρατήσαμε για επτά ώρες και υποχωρήσαμε μόνον όταν μας είπαν ότι μας κύκλωσαν τα εχθρικά άρματα. Ένα έχω να πω: επιφέραμε μεγάλες απώλειες στον εχθρό μόνοι εμείς με αντίπαλο αυτό το τουρκικό ασκέρι, που αποδεκατίστηκε».

Πράγματι, στις 18:00 δόθηκε διαταγή σύμπτυξης, διότι άλλη τουρκική φάλαγγα παρέκαμψε το Πυρόι από ανατολικά και κινήθηκε νοτίως του χωριού, απειλώντας τους καταδρομείς με εγκλωβισμό. Μέσα στο χωριό εγκαταλείφθηκαν δύο άρματα Τ-34, μη δυνάμενα να κινηθούν. Την νύκτα, δύο άνδρες εισήλθαν στο έρημο χωριό, έθεσαν σε κίνηση ένα τεθωρακισμένο όχημα, το οποίο επίσης είχε εγκαταλειφθεί και το οδήγησαν στις ελληνικές γραμμές. Οι Τούρκοι εισήλθαν στο χωριό την επομένη και προχώρησαν ως την Λουρουτζίνα. Έτσι απέκοψαν την οδό Λευκωσίας-Λάρνακας και ελέγχουν έκτοτε και την οδό Λευκωσίας-Λεμεσού.

Στις 17 και 18 Αυγούστου σημειώθηκαν μικρές προωθήσεις τουρκικών δυνάμεων προς τα χωριά Λουτρό και Ξερός (περιοχή Μόρφου), ενώ άλλες μονάδες εκκαθάρισαν την χερσόνησο της Καρπασίας, όπου συνέλαβαν εθνοφρουρούς, οι οποίοι είχαν αποκοπεί από τις μονάδες τους. Λίγες ώρες μετά την κατάπαυση του πυρός κατέφθασε στο ΓΕΕΦ ο Γλαύκος Κληρίδης, ο οποίος είχε αναλάβει Πρόεδρος του κυπριακού κράτους. Οι αξιωματικοί τον πληροφόρησαν ότι οι εισβολείς κατέλαβαν μεγαλύτερο μέρος του νησιού από αυτό που προέβλεπαν τα ίδια τους τα σχέδια.

Η φρίκη της επόμενης ημέρας

Το πέρας των επιχειρήσεων βρήκε μία Κύπρο καθημαγμένη. Το κόστος σε ανθρώπινα θύματα και απώλειες πάσης φύσεως υπήρξε ανυπολόγιστο. Πέραν των νεκρών και αγνοουμένων, μεγάλο μέρος της Κύπρου περιήλθε στην κατοχή των Τούρκων. Οι κατακτητές επιδόθηκαν σε λεηλασίες και βανδαλισμούς, καθώς και σε όργιο τρομοκρατίας σε βάρος των άτυχων Ελληνοκυπρίων που επέλεξαν να παραμείνουν στην προγονική γη.

ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ