ΑΠΟΓΟΝΟΙ ΤΩΝ ΜΙΝΩΙΤΩΝ ΟΙ ΣΗΜΕΡΙΝΟΙ ΚΡΗΤΕΣ - Η ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΦΩΤΙΖΕΙ ΤΗΝ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ

Όταν ο Σερ Άρθουρ Έβανς ανακάλυψε στις αρχές του εικοστού αιώνα τα απομεινάρια του πολιτισμού που ο ίδιος βάφτισε «Μινωικό» έμεινε έκθαμβος. Προσπαθώντας να δώσει μια εξήγηση ως προς την προέλευση ενός τόσο προηγμένου πολιτισμού θεώρησε ότι οι Μινωίτες ήταν απόγονοι των προηγμένων Αιγυπτίων. Η ιδέα του Εβανς παραμένει ακόμη και σήμερα σε ισχύ, αν και κατά καιρούς υπήρξαν και άλλες προτάσεις.
Η τελική απάντηση σε αυτό το αρχαιολογικό ζήτημα δίνεται σήμερα όχι από την αρχαιολογική σκαπάνη, αλλά από τη γενετική. Ομάδα ερευνητών με επικεφαλής τον καθηγητή Ιατρικής και Επιστημών Γονιδιώματος του Πανεπιστημιου Washington κύριο Γεώργιο Σταματογιαννόπουλο ανέλυσε δείγματα DNA από σκελετούς που βρέθηκαν σε σπηλιά στο οροπέδιο Λασιθίου στην Κρήτη τα οποία συνέκρινε με δείγματα από άλλους 135 σύγχρονους και αρχαίους ανθρώπινους πληθυσμούς.
Όπως αναφέρουν οι ερευνητές στο άρθρο τους που δημοσιεύεται στο σημερινό τεύχος της επιθεώρησης «Nature Communications», ο Μινωικός πολιτισμός αναπτύχθηκε κατά την Εποχή του Χαλκού από αυτόχθονες κατοίκους της Κρήτης, οι οποίοι ήταν απόγονοι των πρώτων ανθρώπων που αποίκισαν το νησί, 9.000 χρόνια περίπου πριν από σήμερα.
Το DNA αποκαλύπτει

Για τη μελέτη χρησιμοποιήθηκε το μιτοχονδριακό DNA, δηλαδή το DNA που υπάρχει στα κυτταρικά οργανίδια που ονομάζονται μιτοχόνδρια και τα οποία αποτελούν τα εργοστάσια παραγωγής ενέργειας του κυττάρου. Τα μιτοχόνδρια μεταβιβάζονται στους απογόνους μέσω της μητέρας. Διαπιστώθηκε ότι το μιτοχονδριακό DNA των Μινωιτών δεν έφερε ομοιότητες με αυτό των Αιγυπτίων ή των άλλων αφρικανικών πληθυσμών. Αντίθετα, εντοπίστηκαν μεγάλες γενετικές ομοιότητες με τους σύγχρονους και αρχαίους ευρωπαϊκούς πληθυσμούς. Τέλος, η ανάλυση έδειξε το υψηλότερο ποσοστό συγγένειας των Μινωιτών με τον σύγχρονο πληθυσμό της Κρήτης αλλά και σύγχρονων Ελλήνων από την υπόλοιπη χώρα.
Σύμφωνα με τον κ Σταματογιαννόπουλο το σενάριο της καταγωγής των Μινωιτών έχει ως εξής: «Πριν από περίπου 9.000 χρόνια, υπήρξε εκτεταμένη μετανάστευση ανθρώπων της Νεολιθικής Εποχής από περιοχές της Ανατολίας που αντιστοιχούν σήμερα σε μέρη της Τουρκίας και της Μέσης Ανατολής. Τότε έφτασαν στην Κρήτη και οι πρώτοι κάτοικοι του νησιού. Η ανάλυση μιτοχονδριακού DNA που πραγματοποιήσαμε και η σύγκριση με άλλους πληθυσμούς, δείχνει ότι οι Μινωίτες έχουν την ισχυρότερη γενετική συσχέτιση με πληθυσμούς της Νεολιθικής Εποχής καθώς και με αρχαίους αλλά και σύγχρονους Ευρωπαίους και ιδιαίτερα με τον πληθυσμό της Κρήτης. Σύμφωνα με τα αποτελέσματά μας, ο Μινωικός πληθυσμός αναπτύχθηκε πριν από 5.000 χρόνια στην Κρήτη από προγόνους που κατοικούσαν στο νησί ήδη και είχαν φτάσει εκεί 4.000 χρόνια νωρίτερα».
Ο έλληνας καθηγητής σημείωσε επίσης ότι «οι γενετικές αναλύσεις παίζουν έναν ολοένα και πιο σημαντικό ρόλο στην πρόβλεψη και στην προστασία της υγείας του ανθρώπου. Η μελέτη μας υπογραμμίζει το γεγονός ότι η ανάλυση του DNA μπορεί να μας βοηθήσει όχι μόνο να έχουμε ένα πιο υγιές μέλλον αλλά να κατανοήσουμε και την ιστορία μας. Παρόμοιες έρευνες  θα μας βοηθήσουν να ανακαλύψουμε τις γενετικές σχέσεις μεταξύ Μινωιτών και Μυκηναίων και μεταξύ των ελληνικών φυλών της Κλασσικής Ελλάδας».
Καρπός συνεργασίας

Η εργασία είναι καρπός μιας πολυπληθούς ομάδας επιστημόνων διαφορετικών ειδικοτήτων. Υπεύθυνοι για τη στατιστική ανάλυση των δεδομένων η οποία βασίστηκε σε εξαιρετικά προηγμένους αλγορίθμους είναι η κυρία Περιστέρα Πάσχου, επίκουρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Μοριακής Βιολογίας και Γενετικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, και ο κ. Πέτρος Δρινέας, καθηγητής στο Τμήμα Επιστήμης Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Rensselaer στις ΗΠΑ.
Ο κ. Μανώλης Μιχαλοδημητράκης, καθηγητής Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης  συντόνισε την αναγνώριση και συλλογή των αρχαίων οστών που χρησιμοποιήθηκαν για την εξαγωγή του DNA. Ο αρχαιολόγος δρ. Βασιλάκης και η ανθρωπολόγος δρ McGeorge παρείχαν τα οστά που αποτέλεσαν το αντικείμενο της έρευνας. Μεγάλη ήταν η συμβολή του εκλιπόντος αρχαιολόγου Νίκου Παπαδάκη, ο οποίος ως διευθυντής της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας Αγίου Νικολάου υπήρξε θερμός υποστηρικτής της μελέτης, η οποία ξεκίνησε πριν από δέκα και πλέον χρόνια. 

http://www.tovima.gr/science/medicine-biology/article/?aid=512580

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ DNA - ΣΚΕΨΕΙΣ ΕΝΟΣ ΜΑΘΗΤΗ

 

 

Γράφει ο Στέλιος Ίκαρος

 

Εδώ και πάρα πολύ καιρό το γενετικό υλικό των Ελλήνων γίνεται αντικείμενο συζήτησης από πολλούς. Ξένοι, Ευρω-πέοι, αμόρφωτοι Γερμανοί, Ελληνες-Ανθέλληνες, αναφέροντε στο ελληνικό DNA.

Λένε πως είμαστε Σλάβοι, Άραβες η ακόμα και τούρκοι!!!

Εγώ όμως δεν μπορώ να δεχθώ τέτοιες γελοίες θεωρίες, που δεν βασίζοντε πουθενά και τους απαντώ.

Τους απαντώ βασιζόμενος σε γεγονότα 71 χρόνια πριν. Σε γεγονότα από τα οποία όλος ο κόσμος έμαθε τι εστί Ελληνας, που ενώ όλοι μας θεωρούσαν χαμένους από πρώτο χέρι, εμείς δώσαμε ένα γερό μάθημα σε ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΑΝΘΡΩΠΟΤΗΤΑ.

Μιλάω για τα γεγονότα του 40, όταν ο <συνάδελφος> του Χίτλερ έκανε ένα τεραστιο Λάθος αποφασίζοντας να πατήσει πόδι στα ένδοξα εδάφη της Πατρίδος μας.

Από ένα ιστορικό ΟΧΙ ξεκίνησε η πανωλεθρία των Ιταλών ιμπεριαλιστών.

Ήταν τότες που οι έλληνες πολίτες και στρατιώτες, έβαλαν το εθνικό συμφέρον πάνω από όλα. Ήταν τότες που ο Ιωάννης Μεταξάς ακολούθησε τις εντολές του λαού και έστειλε τους Ελληνες ήρωες να αποκρούσουν τον ιταλικό στρατό. Έλληνες και Ελληνίδες έγιναν ένα σώμα μία ψυχή και πολέμησαν όλοι μαζί και ο καθένας με τον τρόπο του.  Τα “πρόβατα“ έφαγαν τους  „λύκους“.

Το αποτέλεσμα το γνωρίζετε όλοι. ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΝΩΜΕΝΟΙ ΠΟΤΕ ΝΙΚΗΜΕΝΟΙ .

Το ίδιο έγινε και με τους γερμανούς ναζιστές, όπου αν και οι μεγάλες πόλεις είχαν συνθηκολογήσει τα ελληνικά οχυρά ηταν ακόμα απόρθητα.

Ήταν τότε που εθνικιστές, πατριώτες, δεξιοί, αριστεροί άφησαν τις κομματικές διαμάχες στην άκρη και έγιναν μία γροθιά.

Αν όπως λένε είμασταν σλάβοι, απόγονοι των εβραίων, αν είχαμε εκτουρκιστεί τι θα είχαμε κατορθώσει??? Θα είχαμε παραδοθεί, εξαγοραστεί, γενικώς θα είχαμε καταστραφεί.

Και μια που προανέφερα την έκφραση ΕΘΝΙΚΟ ΣΥΜΦΕΡΟΝ, θα ήθελα να στείλω ένα μήνυμα στον προδότη που μας κυβερνά. Αν Γιωργάκη αγαπούσες την Ελλάδα, αν είχες πραγματικά στο νου σου την φράση εθνικό συμφέρον και οχι το προσωπικό, θα είχες πετάξει στον δρόμο την ξεφτιλισμένη Διαμαντοπούλου , θα είχες κρεμάσει τον ανθέλληνα Πάγκαλο και βεβαίως θα είχες κρεμαστεί ο ίδιος.

Ότι δεν κατάφεραν οι Ιταλοί, το επιδιώκουν και ίσως το καταφέρουν οι κυβερνήτες μας,  με την λάθος παιδεία, με την τηλεόραση και  με την προπαγάνδα, με την εκπόρνευση ανηλίκων και με τη νομιμοποίηση των ναρκωτικών.

Αλλά να είστε σίγουροι, ότι ο ελληνικός λαός δεν θα μείνει με σταυρωμένα τα χέρια. ¨Οπως το 420 π.Χ., το 21, το 40, όπως διώξαμε τους ιταλούς, τους πέρσες και τους τούρκους, έτσι θα πράξει και τώρα. 

Ένα ξένο τραγούδι λέει τα εξής : To the right, to the left, we will fight to the death!!!  Που αυτό σημαίνει πόλεμος!!!!

Θα έρθει η ώρα των Ελλήνων θα έρθει η ώρα της αλήθειας, η ώρα της Επανάστασης. Θα έρθει η ώρα για μια ΝΕΑ ΕΛΛΑΔΑ.

Η Ελλάδα θα γίνει πάλι πρότυπο. Οι Έλληνες θα πολεμήσουν και πάλι ως Έλληνες. Όπως στις Θερμοπύλες, όπως στα κάστρα της Πελοπονήσου, όπως στα βουνά της Πίνδου. Γιατί πάνω από όλα είμαστε Έλληνες και το DΝΑ μας είναι αυθεντικό ελληνικό.

Καλή επανάσταση και καλή Λευτεριά. 

 

ΑΘΑΝΑΤΗ ΕΛΛΑΔΑ

ΤΟ DNA ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

 

 

Συγγραφέας Κωνσταντίνος Τριανταφυλλίδης

Ομότιμος Καθηγητής Γενετικής και Γενετικής Ανθρώπου - Τμήμα Βιολογίας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, τηλ. 2310 998309, email: triant@bio.auth.gr

 

1. Θεωρίες καταγωγής των Ελλήνων

Η προέλευση του ανθρώπινου είδους πάντοτε συνάρπαζε τους φιλοσόφους, τους επιστήμονες, αλλά και τους απλούς πολίτες. Ειδικότερα, οι Έλληνες ενδιαφερόμαστε να μάθουμε τις βιολογικές ρίζες μας ως κατοίκων της Ευρώπης. Για την προέλευση των κατοίκων της Ελλάδας έχουν διατυπωθεί τρεις θεωρίες5.

• Η θεωρία της ινδοευρωπαϊκής καταγωγής των Ελλήνων, η οποία βασίζεται σε γλωσσολογικές συγκρίσεις και αναλύσεις χωρίς αρχαιολογικές ή άλλες αποδείξεις. Οι συγκριτικοί γλωσσολόγοι αποτελούν τους κύριους υποστηρικτές της. Κατά τον Ρέλλο5, παρά την ευρεία διάδοσή της, η θεωρία αυτή δεν στηρίζεται σε στέρεες πηγές και πρέπει να απορριφθεί.

• Η θεωρία της αυτοχθονίας, την οποίαν υποστήριζαν οι ίδιοι οι αρχαίοι Έλληνες. Κύριος εκφραστής αυτής της θεωρίας είναι ο καθηγητής Colin Renfrew6.
• Η σύγχρονη αφροκεντρική θεωρία, κατά την οποία η αρχαία Ελλάδα ήταν το αποτέλεσμα αιγυπτιακού και φοινικικού εποικισμού κατά τη δεύτερη χιλιετία π.Χ. Ο κύριος υποστηρικτής αυτής της θεωρίας είναι ο Martin Bernal2, συγγραφέας του βιβλίου «Η ΜΑΥΡΗ ΑΘΗΝΑ», και, πρόσφατα, ερευνητές που προέρχονται από εργαστήριο των Σκοπίων και πανεπιστήμιο της Μαδρίτης. Σε δημοσίευμά1 τους, υποστηρίζουν ότι «οι ΄Ελληνες της ηπειρωτικής Ελλάδας μοιάζουν με τους κατοίκους της Αιθιοπίας”. Επιπλέον, οι γείτονές μας κυκλοφορούν φυλλάδια στα οποία αναγράφεται ότι «οι Νεγροαφρικανοί ΄Ελληνες είναι σφετεριστές της πατρίδας μας”. Μέλη της ομάδας είχαν δημοσιεύσει και εργασία για την προέλευση των Παλαιστινίων και των Ισραηλιτών. Η εργασία αυτή εξαφανίστηκε από τη βιβλιογραφία, ύστερα από διαμαρτυρίες Ισραηλινών επιστημόνων.

Πέρα από τα παραπάνω, η εργασία στερείται επιστημονικής αξίας8, γιατί:

• Μελετήθηκε μόνον ένας γενετικός δείκτης, ο HLA.

• Προέκυψαν παράδοξα αποτελέσματα: Οι Γιαπωνέζοι, π.χ., είναι ίδιοι με τους κατοίκους της Δ. Αφρικής, ενώ οι Έλληνες ομοιάζουν με Αιθίοπες και όχι με γειτονικούς κατοίκους της Μεσογείου.

Κατά συνέπεια, η εργασία, στερούμενη επιστημονικής αξίας, δεν έπρεπε να δημοσιευτεί. Παρ’ όλα αυτά, Σκοπιανοί παρουσίασαν αυτά τα αναξιόπιστα αποτελέσματα σε ελληνικό τηλεοπτικό σταθμό και εξακολουθούν να τα προπαγανδίζουν στο διαδίκτυο.

2. DNA δείκτες και χρονολόγηση

Η ανίχνευση της βιολογικής προέλευσης ανθρώπινων πληθυσμών έχει μακρά ιστορία. Αρκετά νωρίς φάνηκε πως θα έπρεπε να εγκαταλειφθεί η μελέτη των μορφολογικών χαρακτηριστικών, γιατί τα χαρακτηριστικά αυτά επηρεάζονται από περιβαλλοντικούς παράγοντες και γι’ αυτόν τον λόγο δεν αποτελούν αξιόπιστους βιολογικούς δείκτες.
Την τελευταία 20ετία, είμαστε στην ευ­χάριστη θέση να έχομε στη διάθεσή μας μια πηγή πληροφοριών πολύ αξιόπιστη και εξαιρετικού πλούτου, τις αλληλουχίες των βάσεων του DNA, και μάλιστα δύο ειδών DNA, που καθιστούν πιο εφικτή την ερμηνεία των δεδομένων. Πρόκειται για το μιτοχονδριακό DNA, που κληροδοτείται από τη μητέρα στα παιδιά της, δηλαδή ακολουθεί αποκλειστικά μητρική γραμμή, και για το DNA του χρωμοσώματος Υ, που περνά από τον πατέρα στον γιο (μόνο οι άρρενες έχουν το Υ), δηλαδή ακολουθεί πατρική γραμμή.

Μια δεύτερη καινοτομία επιτρέπει τη χρονολόγηση, την εκτίμηση δηλαδή του χρόνου, στον οποίον υπήρξε ο πλησιέστερος κοινός πρόγονος δύο ή περισσότερων εναλλακτικών αλληλουχιών DNA. Έτσι, το μιτοχονδριακό DNA επιτρέπει να προσδιοριστεί ο χρόνος των μεταναστεύσεων σε προϊστορικές περιόδους, διότι κάθε μετάλλαξη σε ένα σημείο του μορίου του ισοδυναμεί με 20.180 χρόνια.

Το DNA του χρωμοσώματος Υ επιτρέπει να ιχνηλατήσουμε τις μετακινήσεις των αντρών, τόσο σε ιστορικές, όσο και σε προϊστορικές περιόδους. Έχει διαπιστωθεί πως οι απλοομάδες του μεταλλάσσονται κάθε 7.000 χρόνια και οι μικροδορυφορικοί δείκτες του κάθε 500 χρόνια. Όταν μία συγκεκριμένη μετάλλαξη βρεθεί σε διαφορετικούς άντρες, οι οποίοι θεωρητικώς δεν έχουν καμία συγγένεια μεταξύ τους, τότε οι άντρες αυτοί ανήκουν στην ίδια «απλοομάδα του χρωμοσώματος Υ», όπως λένε οι επιστήμονες και αυτό πρακτικά σημαίνει ότι οι εν λόγω άντρες μοιράζονται έναν κοινό προ, προ, προ, προ... προ-πάππο.

Στόχοι της έρευνας. Η μελέτη των κατοίκων της Ελλάδας συνήθως γίνεται με ιστορικά, γλωσσικά ή αρχαιολογικά δεδομένα. Το άρθρο αυτό σκοπεύει να προσεγγίσει το θέμα από διαφορετική σκοπιά, αφού βασίζεται στη μελέτη της γενετικής ποικιλομορφίας των κατοίκων της Ελλάδας, με χρήση πολλών και διαφορετικών DNA δεικτών (Εικόνα 1). Ως απώτερο στόχο, η συγκεκριμένη έρευνα έχει τη συσχέτιση των γενετικών δεδομένων με ιστορικά, γλωσσολογικά, αρχαιολογικά, πολιτισμικά, τεχνολογικά και παλαιοντολογικά δεδομένα. Με αυτόν τον τρόπο, δίνονται πλέον τεκμηριωμένα απαντήσεις που αφορούν στο πιο σημαντικό ίσως ζήτημα σε σχέση με την ιστορία μας: το ζήτημα της ταυτότητας και της καταγωγής μας.

3. Η παρουσία του ανθρώπου στην Ελλάδα

Σε εργασία μας9, αναλύθηκε το μιτοχονδριακό DNA από άτομα που προέρχονταν από αρκετές γεωγραφικές περιοχές της Ευρώπης (συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας) και της Εγγύς Ανατολής, προκειμένου να ιχνηλατήσουμε τις βιολογικές ρίζες των Ευρωπαίων.

Με την ανάλυση του μιτοχονδριακού DNA διαπιστώθηκε9 ότι τα εξετασθέντα άτομα διακρίνονται σε 21 ομάδες (απλότυπους) και εκτιμήθηκε ξέχωρα για κάθε μία η ηλικία δημιουργίας της, στην Εγγύς Ανατολή και την Ευρώπη. Με βάση μαθηματικούς υπολογισμούς, εκτιμήθηκε ότι το DNA των Ελλήνων έχει την ακόλουθη προέλευση: 8% τα πρόσφατα χρόνια (περίπου 3.000 χρόνια από σήμερα), 20% κατά τη νεολιθική εποχή (9.000-3.000), 44% κατά την τελευταία άνω παλαιολιθική εποχή (14.500-9.000), 14,5% κατά τη μέση άνω παλαιολιθική εποχή (26.000 – 14.500 χρόνια) και ένα ποσοστό 11% κατά την αρχική άνω παλαιολιθική εποχή (45.500 –26.000).

Τα κύρια συμπεράσματα από την έρευνα είναι τα ακόλουθα:

• Οι παλαιολιθικοί κάτοικοι της Ευρώπης9 ζούσαν ως κυνηγοί πριν από τουλάχιστον 60.000 χρόνια, ενώ οι κάτοικοι στην Εγγύς Ανατολή πριν από 75.000 χρόνια.

• Το 75%-80% του σημερινού μιτοχονδριακού DNA των κατοίκων της Ελλάδας9 έχει παλαιολιθική προέλευση και διαμορφώθηκε μετά από τρία μεταναστευτικά επεισόδια (δύο την παλαιολιθική και ένα τη νεολιθική εποχή) που αντιστοιχούν στις παγετωνικές περιόδους (από 50.000-9.000 χρόνια)10. Το σημαντικότερο συμπέρασμα είναι ότι το DNA των ΄Ελλήνων σε μεγάλο ποσοστό είναι αυτόχθονο, κάτι που έχει προταθεί από τον καθηγητή Renfrew6 και επαληθεύεται από τη σύγχρονη μοριακή γενετική ανάλυση.

• Το υπόλοιπο ποσοστό, 20%-25%, του DNA μας έχει νεολιθική προέλευση9 και δημιουργήθηκε πριν από 9.000 χρόνια.
• Τη νεολιθική περίοδο υπήρξε μετακίνηση ανθρώπινων πληθυσμών από την Ευρώπη προς την Εγγύς Ανατολή9. Υπολογίζεται ότι ένα ποσοστό 5%-20% των ακολουθιών μιτοχονδριακού DΝΑ των σημερινών κατοίκων της Εγγύς Ανατολής έχει ευρωπαϊκή προέλευση. Υποψήφιοι πληθυσμοί γι’ αυτή τη ροή μιτοχονδριακού DNA είναι οι Έλληνες και οι Φρύγιοι.

• Σύμφωνα με τη θεωρία της ινδο­ευρω­παϊκής καταγωγής των Ελλήνων, υπήρξε μετανάστευση πληθυσμών από τον Βορρά προς την Ελλάδα. Οι μετακινήσεις όμως των πληθυσμών δεν είναι μονόδρομες, αλλά αμφίδρο­μες. Η ανάλυση του μιτοχονδριακού DNA9, αλλά και του χρωμοσώματος Υ10,11, δείχνουν ότι οι περιοχές της Δυτικής και Κεντρικής Ευρώπης αποικίστηκαν από κατοίκους που μετανάστευσαν από τη Ν.Α. Ευρώπη, όταν βελτιώθηκε το κλίμα. Η υπόθεση αυτή υποστηρίζεται από την κατανομή των απλοομάδων Ε-Μ78 και J-M102 του χρωμοσώματος Υ, που παρουσιάζουν μεγαλύτερη συχνότητα στη Νότια Βαλκανική (Εικόνα 2) και δημιουργήθηκαν πριν από 15.000 και 7.900 χρόνια αντίστοιχα. Οι σύγχρονοι Έλληνες π.χ. χαρακτηρίζονται σε ποσοστό 21,4% από την υπο-απλοομάδα Ε-Μ78 που βρέθηκε σε μικρότερες συχνότητες στην υπόλοιπη Ευρώπη και σηματοδοτεί τη μετανάστευση από την Ελλάδα στη Δ. Ευρώπη. Η διάδοση τεχνολογικών, πολιτισμικών καινοτομιών και προϊόντων από τα Βαλκάνια προς τη Δ. Ευρώπη είναι γνωστή και η μελέτη του DNA προσφέρει ισχυρές ενδείξεις ότι υπήρχαν και ανάλογες μετακινήσεις πληθυσμών, τις οποίες έρχεται να επιβεβαιώσει η ανάλυση του DNA. Τα συνολικά, κατά συνέπεια, γενετικά δεδομένα επιβάλλουν να αναθεωρηθεί η ινδοευρωπαϊκή θεωρία περί της καταγωγής των Ελλήνων.

4. Προέλευση των νεολιθικών κατοίκων της Ελλάδας

Η μελέτη του DNA αποκάλυψε ότι 20% - 25% του DNA των κατοίκων της Ελλάδας έχει νεολιθική προέλευση. Είναι επίσης γνωστό ότι οι αρχαιότεροι νεολιθικοί οικισμοί στην Ευρώπη ανακαλύφθηκαν στην Ελλάδα. Υποστηρίζεται ότι οι γενετικές ρίζες των σημερινών κατοίκων διαμορφώθηκαν από την ανάμειξη των αυτόχθονων τοπικών παλαιολιθικών πληθυσμών με νεολιθικούς αποίκους. Για να ελεγχθεί η ορθότητα ή μη της υπόθεσης αυτής, πέρα από τις κλασικές μεθοδολογίες, π.χ. την αρχαιολογία, χρησιμοποιείται η ανάλυση του DNA για να διερευνηθεί πώς, πότε και από που προήλθαν οι άνθρωποι αυτοί, τη νεολιθική περίοδο, στη ΝΑ Ευρώπη και ποιους δρόμους χρησιμοποίησαν στις μετακινήσεις τους.

Για να διερευνηθούν τα ερωτήματα αυτά, μελετήθηκε το DNA του χρωμοσώματος Υ4,10,11 σε δείγματα από πληθυσμούς προερχόμενους από την Ευρώπη, τη Μεσόγειο, την Αφρική και την Ασία. Σε μία μελέτη μας4, απομονώθηκε DNA από 193 δείγματα αίματος αντρών από την Κρήτη και 171 δείγματα αίματος αντρών από την ηπειρωτική Ελλάδα, που ζουν σε κοινότητες με γνωστούς νεολιθικούς οικισμούς. Αυτοί βρίσκονται στη Νέα Νικομήδεια (πλησίον της Βέροιας), το Σέσκλο και το Διμήνι (περιοχή Βόλου), το Σπήλαιο του Φράχτη (περιοχή Κρανιδίου) και τη Λέρνη, στον νομό Αργολίδας.

Μετακίνηση αντρών-γυναικών. Το πρώτο ενδιαφέρον ερώτημα ήταν αν κατά τη νεολιθική περίοδο οι άνθρωποι ήρθαν στην Ελλάδα μέσω ξηράς ή θαλάσσης11. Η απουσία συγκεκριμένης γενετικής σύστασης (της J2b-M12), στους κατοίκους των γειτονικών με τον Βόσπορο περιοχών, υποδεικνύει ότι νεολιθικοί άνθρωποι στην Ελλάδα ήρθαν κυρίως διά θαλάσσης χρησιμοποιώντας πλοία4. Οι μετακινήσεις των αντρών διά θαλάσσης ερμηνεύονται ίσως από το γεγονός ότι ναυτικοί ήταν κυρίως άνδρες. Αντίθετα, οι γυναίκες μετακινήθηκαν κυρίως διά της ξηράς.

Σύγκριση DNA Ελλάδας-Ιταλίας11. Η αρχαιολογική σκαπάνη στη Ν. Ιταλία αποκάλυψε αρκετούς νεολιθικούς οικισμούς. Επιπλέον, είναι γνωστό ότι οι περιοχές αυτές αποικίστηκαν σε ιστορικούς χρόνους από Έλληνες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η συνεισφορά των Ελλήνων (τα δείγματα από την Πελοπόννησο) στο DNA του χρωμοσώματος Υ ανέρχεται σε ποσοστό 7% στους άντρες της Καλαβρίας και 22% της Απουλίας.

Νεολιθικοί κάτοικοι Κρήτης-Ηπειρωτικής Ελλάδας. Τα αποτελέσματα της ανάλυσης του DNA του χρωμοσώματος Υ του πληθυσμού της Κρήτης4 έδειξαν ότι κατατάσσεται μαζί με τους πληθυσμούς από την Ανατολία, ενώ τα δείγματα από τις περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας κατατάσσονται μαζί με βαλκανικούς πληθυσμούς. Κατά συνέπεια, τα γενετικά αποτελέσματα φαίνεται πως υποστηρίζουν τη θεωρία ότι οι νεολιθικοί κάτοικοι της Κρήτης προήλθαν από την Ανατολία. Βέβαια, μελέτες μας με άλλους γενετικούς δείκτες απέδειξαν ότι οι νεολιθικοί άνθρωποι ήρθαν και στην ηπειρωτική Ελλάδα από την Ανατολία.

Αξιοσημείωτη είναι η περίπτωση των δειγμάτων από τη Λέρνη/Σπήλαιο Φράχτη, στην Πελοπόννησο, που δείχνουν συγγένεια με τον πληθυσμό της Κρήτης. Το γεγονός αυτό μάλλον απεικονίζει τη γεωγραφική αλληλεπίδραση ανάμεσα στους κατοίκους της Κρήτης και της Πελοποννήσου. Μάλιστα, θα μπορούσε να αναφερθεί ο μετα-αποικισμός της Κρήτης, το 1.100 π.Χ., από ανθρώπους από την ηπειρωτική Ελλάδα, όπως αντιπροσωπεύεται από τον μονονουκλεοτιδικό δείκτη V13. Η ύπαρξη αυτού του δείκτη διαπιστώθηκε με συχνότητα 35% στη Θεσσαλία και στην Πελοπόννησο, ενώ η συχνότητά του στην Κρήτη μόλις φτάνει το 7% και δείχνει την ηπειρωτική συνεισφορά στις γενετικές παραλλαγές του χρωμοσώματος Υ που βρέθηκαν στην Κρήτη. Το ποσοστό της συνεισφοράς της ηπειρωτικής Ελλάδας στην Κρήτη υπολογίζεται ότι είναι της τάξης του 20% περίπου.

Η χρονολογία εξάπλωσης της απλο-ομάδας J2a1h-M319 στην Κρήτη υπολογίζεται ότι συνέβη γύρω στο 3100 π.Χ. Η σπουδαιότητα των αποτελεσμάτων αυτών στην αρχαιολογία είναι προκλητική. Η χρονολογία των 3100 ετών π.Χ. είναι πολύ σημαντική για τους ιστορικούς, μια και σηματοδοτεί το όριο ανάμεσα στη Νεολιθική εποχή και την Εποχή του Χαλκού στην Κρήτη, μία περίοδο που σχετίζεται με σειρά σημαντικών αλλαγών στην οργάνωση κοινωνικών υπηρεσιών, τη δημογραφία, τα πολιτισμικά αγαθά, την τεχνολογία, την εικονογραφία και τη νεκρώσιμη τελετουργία. Πολλοί ερευνητές πρότειναν ότι η άφιξη νέου πληθυσμού ήταν υπεύθυνη για τη σηματοδότηση αυτών των αλλαγών, μία κοινωνικο-πολιτισμική ανάταση από την οποία αναπήδησε ο φημισμένος Μινωικός πολιτισμός. Τα νέα αυτά εντυπωσιακά χαρακτηριστικά, που συνδέονται με την πρώιμη Περίοδο του Χαλκού στην Κρήτη, έχουν συσχετισθεί ποικιλότροπα, π.χ. ότι οφείλονται σε αποικισμό της Ελλάδας και ειδικότερα της Κρήτης από την Αίγυπτο/Λιβύη, ή τη Συρία/Παλαιστίνη, ή από το ανατολικό Αιγαίο/την Ανατολία. Σε σχέση με την υπόθεση ότι ο Μινωικός πολιτισμός οφείλεται σε αποικισμό από την Αίγυπτο και τη Λιβύη, η πλειονότητα των απλοομάδων E3b1-M78 χαρακτηρίζεται από τον μονονουκλεοτιδικό δείκτη V13, τόσο στην Κρήτη όσο και στην ηπειρωτική Ελλάδα, ενώ στα δείγματα που αναλύθηκαν από την Αίγυπτο δεν βρέθηκε αυτός ο μονονουκλεοτιδικός πολυμορφισμός4. Το αποτέλεσμα αυτό δείχνει ότι δεν υπήρξε πρόσφατη γενετική επαφή ανάμεσα στην Αίγυπτο και την Κρήτη ή την ηπειρωτική Ελλάδα. Με άλλα λόγια, ο ελληνικός χώρος δεν αποικίστηκε από κατοίκους της Αιγύπτου. Αντίθετα, τα αποτελέσματα της ανάλυσης του DNA στην πραγματικότητα παρέχουν αποδείξεις που υποστηρίζουν τις πληθυσμιακές μετακινήσεις από την Ανατολία.

Τα αποτελέσματα αυτά βάζουν ταφόπλακα στην αφροκεντρική θεωρία της «Μαύρης Αθηνάς», που διατυπώθηκε από τον Martin Bernal2 και πρόσφατα από Σκοπιανούς1.
Επιπλέον, το DNA του χρωμοσώματος Υ των Ελλήνων διερευνήθηκε από 6 διαφορετικές ερευνητικές ομάδες που αφορούσαν 925 άντρες. Από την ενδελεχή μελέτη των στοιχείων τους προκύπτει ότι η γενετική σύσταση των Ελλήνων σε ποσοστό 99,5% είναι καυκάσια (λευκή). Η συνεισφορά δηλαδή στη γενετική σύσταση των Ελλήνων άλλων πληθυσμιακών ομάδων (μαύροι ή μογγόλοι) αποτελεί ένα ελάχιστο ποσοστό (μικρότερο του 0,5%).

5. DNA δεδομένα και ηλικία της ελληνικής γλώσσας4

Τα γενετικά δεδομένα συμβάλλουν στις σοβαρές αντιπαραθέσεις που γίνονται όσον αφορά την αιγαιική προϊστορία. Δηλ. στη διαδικασία της μυκηνοποίησης της κρητικής κοινωνίας, στο τέλος της Εποχής του Χαλκού. Κάπου στο μέσον του 15ου αιώνα π.Χ., στην Κρήτη συνέβη σειρά σημαντικών κοινωνικοοικονομικών αλλαγών, όπως τεκμηριώνεται από την υιοθέτηση της ηπειρωτικής πρωτο-ελληνικής Γραμμικής Β γραφής, τις νεκρώσιμες πρακτικές, την εικονογραφία και τα πολιτισμικά αγαθά. Αυτοί οι πολιτισμικοί μετασχηματισμοί έχουν ερμηνευθεί από πολλούς επιστήμονες ως μετακίνηση στην Κρήτη ατόμων από την ηπειρωτική Ελλάδα και ειδικότερα την περιοχή των Μυκηνών. Τα δεδομένα από την ανάλυση του DNA του χρωμοσώματος Υ μπορούν να θεωρηθούν ως πρόσθετες ενδείξεις ότι μερικές από αυτές τις αλλαγές, την ύστερη Εποχή του Χαλκού, πραγματικά οφείλονται στη μετακίνηση/κάθοδο ηπειρωτικών ανθρώπινων πληθυσμών. Από την άλλη, θα μπορούσε να υποστηριχθεί, αφού η κρητική γλώσσα της Μινωϊκής εποχής ήταν ελληνική, ότι η ελληνική γλώσσα είχε μορφοποιηθεί πολύ παλαιότερα, και αφού δεν είναι δυνατόν η προφορική μορφοποίηση να αναπτύσσεται την ίδια εποχή με την γραπτή. Επομένως, η ελληνική γλώσσα είχε μορφοποιηθεί πολύ παλαιότερα και ίσως η μορφοποίησή της να ανάγεται στην εποχή της διαμόρφωσης των νεολιθικών οικισμών στο Σέσκλο και το Δίμηνι3,4,,7, δηλαδή την 7η χιλιετία π.Χ.

6. Βιβλιογραφία
1. Arnaiz-Villena A. et al. (2001). HLA genes in Macedonians and the sub-Saharan origin of the Greeks, Tissue Antigens 57, 118.

2. Bernal M. (1987). Black Athena, Volume 1. The Afroasiatic roots of classical civilization. Volume I. The fabrication of Ancient Greece 1785-1985, Rutgers University Press, New Brunswick, New Jersey.

3. Gray R.D. & Atkinson Q.D. (2003).Language-tree divergence times support the Anatolian theory of Indo-European origin. Nature 426: 435.

4. King R. et al. (2007). Differential Y-chromosome Anatolian influences on the Greek and Cretan Neolithic. Annals of Human Genetics 72: 205.

5. Ρέλλος Μ. (2000). Θεωρίες για την καταγωγή των Ελλήνων, Γ΄ Πανελλήνιο Συνέδριο Φιλοσοφίας με θέμα «ΑΘΗΝΑ & ΕΣΠΕΡΙΑ», Πανεπιστήμιο Αθηνών.

6. Renfrew C. (1972). The emergence of civilization: The Cyclades and the Aegean in the third millennium, Methuen, London.

7. Renfrew C. (1998). Word of Minos: The Minoan contribution to Mycenaean Greek and the linguistic geography of the Bronze Age Aegean. Cambridge Archaeological J. 8: 239.

8. Risch N., Piazza A. and Cavalli-Sforza L. (2002). Dropped genetics paper lacked scientific merit. Nature 415: 115.

9. Richards M. et al. (2000). Tracing European founder lineages in the Near Eastern mtDNA pool. Am. J. Human Genetics 67: 1251.

10. Semino O. et al. (2000).The genetic legacy of Palaeolithic Homo sapiens sapiens in extant Europeans: A Y chromosome perspective. Science 290: 1155.

11. Semino O. et al. (2004). Origin, diffusion and differentiation of Y-chromosome haplogroups E and J: inferences on the Neolithization of Europe and later migratory events in the Mediterranean area. Amer. J. Human Genetics 74: 1023.

αρδην

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ - ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΚΑΤΑΓΩΓΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Επιστημονική απάντηση στους αρνητές της Φυλετικής συνεχείας των Ελλήνων. Σε όλους αυτούς οι οποίοι ισχυρίζονται ότι αποτελεί ψεύδος και ρομαντική επινόηση η εθνική συνέχεια των Ελλήνων.

Πόσοι γνωρίζουν την ιδιαίτερα σημαντική εργασία του Καθηγητού Γενετικής του τμήματος Βιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, κ. Κωνσταντίνου Τριανταφυλλίδη. Η εργασία αυτή, που έχει τίτλο “Η γενετική σύσταση των κατοίκων της Ελλάδας”, δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά σε ένα Ελβετικό επιστημονικό περιοδικό. Αξίζει να πούμε ότι ο καθηγητής κ. Τριανταφυλλίδης με την εργασία του αυτή θέλησε να δώσει απάντηση σε όσα ανθελληνικά είχε υποστηρίξει ο εβραίος ιστορικός Ντυροζέλ, που ισχυρίζετο ότι οι Έλληνες είναι απόγονοι τούρκων. Περιττό να πούμε ότι κάποιες από τις απόψεις του κ. καθηγητού δεν μας βρίσκουν σύμφωνους, αλλά οπωσδήποτε μας βρίσκει σύμφωνους, που είναι και το σημαντικότερο, η άποψή του για την φυλετική συνέχεια του Ελληνισμού από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Το πρώτο μέρος της εργασίας έχει αντικείμενο την γενετική σχέση των Ελλήνων με τους άλλους μεσογειακούς λαούς:

Η ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

“Οι πρώτοι κάτοικοι της Ελλάδας, οι Προέλληνες, φαίνεται πως εμφανίστηκαν στον Ελληνικό χώρο πολύ πριν από το 6.000π.Χ. Αργότερα ανέπτυξαν το Μινωικό και τον Κυκλαδίτικο πολιτισμό. Ακολούθησαν οι Έλληνες που έφθασαν κατά διαδοχικά κύματα στη σημερινή Ελληνική Χερσόνησο στο τέλος της Χάλκινης Εποχής (2.500-1.100πΧ). Αυτό συνάγεται από τα ευρήματα των αρχαιολογικών ανασκαφών, τα γραπτά και τα ιστορικά δεδομένα.

Στους επόμενους τρεις αιώνες (1.100-800πΧ) παρατηρείται αύξηση του πληθυσμού της Ελλάδας και ξεκινάει ο πρώτος αποικισμός των ακτών της Μεσογείου και της Μαύρης θάλασσας. Ήδη τον 8οπΧ αιώνα υπήρχαν Ελληνικές αποικίες στη σημερινή Βουλγαρία και Ρουμανία και στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας και της Μικράς Ασίας. Οι Έλληνες αποίκισαν επίσης περιοχές της Σικελίας και της κάτω Ιταλίας ώστε η περιοχή να ονομαστεί Μεγάλη Ελλάδα. Ταυτόχρονα ιδρύθηκαν πόλεις στις Γαλλικές και στις Ισπανικές ακτές καθώς και στη Βόρεια Αφρική. Τον 4ο αιώνα πΧ ο Μέγας Αλέξανδρος (356-323πΧ) έφερε τους Έλληνες και τον Ελληνικό πολιτισμό ως την Ινδία, την Αίγυπτο και την Αραβία. Ο εποικισμός και ο εξελληνισμός συνεχίστηκαν για περισσότερο από 200 χρόνια μέσα από τα Ελληνιστικά Βασίλεια των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου και διατηρήθηκε ακμαίος κατά τη Ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Κατά τη Βυζαντινή εποχή η Ανατολία αποτελούσε μια από τις σπουδαιότερες περιοχές με Ελληνικό πληθυσμό έξω από την Ελληνική Χερσόνησο.

Η μελέτη των κατοίκων της Ελλάδας συνήθως γίνεται με ιστορικά, γλωσσικά ή αρχαιολογικά δεδομένα. Το άρθρο αυτό σκοπεύει να προσεγγίσει το θέμα από διαφορετική σκοπιά μια και βασίζεται σε βιοϊατρικά-γενετικά δεδομένα.

Αξίζει να αναφερθεί ότι η πρώτη μελέτη των ομάδων αίματος διεξήχθη στην Ελλάδα από τον Καθηγητή και την κυρία Hirszfeld το 1919. Κατά τη διάρκεια του πρώτου παγκοσμίου πολέμου είχαν την ευκαιρία να μελετήσουν στη Θεσσαλονίκη μεγάλους αριθμούς στρατιωτών από διαφορετικές χώρες. Στην έρευνα συμπεριέλαβαν και 500 Έλληνες. Από τότε και μέχρι σήμερα πολλοί ερευνητές κυρίως Έλληνες μελέτησαν τις συχνότητες των αλληλομόρφων των γονιδίων που καθορίζουν ομάδες αίματος, και ενζυματικούς ή πρωτεϊνικούς πολυμορφισμούς ανάμεσα στους κατοίκους της Ελλάδας. Άλλοι ερευνητές μελέτησαν τοπικούς ή απομονωμένους Ελληνικούς πληθυσμούς. Το άρθρο αυτό σκοπεύει να παρουσιάσει τη γενετική δομή των κατοίκων της Ελλάδας, καθώς επίσης και τη γενετική δομή απομονωμένων ελληνικών πληθυσμών για τους οποίους υπάρχουν διαθέσιμα αρκετά γενετικά στοιχεία. Αυτοί οι πληθυσμοί είναι οι πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία και οι ενδογαμικοί και νομαδικοί πληθυσμοί των Σαρακατσαναίων και των Αθίγγανων.

Η ιστορία της γλώσσας – η εξέλιξή της – μπορεί να ιχνηλατηθεί από τις ομοιότητες και διαφορές των γλωσσών. Τα στοιχεία που θα προκύψουν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη μελέτη της ιστορίας και των συγγενειών του λαού που ομιλεί τη γλώσσα. Με τον ίδιο τρόπο οι ομοιότητες και οι διαφορές ανάμεσα στα γονίδια, τις μονάδες της κληρονομικότητας, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να αποκαλυφθούν πρότυπα γενετικής συγγένειας ανάμεσα σε διαφορετικούς πληθυσμούς. Προηγουμένως αναφέραμε, ότι οι Έλληνες μετανάστευσαν σε όλη τη περιοχή της Μεσογείου και ακόμη μακρύτερα. Ως εκ τούτου είναι ενδιαφέρον να παρουσιαστούν τα αποτελέσματα της γενετικής συγγένειας ανάμεσα στους κατοίκους της Ελλάδας και των άλλων χωρών της Μεσογείου καθώς επίσης ανάμεσα στους κατοίκους της Μεσογείου και τις τρεις κύριες ανθρώπινες φυλές.

Παλιότερα η εκτίμηση του βαθμού συγγενείας ανάμεσα στους ανθρώπινους πληθυσμούς βασιζόταν κυρίως στη μελέτη μορφολογικών χαρακτηριστικών (πχ διαφορές στο ανάστημα, στο χρώμα της επιδερμίδας κτλ). Αργότερα άρχισαν να χρησιμοποιούνται οι ομάδες αίματος. Σε ένα τρίτο στάδιο από το 1976 άρχισε να γίνεται μελέτη των πρωτεϊνικών και ενζυμικών παραλλαγών. Οι λόγοι για τους οποίους οι ομάδες αίματος και οι άλλοι πρωτεϊνικοί και ενζυμικοί πολυμορφισμοί χρησιμοποιούνται ολοένα και συχνότερα σε σχέση με τις μορφολογικές μετρήσεις γι’ αυτού του τύπου τις έρευνες είναι δύο: α) ο φαινότυπός τους δεν επηρεάζεται από τις μεταβολές του περιβάλλοντος ή την ηλικία των φορέων και β) κληρονομούνται και προσδιορίζονται με απλό τρόπο. Η συνδυασμένη μελέτη του πολυμορφισμού των ομάδων αίματος και των πρωτεϊνών επέτρεψε την καλύτερη μελέτη της διαφοροποίησης των πληθυσμών. Τα τελευταία χρόνια για τον ίδιο σκοπό άρχισε η μελέτη του πολυμορφισμού του μιτοχονδριακού και του πυρηνικού γενετικού υλικού (DNA) καθώς και ο προσδιορισμός διαφορών στις αλληλουχίες του πυρηνικού ή μιτοχονδριακού DNA.

Α. Η ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΣΧΕΣΗ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΚΑΤΟΙΚΟΥΣ ΑΛΛΩΝ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΩΝ ΧΩΡΩΝ.

Η περιοχή της Μεσογείου υποδιαιρείται σε πολλά κράτη. Οι πληθυσμοί αυτών των χωρών αποτελούνται από άτομα διαφορετικής εθνικότητας, γλώσσας και θρησκείας. Κατά συνέπεια θα άξιζε να προσδιοριστεί η γενετική σχέση ανάμεσα στους κατοίκους των μεσογειακών χωρών δηλαδή η συγγένεια μεταξύ τους καθώς και η γενετική απόσταση ανάμεσα στους κατοίκους των μεσογειακών χωρών και των κυριότερων ανθρώπινων φυλών. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα για πολλά γονίδια και χώρες της Μεσογείου.

Συγκεντρώθηκαν στοιχεία για τη γενετική σύσταση των κατοίκων της Ισπανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Ελλάδας, της Τουρκίας του Ισραήλ, της Λιβύης, της Αιγύπτου και της Αλγερίας σε 16 γενετικά συστήματα που αφορούν σε 40 παραλλαγές (αλληλόμορφα) περίπου. Στα στοιχεία αυτά περιλαμβάνονται οι ομάδες αίματος ABO, Rhesus κλπ, τα πρωτεϊνικά συστήματα ACPH, AK, Hp κα. Τα αποτελέσματα για την καυκάσια και τη μογγολική φυλή προέρχονται από λευκούς Αμερικανούς και από Γιαπωνέζους αντίστοιχα. Τα αποτελέσματα για τη νέγρικη φυλή προέρχονται από μαύρους της Αφρικής και των ΗΠΑ.

Με βάση τα στοιχεία αυτά και χρησιμοποιώντας κατάλληλους μαθηματικούς τύπους υπολογίστηκε η γενετική ομοιότητα ανάμεσα στους κατοίκους των 9 μεσογειακών χωρών. Κατασκευάστηκε δενδρόγραμμα στο οποίο φαίνεται παραστατικά η γενετική σχέση ανάμεσά τους. Από αυτό φαίνεται ότι η μικρότερη γενετική απόσταση (ή με άλλα λόγια η μεγαλύτερη γενετική συγγένεια) υπάρχει ανάμεσα σε Γάλλους-Ισπανούς και Έλληνες-Ιταλούς. Λίγο μικρότερη συγγένεια εμφανίζεται ανάμεσα στους Έλληνες-Ιταλούς και Γάλλους-Ισπανούς. Η μεγαλύτερη γενετική απόσταση βρέθηκε ανάμεσα στους κατοίκους των άλλων 8 μεσογειακών χωρών. Οι πληθυσμοί της Β. Μεσογείου εντάσσονται όλοι σε μια ομάδα ενώ αυτό δεν συμβαίνει με τους κατοίκους της Ν. Μεσογείου.

Θα μπορούσαμε να υποστηρίξουμε ότι οι Έλληνες μοιάζουν γενετικά σε σειρά πρώτα με τους Ιταλούς, έπειτα με τους Γάλλους και τελευταία με τους Τούρκους. Κατά συνέπεια η άποψη του Γάλλου ιστορικού Ζ.Ντυροζέλ ότι οι Έλληνες κατάγονται από τους Τούρκους δεν υποστηρίζεται από τα γενετικά δεδομένα.

Β. ΟΙ ΓΕΝΕΤΙΚΕΣ ΑΠΟΣΤΑΣΕΙΣ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΚΑΤΟΙΚΟΥΣ ΤΗΣ ΜΕΣΟΓΕΙΟΥ ΚΑΙ ΤΙΣ ΤΡΕΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΦΥΛΕΣ.

Σε άλλη εργασία μελετήθηκε η γενετική ομοιότητα ανάμεσα στους κατοίκους των χωρών της Μεσογείου και των τριών κυριότερων ανθρώπινων φυλών. Ανθρωπολογικά οι κάτοικοι της Μεσογείου ανήκουν στους Καυκασίους αν και κάποιες επιμιξίες με νέγρικους και μογγολικούς πληθυσμούς δεν μπορούν να αποκλειστούν. Η γενετική και μαθηματική ανάλυση έδειξε αρκετά ενδιαφέροντα στοιχεία.

1) Η γενετική απόσταση από τους Καυκασίους μειώνεται στους πληθυσμούς των χωρών της Β. Μεσογείου αρχίζοντας από ανατολάς και πηγαίνοντας προς δυσμάς.

2) Η γενετική απόσταση από τη μογγολική ομάδα αυξάνεται από ανατολάς προς δυσμάς τόσο στους πληθυσμούς της Βορείου όσο και της Νοτίου Μεσογείου.

3) Η γενετική απόσταση ανάμεσα στους Βουλγάρους, Τούρκους, Έλληνες, Ιταλούς, Ισπανούς, Γάλλους και Ισραηλινούς και τους Καυκασίους είναι μικρότερη από εκείνη που υπολογίστηκε για τους κατοίκους κάθε χώρας και τους Νέγρους.

4) Οι Λίβυοι και οι Αιγύπτιοι είναι πλησιέστερα στους Νέγρους, παρά στη Μογγολική ομάδα, ενώ οι Αλγερινοί είναι πιο κοντά γενετικά με τους Νέγρους παρά με τους Καυκασίους. Αυτά τα αποτελέσματα μπορούν ίσως να εξηγηθούν από τη μετανάστευση Νέγρων σε αυτές τις χώρες.

Γ. ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΕΚΕΙΝΗ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΤΗΣ ΙΤΑΛΙΑΣ.

Από τα προηγούμενα επιστημονικά στοιχεία τεκμηριώνεται ότι οι Ιταλοί και οι Έλληνες γενετικά είναι στενά συγγενείς. Είναι ενδιαφέρον ότι στο ίδιο συμπέρασμα κατέληξε η επιστημονική ομάδα του καθηγητή κ. Α. Piazza του Πανεπιστημίου του Τορίνο σε εργασία τους που δημοσιεύτηκε το 1988 δυο περιοδικό Human genetics (Γενετική του ανθρώπου) και είχε ως αντικείμενο τη “Γενετική Ιστορία των Κατοίκων της Ιταλίας”. Οι Ιταλοί ερευνητές χρησιμοποίησαν για την αναπαράσταση της γενετικής ιστορίας των κατοίκων της Ιταλίας γενετικά (πχ ομάδες αίματος και πρωτεϊνικές παραλλαγές), ιστορικά και γλωσσικά δεδομένα.

Στην εμπεριστατωμένη μελέτη τους αναφέρουν ότι η Ιταλία το 400πΧ είχε 4.000.000 κατοίκους. Στη Σικελία υπήρχαν τουλάχιστον 200.000 Έλληνες και στην ιταλική χερσόνησο τουλάχιστον άλλοι 100.000 Έλληνες. Έτσι καταλήγουν πως την Προρωμαϊκή περίοδο ένας σε κάθε 10-13 κατοίκους της Ιταλίας ήταν Έλληνας.

Αν και αυτοί οι αριθμοί θα πρέπει να γίνουν αποδεκτοί με κάποια επιφύλαξη, ίσως όμως παρέχουν κάποια εξήγηση για τη γενετική διαφοροποίηση της Βόρειας από τη Νότια Ιταλία και την ομοιότητα της Νότιας Ιταλίας με τους κατοίκους της Ελλάδας. Ειδικότερα από το συνθετικό χάρτη της Ιταλίας που παρουσίασαν οι ερευνητές προκύπτει ότι οι κάτοικοι της Βόρειας Ιταλίας γενετικά είναι συγγενείς με τους κατοίκους των χωρών της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης ενώ οι κάτοικοι της Νότιας Ιταλίας γενετικά είναι πιο συγγενείς με τους κατοίκους της σημερινής Ελλάδας. Η γενετική δηλαδή σύσταση της Ιταλίας αντικατοπτρίζει ακόμη και σήμερα την εθνική στρωμάτωση που υπήρχε στην Προρωμαϊκή εποχή. Εξακολουθεί δηλαδή να διακρίνεται στη Νότια Ιταλία και Σικελία η περιοχή που έχει μείνει γνωστή στην ιστορία ως Μεγάλη Ελλάδα (Magna Graecia). Δεν είναι παράδοξο συνεπώς που τα αποτελέσματα της γενετικής ανάλυσης τεκμηριώνουν πως υπάρχει μεγαλύτερη γενετική ομοιότητα ανάμεσα στους κατοίκους της Ελλάδας και της Ιταλίας και όχι με τους κατοίκους άλλων γειτονικών χωρών.

Για τους Έλληνες με βάση τα στοιχεία μας υπολογίσαμε ότι ο διαχωρισμός τους από τους πληθυσμούς της Ιταλίας, της Γαλλίας και της Ισπανίας έγινε πριν από 8 χιλιάδες χρόνια ή στη μεσολιθική εποχή. Το συμπέρασμα αυτό που βασίζεται σε ενδείξεις της μοριακής εξέλιξης τεκμηριώνει θέσεις άλλων επιστημόνων (Ιστορικών, Αρχαιολόγων, Ανθρωπολόγων), που υποστηρίζουν την κοινή καταγωγή των λαών της Βορείου Μεσογείου…”

ΓΕΝΕΤΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
Κωνσταντίνος Τριανταφυλλίδης, Καθηγητής Γενετικής και Γενετικής Ανθρώπου Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, Τηλ. 2310 998309, email: triant@bio.auth.gr

(Διάλεξη που πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Θεσσαλονίκης στα πλαίσια του προγράμματος σεμιναρίων Ελληνικής Αυτογνωσίας του ινστιτούτου Αριστοτέλης στις 28 Νοεμβρίου 2007)

Η προέλευση του ανθρώπινου είδους πάντοτε συναρπάζει τους φιλοσόφους, τους επιστήμονες, αλλά και τους απλούς πολίτες. Ειδικότερα οι Έλληνες ενδιαφερόμαστε να μάθουμε τις βιολογικές ρίζες μας ως κατοίκων της Ευρώπης. Για να επιτευχθεί αυτό: μελετήθηκε η γενετική ποικιλομορφία των κατοίκων της Ελλάδας με χρήση πολλών και διαφορετικών γενετικών δεικτών με απώτερο στόχο τη συσχέτιση των γενετικών δεδομένων με ιστορικά, γλωσσικά, αρχαιολογικά και παλαιοντολογικά δεδομένα.
Η μελέτη των κατοίκων της Ελλάδας έγινε με ανάλυση: Ομάδων αίματος, ενζυμικού και πρωτεϊνικού πολυμορφισμού, STRs των αυτοσωμάτων, δείκτες του χρωμοσώματος Υ και του μιτοχονδριακού DNA.
Ερευνητική Ομάδα: Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Κουβάτση Αναστασία, Δρ. Αστρεινίδης Άρης, Δρ. Δεληγιαννίδης Παναγιώτης, Ιερεμιάδου Φωτεινή, Δρ. Καπλάνογλου Λάζαρος, Δρ. Καραΐσκου Νικολέτα, Κεραμάρη Μαρία, Κυρμιζίδης Γιώργος, Δρ. Κοντοπούλου Έλενα, Μανιατάκος Νίκος, Ρούσκας Κωνσταντίνος, Τριαντάφυλλου Νατάσσα, Δρ. Χατζηκυριακίδου Ανθή, Τσοποζίδου-Πέϊου Μιράντα.
Συνεργασία με πανεπιστήμια Ιταλίας (Torino και Pavia), Η.Β. (Newcastle Upon Tyne, Oxford), H.II.A. (Stanford)

Αποτελέσματα

Η μελέτη 13 αυτοσωματικών γενετικών δεικτών αποκάλυψε μεγάλο βαθμό γενετικής ποικιλομορφίας στους κατοίκους της Ελλάδας. Δεν διαπιστώθηκε όμως γενετική ετερογένεια μεταξύ των Ελληνικών πληθυσμιακών δειγμάτων (από τις διάφορες περιοχές της χώρας). Η μελέτη του μιτοχονδριακού DNA έδειξε πολύ μικρό βαθμό ετερογένειας ανάμεσα στους κατοίκους διάφορων γεωγραφικών διαμερισμάτων της χώρας. Από την άλλη, η μελέτη γενετικών δεικτών του χρωμοσώματος Υ έδειξε ότι η γενετική σύσταση του ανδρικού πληθυσμού της Κρήτης διαφέρει στατιστικά σημαντικά από τη γενετική σύσταση του ανδρικού πληθυσμού της Ηπειρωτικής Ελλάδας.

Α. Ανάλυση μιτοχονδριακού DNA
 

Τα κύρια συμπεράσματα από την έρευνα είναι τα ακόλουθα:
• Το 75-80% του σημερινού μιτοχονδριακού γονιδιακού (DNA) αποθέματος των κατοίκων της Ελλάδας έχει παλαιολιθική προέλευση. Το υπόλοιπο 20-25% έχει νεολιθική προέλευση από την εγγύς Ανατολή (από 9.000 χρόνια πριν).
• Τη Νεολιθική περίοδο οι περιοχές της Δυτικής και Κεντρικής Ευρώπης αποικίστηκαν από κατοίκους που μετανάστευσαν από τη Ν. Α. Ευρώπη.
• Πέρα από τη μετανάστευση ανθρώπινων πληθυσμών από την εγγύς Ανατολή προς την Ευρώπη, υπήρξε και αντίθετης φοράς μεταναστευτικό ρεύμα. Υπολογίζεται ότι ένα ποσοστό 5-20% των ακολουθιών μιτοχονδριακού DNA των σημερινών κατοίκων της εγγύς Ανατολής έχει Ευρωπαϊκή προέλευση. Υποψήφιοι πληθυσμοί γι' αυτή τη ροή μιτοχονδριακού DNA είναι οι Έλληνες και οι Φρύγιοι.

Β) Ανάλυση δεικτών του χρωμοσώματος Υ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κατανομή της απλοομάδος J-M102.. Δημιουργήθηκε πριν από 7900 χρόνια και παρουσιάζει μεγαλύτερη συχνότητα στη Νότια Βαλκανική. Ως εκ τούτου, είναι πιθανόν αυτή η απλοομάδα να εξαπλώθηκε τη Νεολιθική εποχή από τη Νότια Βαλκανική, π.χ. την Ελλάδα, στην υπόλοιπη Ευρώπη.
Σύγκριση γενετικής σύστασης Ελλάδας - Ιταλίας: Η αρχαιολογική σκαπάνη στη Νότια Ιταλία (Απουλία και Καλαβρία) αποκάλυψε αρκετούς νεολιθικούς οικισμούς. Επιπλέον, είναι γνωστό, ότι οι περιοχές αυτές αποικίστηκαν σε ιστορικούς χρόνους από Έλληνες. Στη συγκεκριμένη εργασία ελέγχθηκε η γενετική συνεισφορά των Ελλήνων αποίκων στους κατοίκους της Κάτω Ιταλίας. Ως γενετικές υπογραφές των Ελλήνων χρησιμοποιήθηκαν οι απλοομάδες Ε-Μ78 και ]-Μ 172. Η συχνότητα π.χ. του δείκτη Ε-Μ 78 στο Ελληνικό δείγμα ήταν της τάξης του 47%, και στα δείγματα από την Κάτω Ιταλία της τάξης του 44%. Οι δύο δηλ. περιοχές είχαν παραπλήσια ποσοστά γι' αυτόν το γενετικό δείκτη. Η στατιστική επεξεργασία των δεδομένων αποκάλυψε ότι η συνεισφορά των Ελλήνων ανδρών αποίκων ύστερα από την ανάλυση δεικτών του χρωμοσώματος Υ είναι σε ποσοστό τουλάχιστον 7% στους άνδρες της Καλαβρίας και 22% στους άνδρες της Απουλίας.
 

Γ. DNA και προπαγάνδα
 

Το 2001 δημοσιεύτηκε εργασία με τίτλο: HLA genes in Macedonians and the sub-Saharan origin of the Greeks, Tissue Antigens 57, 118-127. Σύμφωνα με τους συγγραφείς (προέρχονταν από Πανεπιστήμιο των Σκοπίων και της Μαδρίτης), "οι Έλληνες της Ηπειρωτικής Ελλάδας μοιάζουν με τους κατοίκους της Ανατολικής Αφρικής (Αιθιοπίας), αλλά όχι με τους κατοίκους της Κρήτης". Επιπλέον, οι γείτονες μας κυκλοφορούν διαφημιστικά φυλλάδια στα οποία υποστηρίζουν ότι οι Νεγροαφρικανοί Έλληνες είμαστε σφετεριστές της πατρίδας τους. Η ερευνητική ομάδα όμως από την Ισπανία είχε δημοσιεύσει στο ίδιο περιοδικό και εργασία για την προέλευση των Παλαιστινίων και των Ισραηλιτών. Η εργασία αυτή εξαφανίστηκε από τη βιβλιογραφία ύστερα από έντονες διαμαρτυρίες των Ισραηλινών.
Πέρα από τα παραπάνω, η εργασία αυτή στερείται επιστημονικής αξίας. Για τον λόγο αυτόν παραθέτω άρθρο με τίτλο: Dropped genetics paper lacked scientific merit, με συγγραφείς τους Neil Risch, Alberto Piazza and L. Luca Cavalli-Sforza, που δημοσιεύτηκε το 2002 στο πιο έγκυρο επιστημονικό περιοδικό, το Nature. Οι συγγραφείς αυτοί παραθέτουν τρεις διαφορετικούς λόγους για την αναξιοπιστία της εργασίας:
• Η ερευνητική ομάδα από τη Μαδρίτη και τα Σκόπια, χρησιμοποίησε μόνον έναγενετικό δείκτη, τον HLA (αντί 10 τουλάχιστον), και δείγματα μόνο από Κρήτη καιόχι από την Ηπειρωτική Ελλάδα.
Δημοσίευσε παράδοξα αποτελέσματα: Οι Γιαπωνέζοι π.χ. είναι σχεδόν ίδιοι με τους κατοίκους της Δ. Αφρικής, ενώ οι Έλληνες ομοιάζουν με Αιθίοπες και όχι με γειτονικούς κατοίκους της Μεσογείου.
• Σύμφωνα με τους 3 διαπρεπείς επιστήμονες: Η εργασία στερείται επιστημονικήςαξίας και ως εκ τούτου δεν έπρεπε να δημοσιευτεί.
Μελλοντικές προοπτικές: Συνεργασία Γενετιστών - αρχαιολόγων για τη:
• Δημιουργία εργαστηρίου μελέτης DNA οστών.
Σύγκριση του DNA των σημερινών κατοίκων της Ελλάδας με το DNA που θα απομονωθεί από οστά νεκροπόλεων.

Το DΝΑ των Καλάς συμπίπτει με το DΝΑ των Ελλήνων
 

Στο πέρας της διάλεξης ο πρόεδρος του ινστιτούτου Αριστοτέλης Κος Αριστοτέλης Βρίτσιος ανέφερε: «Πριν από μερικά χρόνια είχε έλθει ο επικεφαλής των Καλάς στον ΟΗΕ γιατί οι Καλάς όπως και όλες οι φυλές οι «παράδοξες» εκπροσωπούνται και έχουν ένα γραφείο στον ΟΗΕ αυτός ζήτησε μόνος του να κάνουμε μία εξέταση του DΝΑ του. Παρακάλεσα τον κύριο Τριανταφυλλίδη να πάρει ένα δείγμα με έγγραφη συγκατάθεσή του, διότι δεν μπορείς να παίρνεις αίμα από τον οποιοδήποτε και το συμπέρασμα που βγήκε από τους περίπου 15 δείκτες, ήταν πως μόνον τρείς ήταν διαφοροποιημένοι. Συμπέρασμα πως το DΝΑ του ανθρώπου συνέπιπτε με το Ελληνικό DΝΑ . Πολύ σημαντικό στοιχείο για ανθρώπους που είναι μέσα στο Πακιστάν.

Ο κύριος Κωνσταντίνος Τριανταφυλλίδης απαντώντας σε ερώτηση που του ετέθη ανέφερε:

«Οι άνθρωποι αυτοί (οι Σκοπιανοί, οι Βούλγαροι) θέλουν από την Ελλάδα να τους δίνει τα πάντα και αυτοί να μην δίνουν τίποτε. Κάνουμε συνέδρια εμείς, τους πληρώνουμε τα έξοδα να έλθουν να μείνουν και μετά βγαίνουν και μας βρίζουν. Όταν ήμουν πρόεδρος του τμήματος βιολογίας με πρύτανη τον κύριο Τρακατέλη μαζεύαμε χρήματα να στείλουμε στην Βουλγαρία γιατί δεν είχανε να φάνε. Την επόμενη ημέρα μου ήλθε ο υπουργός εξωτερικών στην Καβάλα και δήλωσε πως η Καβάλα είναι Βουλγαρική».

http://antistasi.org/?p=4081 

http://ermionh.blogspot.com/2007/11/blog-post_30.html

ΙΝΔΟΕΥΡΩΠΑΙΟΙ. Η ΦΥΛΗ...ΦΑΝΤΑΣΜΑ!

Ποιοί είναι επιτέλους αυτοί οι Ινδοευρωπαίοι; Βρε μπας και αντί για σαμπουάν λούζονταν με...AJAX για τα τζάμια γι’ αυτό και έγιναν αόρατοι; OK θα σοβαρευτώ αλλά...πώς να σοβαρευτώ ο χριστιανός αφού το ζήτημα από μόνο του είναι...γελοίο; Εν πάση περιπτώσει, καλό θα είναι να γνωρίζουμε κάποια πράγματα, τα οποία θα μας θωρακίσουν από τον οχετό της...μπαρουφολογίας, που όμως δυστυχώς μολύνει την κοινωνία μας, διαποτίζοντας σιγά σιγά το νου των Νεοελλήνων και τις ευαίσθητες ψυχές τις νέας γενιάς.

Το πρώτο, που πρέπει να αναφερθεί είναι, ότι η Ινδοευρωπαϊκή θεωρία είναι μια καθαρά γλωσσολογική θεωρία, σύμφωνα με την οποία η Σανσκριτική ήταν η κοινή μητέρα όλων των Ευρωπαϊκών γλωσσών ακόμη και την Ελληνικής! Ο άνθρωπος, που την πρωτοδιετύπωσε, ήταν ένας Βρετανός δικαστής, ο Ουίλλιαμ Τζόουνς, ο οποίος υπηρετούσε στις ΒρετανικέςΙνδία στα τέλη του 18ου αιώνος. Στο συμπέρασμα αυτό κατέληξε, λόγω της γλωσσικής συνάφειας ορισμένων λέξεων της Σανσκριτικής με τις Ευρωπαϊκές γλώσσες. Αλλά ο Τζόουνς δεν ήταν παρά ένας ερασιτέχνης γλωσσολόγος...

Ο πραγματικός θεμελιωτής της Ινδοευρωπαϊκής θεωρίας ήταν ο Γερμανός Φραντς ΜποπΜποπ ήταν αυτός, ο οποίος μελετώντας το έργο του Τζόουνς το συνέθεσε και το μετεξέλιξε στην λεγόμενη «Ινδογερμανική θεωρία», βάση της οποίας όλοι οι Ευρωπαϊκοί λαοί, πέραν της υποτιθέμενης κοινής γλώσσης, είχαν και κοινή πολιτισμική κοιτίδα αλλά και κοινή καταγωγή!

Σ’ αυτό το σημείο, αξίζει νομίζω να αναφερθεί, ότι για να εξάγει κανείς σωστά συμπεράσματα απ’ την αλληλουχία των γεγονότων, θα πρέπει η κριτική σκέψη να συμπλέει αρμονικά με την εποχή και το ιστορικό πλαίσιο μέσα στο οποίο αυτά διεξάγονται. Το ιστορικό πλαίσιο, στο οποίο έζησε ο Μπομπ περιελάμβανε αρχικά τις ταπεινώσεις της Πρωσσίας στις μάχες της Ιένα και του Άουερστάντ από τον Ναπολέοντα. Οι παραπάνω ήττες και η κατάληψη της Πρωσσίας από τα Γαλλικά στρατεύματα μοιραία οδήγησαν στην αφύπνιση του κοιμώμενου Γερμανικού γίγαντα και του Γερμανικού εθνικισμού.

κτήσεις στην (1791-1867). Ο Με την συντριπτική νίκη εναντίον του Ναπολέοντα στο Βατερλώ το 1815, η Γερμανική υπερηφάνεια κορυφώθηκε και μέσα σ’ αυτό το κλίμα της εθνικής ευφορίας, ο Μπομπ διετύπωσε το 1816 την Ινδογερμανική του θεωρία, η οποία προσέθετε αιώνες ζωής στο Γερμανικό Έθνος. Η δημοσίευση της μελέτης του Μποπ περί «κλιτικού συστήματος της Σανσκριτικής σε σύγκριση με εκείνο της Ελληνικής, Λατινικής, Περσικής και Γερμανικής γλώσσης» απετέλεσε τον θεμέλιο λίθο της Ινδοευρωπαϊκής θεωρίας.

Μιας θεωρίας, που δυστυχώς εξακολουθεί να ζει και να ταλανίζει εμάς τους Έλληνες, οι οποίοι έχουμε να επιδείξουμε λαμπρό πολιτισμό από τους Νεολιθικούς ήδη χρόνους, χωρίς να χρειαζόμαστε τα «φώτα» των όποιων «Ινδοευρωπαίων». Το τραγικό όμως είναι, ότι η Ινδοευρωπαϊκή θεωρία, η οποία θα έπρεπε να είχε ήδη ανατραπεί και να έχει...καταλήξει, βάση των αρχαιολογικών τεκμηρίων, εν τούτοις εξακολουθεί να διατηρείται εν ζωή, «διασωληνωμένη» εις την...εντατική των σχολείων και των Πανεπιστημιακών ιδρυμάτων κυρίως της χώρας μας!

Σε τί όμως συνίσταται η περίφημη αυτή Ινδοευρωπαϊκή θεωρία, σε ότι αφορά την Ελλάδα τουλάχιστον; Το λοιπόν, οι Ινδοευρωπαϊστές υποστηρίζουν, ότι οι Έλληνες δεν ήσαν αυτόχθονες και γηγενείς αλλά επήλυδες (μετανάστες), οι οποίοι αφίχθησαν στον Ελλαδικό χώρο απ’ τα Βορρειοανατολικά. Οι παλαιότεροι κάτοικοι της Ελλάδος, τους οποίους ονόμασαν Προέλληνες, είτε αφομοιώθησαν από τους...μετανάστες είτε βρήκαν τον θάνατο από τις ατρόμητες ορδές τους και το εξαίρετο ιππικό τους! Μάλιστα. Εξαιρετικό σενάριο για μια επική παραγωγή του Hollywood ή μάλλον του...Bollywood μιας και αναφερόμαστε εις τας...Ινδίας! Ας εξετάσουμε όμως και την σχέση του με την πραγματικότητα...

Κατ’ αρχάς, ο πολιτισμός δεν θα μπορούσε να είχε γεννηθεί πουθενά αλλού παρά σε έναν τόπο ευνοημένο απ’ τις κλιματολογικές συνθήκες. Παντού στον κόσμο, μεγάλοι πολιτισμοί ανεδείχθησαν εκεί, όπου οι περιβαλλοντικές συνθήκες ευνόησαν την συγκέντρωση πληθυσμών μετά την εποχή των παγετώνων. Και αυτή τη στιγμή σας μιλάω σαν περιβαλλοντολόγος. Οι περίοδοι πήξεως και τήξεως των πάγων μεταξύ των οποίων έχουμε τους διαφόρους κατακλυσμούς – τρεις εκ των οποίων έχουν καταγραφεί στην Ελληνική παράδοση – έχουν άμεση σχέση με τη γέννηση και την ανάπτυξη του πολιτισμού, λαμβάνοντας υπ’ όψην και το γεγονός, ότι η τελευταία εποχή παγετώνων ετελείωσε χοντρικά γύρω στο 10.000 π.Χ.


Από τη στιγμή λοιπόν, που έως την ύστερη παλαιολιθική εποχή, οι περιοχές βορείως του όρους Αίμος ήσαν καλυμμένες από πάγους, κανενός είδους πολιτισμός δεν ήταν δυνατόν να ευδοκιμήσει σε αυτές. Οι παγετώνες εξετείνονταν σε όλη την περιοχή, η οποία είχε το ίδιο γεωγραφικό πλάτος. Κατά συνέπεια, η υποτιθέμενη κοιτίδα των ΙνδοΕυρωπαίων (οι στέπες του Καυκάσου και της Σιβηρίας) ήταν έως την παλαιολιθική εποχή γεμάτη...παγάκια. Γεννάται λοιπόν το ερώτημα: Τί έκαναν οι Έλληνες εκεί πάνω; Πατινάζ;

Μοιραία λοιπόν, ο πολιτισμός εγεννήθη στις εύκρατες περιοχές της Μεσογείου. Ακόμη και μετά την τήξη των πάγων, είναι λογικό συνειρμικά να συμπεράνουμε, ότι ο πολιτισμός της Μεσογείου, έχοντας προηγηθεί αρκετά έναντι των πολιτισμών, που ανεπτύχθησαν στις βόρειες περιοχές, διετήρησε αυτό το αρχικό πολιτιστικό του προβάδισμα. Στο σημείο όμως αυτό ανακύπτει το επόμενο ερώτημα: Πότε ήρθαν αυτοί οι Ινδοευρωπαίοι στην Ελλάδα;

Οι Ινδοευρωπαϊστές ποτέ δεν είχαν να δώσουν μια σοβαρή απάντηση στο συγκεκριμένο ερώτημα και για να αποφύγουν το σκόπελο υποστηρίζουν, ότι οι Ινδοευρωπαίοι αφίχθησαν κατά κύματα στον Ελλαδικό χώρο μεταξύ της 5ης και της 2ης χιλιετίας π.Χ. Κατ’ αρχάς, δεν υπάρχει κανένα απολύτως αρχαιολογικό τεκμήριο, το οποίο να αποδεικνύει την ύπαρξη ενός προηγμένου πολιτισμού στις περιοχές του Καυκάσου. Κάνω...έκκληση προς όλους σας, να μου δείξετε το οτιδήποτε, ένα ΙνδοΕυρωπαϊκό άγαλμα π.χ. ή κάτι τέλος πάντων, δηλωτικό της ύπαρξης αυτών των...οντοτήτων. Ο ευρών αμοιφθήσεται!

Με δεδομένο το ότι η Νεολιθική Ελλάς είχε προχωρήσει σε τέτοιο βαθμό πολιτιστικά (ο καθηγητής Θεοχάρης αναφέρει, ότι μόνο στη Θεσσαλία είχαν εντοπισθεί, έως τη δεκαετία του 80, περισσότεροι από 170 νεολιθικοί οικισμοί, όπου μάλιστα σε έναν απ’ αυτούς, στη Θεόπετρα Τρικάλων, το ευρισκόμενο σπήλαιο κατωκείτο σύμφωνα με τους ανασκαφείς απ’ το 50.000 π.Χ. και ευρέθησαν σπόροι οσπρίων και σιτηρών ενώ η κεραμική που ανεκαλύφθη στο ίδιο σπήλαιο ανάγεται στη μεσολιθική περίοδο – 9η π.Χ. χιλιετία -) ώστε να εντοπίζουμε ακόμη και λείψανα οδών, άριστα πολεοδομικά σχέδια, μέγαρα και ακροπόλεις, όπως στο Σέσκλο και στο Δισπηλιό καθώς και οχυρωματικά έργα, τα οποία θα ζήλευαν ακόμη και Μεσαιωνικά κάστρα, αναρωτιέμαι πόσο είχαν πραγματικά προχωρήσει πολιτισμικά οι νομάδες μετανάστες απ’ τις στέπες;

Κακά τα ψέματα. Η ανάπτυξη του πολιτισμού υπήρξε απόρροια της μόνιμης εγκατάστασης, η οποία και αποτελεί την απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη της γεωργίας και της κτηνοτροφίας. Η γέννηση της πόλεως συνεπάγονταν βεβαίως την ανάγκη συγκροτήσεως στρατών για την προστασία του συνόλου των πολιτών, οι οποίοι ως καλλιεργητές, αποτελούν το σημαντικότερο παραγωγικό κεφάλαιο για τη νεοσύστατη πόλη. Αυτοί ακριβώς είναι οι Άρειοι, οι ευγενείς πολεμιστές. Οι ΕΛΛΗΝΕΣ πολεμιστές. Η τάξη αυτή των επαγγελματιών του πολέμου συνέχισε να υφίσταται στην Ελλάδα, ως τους αρχαϊκούς χρόνους. Οι Άρειοι, σε καμία περίπτωση δεν περιόρισαν το ρόλο του πολίτου-οπλίτου ενώ αργότερα ο ρόλος τους αναβαθμίζεται, όπως τα αρχαιολογικά ευρήματα αλλά και τα Ομηρικά έπη καταδεικνύουν.

Είναι αναγκαίο κατά συνέπεια, να κατανοήσουμε, ότι δεν φυτρώνουν πολεμιστές απ’ το πουθενά, σαν τα μανιτάρια! Η συγκροτήση στρατών εξυπηρετεί όπως είδαμε την ασφάλεια των κατοίκων καθώς και τη διαφύλαξη της παραγωγικής ζωής των οικισμών. Και τα ερωτήματα καλά...κρατούν ή μάλλον τίθενται αμείλικτα το ένα μετά το άλλο. Πώς ήρθαν αλήθεια οι περίφημοι ΙνδοΕυρωπαίοι στην Ελλάδα; Μήπως από ξηράς, με όλο τους τον πληθυσμό, μαζί και τα γυναικόπαιδα και κατόρθωσαν να κατακτήσουν τις χιλιάδες, έστω και πρώιμες, των Ελληνικών πόλεων; Με τί...προσόντα;

Μα, είχαν εξημερώσει τον ίππο λένε οι ΙνδοΕυρωπαϊστές. Μπούρδες, είναι το μόνο...σοβαρό σχόλιο! Στην Ελλάδα υπήρχαν ίπποι εδώ και εκατομμύρια έτη, όπως αποδεικνύουν οι έρευνες του Άρη Πουλιανού (έχει βρεθεί αποτύπωμα γνάθου ίππου στη Χαλκιδική, το οποίο χρονολογείται 11 εκατομ. έτη παρακαλώ) χώρια τις βραχογραφίες του 4.500 π.Χ. στο όρος Παγγαίο, όπου εικονίζονται έφιπποι άντρες. Ναι αλλά, συνεχίζουν οι ΙνδοΕυρωπαϊστές, οι ΙνδοΕυρωπαίοι έφεραν τη γνώση της κατεργασίας των μετάλλων και συγκεκριμένα του χαλκού. Μπούρδες εις το τετράγωνο φίλοι μου! Η κατεργασία μετάλλων στον Ελλαδικό χώρο είχε τεκμηριωμένα αρχίσει από τα τέλη της 6ης χιλιετίας.

Στο παραπάνω συμπέρασμα έχει μοιραία οδηγηθεί η αρχαιολογική σκαπάνη από πληθώρα χρυσών κοσμημάτων, που ευρέθησαν σε όλη τη σημερινή Ελληνική επικράτεια αλλά και σε περιοχές της Μικράς Ασίας. Η μετάβαση από την επεξεργασία του χρυσού σε αυτή του χαλκού και του ορείχαλκου αργότερα, έγινε ομαλά, όπως μαρτυρούν και τα ευρήματα. Αντίθετα, οι πολιτισμοί της στέπας, λόγω του νομαδικού τους βίου δεν έχουν την τεχνογωσία να κατεργαθούν τα μέταλλα, η οποία προϋποθέτει σταθερή εγκατάσταση ή τουλάχιστον πρόσβαση σε μια περιοχή με τις απαραίτητες πρώτες ύλες.

Πώς λοιπόν ήρθαν οι Ινδοευρωπαίοι; Για να ανταπεξέλθουν όλες αυτές τις...ενοχλητικές αναζητήσεις, οι ΙνδοΕυρωπαϊστές ομολογούν, ότι η εισβολή των ΙνδοΕυρωπαίων έγινε εκ της θαλάσσης! Ε, αυτό είναι το πιο γελοίο επιχείρημα της εν γένει γελοίας αυτής θεωρίας! Πού βρήκαν οι ΙνδοΕυρωπαίοι τα πλοία; Και που έμαθαν να ναυμαχούν; Μήπως στις...στέπες; Και επί προσθέτως, γιατί οι κάτοικοι του Αιγαίου, οι οποίοι τεκμηριωμένα ναυσιπλοούσαν τουλάχιστον από την 8η χιλιετία, όπως απ’ τα ευρύματα είτε στο Φράχθι της Ερμιονίδος (είτε από ναυάγια, όπως αυτό της Λήμνου είτε από βραχογραφίες) δεν επεχείρησαν να τους σταματήσουν; Αλλά ξέχασα. Σύμφωνα με την...φοβερή (και θολερή) αυτή θεωρία, τόσο οι Κυκλαδίτες όσο και οι Μινωίτες δεν ήσαν Έλληνες αλλά κάποια άγνωστα...Προελληνικά φύλα! Για γέλια ή για κλάματα; Όχι, πείτε μου...

Οι Ινδοευρωπαϊστές στηρίζουν τους ισχυρισμούς τους, από τα λέιψανα και τις επιβεβαιωμένες καταστροφές πολλών θεωρουμένων ως Προελληνικών, νεολιθικών οικισμών, όπως της Λέρνης και του Σέσκλου, το οποίο αποτελεί και τον παλαιότερο νεολιθικό οικισμό της Ευρώπης. Γιατί θα πρέπει όμως απαραίτητα αυτές να αποδοθούν σε ξενική εισβολή και όχι σε έναν εμφύλιο πόλεμο, αιτία εκρήξεως του οποίου θα μπορούσε να είναι ο έλεγχος της πλούσιας Θεσσαλικής πεδιάδος; Το γεγονός άλλωστε ότι το Σέσκλο δεν κατεστράφη από ΙνδοΕυρωπαϊκή εισβολή, αποδεικνύεται από το γεγονός, ότι η διάδοχος ισχυρή πόλη της Θεσσαλικής πεδιάδος, το Διμήνι, ακολουθεί το ίδιο με το Σέσκλο πολεοδομικό σχέδιο, με ακρόπολη προστατευμένη από οχυρωματικούς περιβόλους και μέγαρο.

Είναι προφανές, ότι η ακρόπολη του Διμηνίου αποτελεί μετεξέλιξη της ακροπόλεως του Σέσκλου. Στην 5η χιλιετία όμως, δεν είχαμε πολιτισμική ανάπτυξη μόνο στη Θεσσαλία. Η Αττική έχει να παρουσιάσει δεκάδες νεολιθικές θέσεις. Στη Νέα Μάκρη βρέθηκαν λείψανα πλακόστρωτης οδού, παρακαλώ! Έργα οδοποιίας χρειάζονταν προφανώς ένας πολιτισμός, που είχε εξελίξει το εμπόριο και τις μεταφορές και ο οποίος το πιθανότερο είναι να χρησιμοποιούσε και άρματα ή άμαξες. Στη Νέα Μάκρη επίσης, δεν παρατηρείται καμμιά διαταραχή κατά τη διάρκεια της μεταβάσεως από την αρχαιοτέρα στη μέση νεολιθική περίοδο. Άρα, δεν μπορούμε να ομιλούμε για γενικευμένη εισβολή στην Ελλάδα κάποιων ξένων φυλών.

Κατά συνέπεια, η περίπτωση των καταστροφών στη Θεσσαλία είναι μεμονωμένη και δεν επαναλαμβάνεται ούτε στην Αττική ούτε και στην Εύβοια, όπου στον οικισμό Λευκαντί η κατοίκηση συνεχίζεται αδιάκοπα από τους νεολιθικούς έως τους Βυζαντινούς χρόνους. Ομοίως, πολύ αργότερα, κατά την καταστροφή των Μυκηναϊκών βασιλείων, (1200-1100π.Χ) πάλι είναι αστείο να μιλάμε για ξενική εισβολή αφού πρόκειται σαφώς για εμφύλιες διαμάχες με πρωτεργάτες του απογόνους του Ηρακλέους, οι οποίοι ως εξόριστοι απ’ την Πελοπόννησο (αλήθεια, ο Ηρακλης δεν πήγε στη Θήβα;) επέστρεψαν στα πάτρια εδάφη και διεκδικούσαν πίσω τον θρόνο τους. Απλά πραγματάκια. Αυτή είναι η περιβόητη (ή μάλλον η...διαβόητη) κάθοδος των Δωριέων, για την οποίαν έχει γίνει τόσος...ντόρος τα τελευταία χρόνια! Δεν πρόκειται για τίποτε άλλο παρά για την επιστροφή των Ηρακλειδών.

Βεβαίως, ένας άλλος λόγος, ο οποίος συνετέλεσε στην καταστροφή των Μυκηναϊκών βασιλείων ήταν, εκτός από τις φυσικές καταστροφές (σεισμοί αλλά και πρόσκρουση μετεωρίτου, όπως καταδεικνύουν τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα των ερευνών του καθηγητή Μαρινάτου) και οι επιδρομές των λαών της θαλάσσης (όχι δεν πρόκειται για....ΙνδοΕυρωπαίους, είπαμε πού να τα βρουν τα πλοία στις στέππες). Αρκετοί απ’ αυτούς ήσαν ομοίως Έλληνες, όπως για παράδειγμα οι Τυρρηνοί πειρατές (λέγε μας Ετρούσκους).

Στοιχεία, τα οποία αποτελούν απτές αποδείξεις για την αυτοχθονία των προγόνων μας, βρίθουν σε κάθε σημείο της ιερής Ελληνικής γης. Ενδεικτικά αναφέρω τον Αρχάνθρωπο των Πετραλώνων και τα ευρύματα της Τρίλλιας, που έφερε στο φως ο Άρης Πουλιανός, όπου και ανεκάλυψε κνήμη όρθιου ανθρώπου ηλικίας 11 εκατομ. ετών! Οι εν λόγω ανακαλύψεις αποτελούν αδιάψευστα τεκμήρια για την παλαιότητα της Ελληνικής φυλής. Bάση χρονολόγησης που δίνουν ξένα Πανεπιστήμια ο άνθρωπος των Πετραλώνων χρονολογείται μεταξύ 1.000.000 και 500.000 π.Χ. και ανήκει βεβαίως στον Άνθρωπο τον Όρθιο (Homo Erectus).


Τον οικισμό της Πελάνας του αρχαιολόγου Θεόδωρου Σπυρόπουλου, ο οποίος ανεκάλυψε, πως κάτω από τη Σπάρτη υπάρχουν τα ερείπια της αρχαίας Λακεδαίμονος, πόλη πολύ προγενέστερη, που χάνεται στην αχλύ των χιλιετηρίδων δεν τον έχουν ακουστά οι κύριοι Ινδοευρωπαϊστές; Ή μήπως δεν έχουν ακούσει για τις Ελληνικές πυραμίδες, όπως για παράδειγμα είναι αυτή του Ελληνικού στο Άργος, οι οποίες έχουν χρονολογηθεί ως αρχαιότερες των Αιγυπτιακών; Θα πρέπει να έχουν αυξημένα ποσοστά...βαρυκοϊας, δεν εξηγείται αλλιώς, διότι όποια πέτρα κι αν σηκώσεις, η Ελληνική γη φωνάζει από μόνη της!

Θα το ξαναπώ για άλλη μια φορά. Η Ινδοευρωπαϊκή θεωρία δεν είναι καν μια θεωρία, που μπάζει από χίλιες δυο μεριές αλλά είναι μια γλωσσολογική μελέτη και μόνο, βασισμένη σε κάποιες ομοιότητες λέξεων, η οποία όμως ακόμα και αμιγώς γλωσσολογικά, καταρρίπτεται. Θέλετε να σας την καταρρίψω εδώ, μέσα σε δυο γραμμές; Προσέξτε: Η ινδοευρωπαϊκή ρίζα mar- σε όλες τις άλλες γλώσσες αποδίδει τη θάλασσα (λατ: mar, γαλ: mer, ιταλ: mare, γερμ: meer). Αντίθετα, εις την Ελληνικήν υπάρχει η ρίζα αλς με όλα τα παράγωγά της, τα οποία ισχύουν έως και σήμερα (π.χ. ναυσιπλοοία). Γιατί να συμβαίνει αυτό;

Γιατί οι Έλληνες, εφ’ όσον είναι ΙνδοΕυρωπαϊκής καταγωγής δεν εκφράζουν την έννοια της θάλασσας με μια ομόρριζη των Ευρωπαϊκών λέξη; Μήπως διότι οι Έλληνες ήσαν τελικά ο πρώτος λαός, ο οποίος συνεδέθη τόσο στενά με το υγρό στοιχείο από τις απαρχές της ιστορίας τους, με αποτέλεσμα η θάλασσα να απετέλεσε και να αποτελεί τον κατ’ εξοχήν παράγοντα που διεμόρφωσε το χαρακτήρα του Ελληνικού πολιτισμού; Ε ναι λοιπόν! Οι αέναοι ταξιδευτές Έλληνες, είτε ως Πελασγοί, είτε ως Μινωίτες, είτε ως Μυκηναίοι αργότερα, διέσχισαν απ’ τους παλαιότατους χρόνους τη Γηραιά Ήπειρο, εμπορευόμενοι με τους άγριους τότε Ευρωπαίους, στους οποίους και έδωσαν τα φώτα τους.

Και αυτά δεν τα λέω εγώ ή ο οποιοσδήποτε αλλά τα έχουν καταγράψει οι αρχαίες παραδόσεις, επιβεβαιωμένες απ’ τις αρχαιολογικές ανασκαφές. Χιλιάδες Ελληνικά τοπονύμια στη Βρετανία, όπου οι Έλληνες την επισκέπτονταν τακτικά για να εισάγουν κασσίτερο για τα όπλα τους, ευρήματα μυκηναϊκών ξιφών στα δάση της Γερμανίας, ερείπια από μυκηναϊκά ανάκτορα στην Βορειοανατολική Ευρώπη και πάει λέγοντας...Πρόσφατα μάλιστα, ο αρχαιολόγος Βίκτωρ Σαρηγιαννίδης ανεκάλυψε ανάκτορο της Κνωσσού στο Τουρκμενιστάν, (Αφγανιστάν) είδηση, η οποία έκανε τον γύρο του κόσμου αλλά που στην Ελλάδα σχεδόν απεσιωπήθη, με εξαίρεση κάποια ελάχιστα media, τα οποία την προέβαλαν. Έως και την ακριβή πορεία, τον ακριβή πλού, που ακολούθησαν οι Έλληνες θαλασσοπόροι για να προσεγγίσουν τις ακτές της...Βόρειας Αμερικής μας αναφέρει με κάθε λεπτομέρεια ο Πλούταρχος.

Σκεφθείτε λοιπόν μόνοι σας, με βάση την ψυχρή Αριστοτέλεια λογική. Τι σας φαίνεται πιθανότερο και πιο φυσιολογικό; Ο πολιτισμός να ξεκίνησε από εδώ, όπου υπήρχαν όλες εκείνες οι συνθήκες, οι οποίες ευνοούσαν την ανάπτυξή του και εν συνεχεία οι Έλληνες σαν λαός ναυτικός να τον μετελαμπάδευσαν σε όλον τον υπόλοιπο κόσμο ή να γεννήθηκε, άγνωστο πως, στις στέππες του Βορρά; Η απάντηση είναι μέσα σας. Είναι καιρός όμως να την βγάλετε και έξω, να την...εξακοντίσετε, ούτως ώστε να σταματήσει επιτέλους να διαιωνίζεται αυτή η πλάνη, το μύθευμα των ανύπαρκτων Ινδοευρωπαίων, το οποίο χρησιμοποιούν σήμερα κάποιοι κύκλοι, έχοντας συγκεκριμένα συμφέροντα να κουτσουρέψουν την Ελληνική Ιστορία και να πλήξουν την Ελλάδα και τον Ελληνισμό.

Εϊναι στο χέρι μας. Το χρωστάμε. Στην ιστορική αλήθεια, την οποίαν επιβάλλεται να υπηρετούμε. Το χρωστάμε στην έννοια της δικαιοσύνης. Το χρωστάμε στους προγονούς μας αλλά και σε εμάς τους ίδιους. Διότι ένας λαός, που δεν γνωρίζει το παρελθόν του τότε δεν μπορεί να έχει και μέλλον.

«ΤΑΥΤΗΝ ΓΑΡ ΟΙΚΟΥΜΕΝ ΟΥΧ ΕΤΕΡΟΥΣ ΕΚΒΑΛΟΝΤΕΣ ΟΥΔ' ΕΡΗΜΗΝ ΚΑΤΑΛΑΒΟΝΤΕΣ ΟΥΔ' ΕΚ ΠΟΛΛΩΝ ΕΘΝΩΝ ΜΙΓΑΔΕΣ ΣΥΛΛΕΓΕΝΤΕΣ, ΑΛΛ' ΟΥΤΩ ΚΑΛΩΣ ΚΑΙ ΓΝΗΣΙΩΣ ΓΕΓΟΝΑΜΕΝ ΩΣΤ' ΕΞ ΗΣΠΕΡ ΕΦΥΜΕΝ, ΤΑΥΤΗΝ ΕΧΟΝΤΕΣ ΑΠΑΝΤΑ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟΝ ΔΙΑΤΕΛΟΥΜΕΝ,ΑΥΤΟΧΘΟΝΕΣ ΟΝΤΕΣ...»
«Ισοκράτους Πανηγυρικός», (24 - 25):

ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΣΥΝΟΡΟ