ΕΦΤΑΣΕ Η ΩΡΑ ΤΗΣ ΔΙΧΟΤΟΜΗΣΗΣ ΤΩΝ ΑΟΖ ΕΛΛΑΔΟΣ ΚΑΙ ΚΥΠΡΟΥ : ΠΑΡΕΛΑΒΑΝ ΚΡΑΤΗ ΚΑΙ ΘΑ ΠΑΡΑΔΩΣΟΥΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ;

Ο Χάρτης που δείχνει τις θάλασσες του Ελληνισμού που είναι πενταπλάσιες από τις ηπειρωτικές περιοχές.

Του Θεόδωρου Καρυώτη

Κάποια στιγμή η οικονομική κρίση θα τελειώσει αλλά εάν έχουν, ταυτόχρονα, τελειώσει και οι ΑΟΖ, τότε δεν θα υπάρχει μέλλον στον ελλαδικό χώρο διότι υπάρχει πιθανότητα ο Πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Αναστασιάδης και ο πρωθυπουργός της Ελλάδας Αλέξης Τσίπρας, που παρέλαβαν κράτη να παραδώσουν κοινότητες. 

Ποτέ στην μεταπολεμική μας ιστορία δεν είχαμε τόσους λίγους φίλους, αλλά ο Αλέξης κάνει βόλτες σε νησιά που δεν έχουν σύνορα, επιτρέπει σε Υπουργό του να λέει ότι δεν πειράζει να χάσουμε μερικά νησιά στο Αιγαίο, αποκαλεί «μπούλη» τον Υπουργό Άμυνας , πηγαίνει να προσκυνήσει τον μεγάλο ηγέτη της Κούβας που θα ήθελε πολύ να του μοιάσει και παριστάνοντας, επιτέλους, τον Ανδρέα ετοιμάζεται να διώξει το καταραμένο ΔΝΤ από την πατρίδα μας. Ο Ανδρέας, όμως, είχε μιλήσει για το ΔΝΤ πολύ πριν γεννηθεί ο Αλέξης. 

Ο κίνδυνος να παραδώσουμε την ελληνική ΑΟΖ στο ΤΑΙΠΕΔ και να τεμαχίσουμε την κυπριακή ΑΟΖ φαίνεται να πλησιάζει. Τα μεγάλα μας προβλήματα και οι κρίσεις με την Τουρκία μπορεί να ξεκίνησαν το 1973 αλλά το μεγάλο γεγονός της πρόσφατης ιστορίας μας ήταν η μεγαλειώδης πράξη ανακήρυξης της Κυπριακής ΑΟΖ, το 2004, από τον αείμνηστο Τάσσο Παπαδόπουλο. Τους έπιασε, τότε, όλους στον ύπνο. 

Οι Τούρκοι έκαναν μια πολύ απλή δήλωση λέγοντας ότι δεν αναγνωρίζουν την ανακήρυξη της ΑΟΖ της Κύπρου και τίποτε άλλο. Χρόνια αργότερα κατάλαβαν το λάθος τους αλλά δεν μπόρεσαν ποτέ να βρουν τρόπο να το διορθώσουν. Όταν άρχισαν τους βρυχηθμούς ήταν ήδη πολύ αργά. Οι Αμερικανοί, που είχαν ανακηρύξει και οριοθετήσει την ΑΟΖ τους από την δεκαετία του 1980, δεν κατάλαβαν και αυτοί την χειρονομία Παπαδόπουλου και αναγνώρισαν αμέσως την κυπριακή ΑΟΖ. Και οι Αμερικανοί, επίσης καθυστερημένα, κατάλαβαν το λάθος τους γιατί δεν ήθελαν η Μεσόγειος να γίνει μια λίμνη των ΑΟΖ των κρατών της Μεσογείου και για αυτό πολεμούν τόσα χρόνια την δημιουργία ΑΟΖ για την Ελλάδα και, μονότονα, τονίζουν «να φτιάξετε ΑΟΖ αφού πρώτα τα βρείτε με την Τουρκία». 

Το κύριο πρόβλημα της Ελλάδας στην ελληνοτουρκική διένεξη είναι ξεκάθαρα η στάση των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες δεν έχουν αλλάξει καθόλου τα τελευταία τριάντα χρόνια. Οι Αμερικανοί, από την εποχή του Ανδρέα Παπανδρέου μέχρι του Αλέξη Τσίπρα, παίζουν το ίδιο τραγούδι στο βιολί τους, λέγοντας στις ελληνικές κυβερνήσεις ότι δεν πρέπει να κάνουν μια μονομερή ανακήρυξη ΑΟΖ χωρίς να τα βρουν με την Τουρκία, παριστάνοντας ότι δεν γνωρίζουν πως η ανακήρυξη ΑΟΖ είναι πάντα μια μονομερής πράξη, όπως ακριβώς έκαναν και αυτοί το 1983. 

Ο Εφιάλτης της Τουρκίας: Νησιά 

Βρίσκεται πάντα στην μνήμη μου το Άρθρο 121 του UNCLOS III και ενθυμούμαι τους αγώνες της ελληνικής και της κυπριακής αντιπροσωπείας για την διατήρηση του και το πείσμα της Τουρκίας για εξαφάνισή του.

Ήταν μια μεγάλη νίκη για τα ελληνικά νησιά και ιδιαίτερα για το ξεχασμένο σύμπλεγμα του Καστελόριζου. Το Καστελόριζο απέχει 80 μίλια από την Ρόδο, 170 μίλια από την Κύπρο αλλά μόνο 1 μίλι από την Τουρκία. Έχει έκταση 5 τετραγωνικών μιλίων και κατοικείται από περίπου 400 κατοίκους ενώ στο τέλος του 19ου αιώνα είχε 10.000 κατοίκους. 
 

Βέβαια, αυτή η νίκη του Καστελόριζου δεν ήταν καθόλου εύκολη. Άρχισε το 1973 και τελείωσε το 1982. Οι αντιπροσωπείες της Ελλάδας, της Κύπρου, του Τρινιντάντ-Τομπάγκο και του Ηνωμένου Βασιλείου, που συμμετείχαν στην 3η Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας, πρωτοστάτησαν για την δημιουργία του ανωτέρω Άρθρου. 

Όπως μας εξηγεί ο Ανδρέας Ιακωβίδης σένα άρθρο του, τα 4 κράτη που αναφέραμε παραπάνω, την δεύτερη χρονιά της Διάσκεψης, το 1974 στο Καράκας της Βενεζουέλας, δήλωσαν: 

«Δεν μπορεί να υπάρξει ουδεμία διάκριση μεταξύ νησιών, ανεξάρτητα από το μέγεθός τους , τον πληθυσμός τους και την μάζα της ηπειρωτικής χώρας, και ότι οι αρχές που προσδιορίζουν τα χωρικά ύδατα καθώς και της υφαλοκρηπίδας και της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης πρέπει να είναι ακριβώς οι ίδιες στην περίπτωση των νησιών και της μάζας της ηπειρωτικής χώρας.» 

Και στη συνέχεια τόνισαν: 

«Δεν είμαστε διατεθειμένοι να δεχτούμε κάθε απόπειρα διάκρισης κατά νησιών με την μορφή τεχνητών διακρίσεων βασισμένων σε νομικά αβάσιμες καταστάσεις. Κάθε παρέκκλιση από τους ήδη υπάρχοντες κανονισμούς, όπως υπάρχουν στις Συμβάσεις του 1958, πρέπει να ωφελεί νησιά, μια και γενικά ο πληθυσμός τους εξαρτάται από τις πηγές του θαλάσσιου περιβάλλοντος για την ανάπτυξή του και ακόμα και τις επιβίωσής τους σε μεγαλύτερο βαθμό από τις ηπειρωτικές περιοχές.» 

Ο Κύπριος δημοσιογράφος Κώστας Βενιζέλος, σ’ ένα άρθρο του σχετικά την παραβίαση της κυπριακής ΑΟΖ είχε αντιληφτεί το τουρκικό παιχνίδι πολύ νωρίς και είχε γράψει για τις προθέσεις του Ακιντζί πριν αυτές δημοσιευτούν: 

“Είναι σαφές πως η Άγκυρα είναι διατεθειμένη να χοντρύνει το παιχνίδι αξιοποιώντας τις εξελίξεις στην περιοχή, θεωρώντας πως αποτελεί ευκαιρία για να δημιουργήσει τετελεσμένα στη θαλάσσια περιοχή της Κύπρου. Σύμφωνα με πληροφορίες, η επιδίωξη της τουρκικής πλευράς είναι ο διαμοιρασμός του φυσικού αερίου είτε με λύση του Κυπριακού είτε χωρίς. Τούτο θα επιτευχθεί, αναφέρουν ενημερωμένες πηγές, επιστρατεύοντας ένα πιεστικό δίλημμα, το οποίο θα θέσουν οι Τούρκοι προσεχώς προς τη Λευκωσία: Είτε θα τα χάσετε όλα είτε θα πάρετε τα μισά (έμφαση δική μου).

” Πρόσφατα, ο ηγέτης της αξιωματικής αντιπολίτευσης στην Τουρκία Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, σε ομιλία του στην τουρκική εθνοσυνέλευση δήλωσε: 

«Την Κύπρο πρέπει να την προστατεύσουμε τόσο από πολιτικής άποψης όσον και από στρατηγικής. Η Κύπρος δεν πρέπει να γλιστρήσει μέσα από τα χέρια μας. Πληρώσαμε τίμημα για την Κύπρο. Εκεί υπάρχουν ήρωες μας. Τώρα εμείς ενώ πρέπει να ενισχύσουμε την κυριαρχία μας στην Κύπρο, αρχίσαμε να κάνουμε υποχωρήσεις. Αυτά δεν είναι σωστά». 

Ο εφιαλτικός χάρτης για την Ελλάδα και Κύπρο 

Από το 2008, η Τουρκία κυκλοφορεί τον παρακάτω χάρτη που δείχνει την υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Είναι ξεκάθαρα μια εξόφθαλμη παραβίαση των κανόνων του UNCLOS III. Δίνουν στη Ρόδο, στην Κάρπαθο και το Καστελόριζο μόνο 6 ν.μ. χωρικά ύδατα και όχι υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ. Δίνουν ελάχιστη υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ στο βόρειο τμήμα της Κρήτης και παριστάνουν ότι έχουν, σε μεγάλη έκταση, μια τεράστια υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ που συνορεύει με την Αιγυπτιακή ΑΟΖ. Υποτίθεται ότι αυτή η οριοθέτηση είναι σύμφωνη με την αρχή της ευθυδικίας που είναι η προσφιλής της οριοθέτηση. 

Πηγή: Bayram Οztürk1 and Sertac Hami Başeren, The exclusive economic zone debates in the Eastern Mediterranean Sea and fisheries, Journal of Black Sea/Mediterranean Environment Vol.14 : 77-83 (2008)

ΧΑΡΤΗΣ 1

Οι κυβερνήσεις Ελλάδας και Κύπρου δεν έχουν κάνει καμία επίσημη διαμαρτυρία για αυτόν το απαράδεκτο και εντελώς παράνομο χάρτη βάσει του UNCLOS III ούτε στην Τουρκία, ούτε στον ΟΗΕ και ούτε στην Ευρωπαϊκή Ένωση διότι ο χάρτης αυτός αφαιρεί ένα μεγάλο κομμάτι της Μεσογειακής ΑΟΖ από την ΕΕ. Αποκτώντας η Τουρκία μια τέτοια ΑΟΖ ανάμεσα στο Καστελόριζο, την Κρήτη και την Κύπρο μειώνει την ΑΟΖ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μια και η Τουρκία δεν είναι κράτος-μέλος της.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση, με καθυστέρηση δεκαετιών, με αφορμή τις τελευταίες προκλήσεις της Τουρκία για τα Ίμια αποφάσισε να προβεί στην ακόλουθη δήλωση: 

«Η ΕΕ υπογραμμίζει ότι η Τουρκία πρέπει να δεσμευθεί απερίφραστα για σχέσεις καλής γειτονίας και την καλεί να αποφύγει κάθε είδους πηγή τριβών, απειλής ή ενέργειας που στρέφεται κατά κρότου-μέλους, πλήττει τις σχέσεις καλής γειτονίας και την ειρηνική διευθέτηση των διαφορών. Eεπιπλέον, η ΕΕ τονίζει την ανάγκη να γίνει σεβαστή η κυριαρχία των κρατών-μελών επί των χωρικών υδάτων τους και του εναέριου χώρου τους». 

Η Κομισιόν ξύπνησε ξαφνικά αλλά έχει ξεχάσει μερικά βασικά θέματα του UNCLOS III που ίδια έχει υπογράφει και επικυρώσει. Έχει ξεχάσει να υπενθυμίσει στην Τουρκία ότι δεν μπορεί να γίνει πλήρες μέλος της ΕΕ εάν δεν προσχωρήσει στο UNCLOS III και ότι το Καστελόριζο δεν είναι μόνο νησί της Ελλάδας αλλά και νησί της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Η ανθελληνική στάση της ΕΕ φαίνεται ξεκάθαρα από το γεγονός ότι δεν υποστηρίζει την δημιουργία του αγωγού East Med και, ακόμα χειρότερα, υποστηρίζει τον αγωγό που θα περάσει από το Ισραήλ, μέσω Κύπρου, στην Τουρκία. 

Οι τουρκικές δραστηριότητες στην θαλάσσια ζώνη της Ανατολικής Μεσογείου αποβλέπουν στον εκφοβισμό της Ελλάδος και της Κύπρου για μια Συμφωνία οριοθέτησης της ΑΟΖ των δύο κρατών στην περιοχή αυτή, που με βάση την αρχή της ‘’ίσης απόστασης’’ θα έχει σαν αποτέλεσμα την δημιουργία κοινών συνόρων μήκους περί τα 24 ν.μ. ΑΟΖ, εφόσον όμως ληφθούν υπόψη, σαν σημεία βάσεως στην χάραξη οι ακτές της Κρήτης, της Καρπάθου και της Δωδεκανήσου (Ρόδου, Καστελόρυζου, Στρογγύλης) και Κύπρου. Επίσης με εφαρμογή της αρχής της ‘’ίσης απόστασης’’ θα υπάρξουν βέβαια και ευρεία κοινά σύνορα ΑΟΖ Ελλάδος-Αιγύπτου εφόσον η Αίγυπτος δεχθεί τα νησιά Καστελλόριζου και Στρογγυλής ως σημεία βάσης στην χάραξη της οριοθετικής γραμμής. Διαφορετικά, η Αίγυπτος θα έχει στη περιοχή αυτή και κοινά σύνορα με την Τουρκία και δεν θα υπάρχει κοινή οριοθετική γραμμή Ελλάδος-Κύπρου, βασικό στόχο της τουρκικής πολιτικής. Το ότι η Τουρκία δεν είναι μέρος στο UNCLOS III δεν την απαλλάσσει από την υποχρέωση της να την σέβεται αφού πλέον όλοι οι κανόνες του UNCLOS III αποτελούν Διεθνές Εθιμικό Δίκαιο υποχρεωτικής εφαρμογής για όλα τα κράτη. 

Ο ρόλος της ΑΟΖ στην Γενεύη τον Ιανουάριο 

Το μεγάλο μυστικό της Κυπριακής κυβέρνησης ήταν ότι συζητούσαν με τους Τουρκοκύπριους και την διχοτόμηση της ΑΟΖ αλλά ο Ακιντζί την πρόδωσε με τις τελευταίες δηλώσεις του για την ΑΟΖ. Ανέφερε συγκεκριμένα: 

«Ο πλούτος των φυσικών πόρων στα περίχωρα αυτού του νησιού δεν ανήκει σε μια κοινότητα, αλλά σε ολόκληρο το νησί. Αυτό το πεδίο θα πρέπει να αποτελέσει πεδίο συνεργασίας και όχι αντιπαράθεσης. Μπορούμε να το κατορθώσουμε. Έχουμε αυτή την δυνατότητα. Η πιο λογική φόρμουλα είναι η μεταφορά του κυπριακού αερίου μαζί με αυτό του Ισραήλ, μετά την λύση στην Τουρκία και στην Δύση». 

Στην συνέχεια, ο κ. Ακιντζί στέλνει το εξής μήνυμα στην ε/κ πλευρά: 

«Αναμένουμε ότι καθώς πλησιάζουμε στην τόσο κρίσιμης σημασίας Διάσκεψη της Γενεύης αυτό το ζήτημα δεν θα δημιουργήσει προβλήματα. Πραγματοποιούνται κάποια βήματα. Ωστόσο, πιστεύουμε ότι αυτά τα βήματα δεν θα φτάσουν στο σημείο που θα εμποδίζουν την διάσκεψη μας και την προσπάθεια λύσης. Γνωρίζουμε ότι αυτό θα ήταν πολύ λάθος. Διότι, σε περίπτωση που πραγματοποιηθούν βήματα προς αυτή την κατεύθυνση θα τεθεί ζήτημα αντί-βημάτων (απάντησης εκ μέρους της Τουρκίας)».

 Τέλος, ο πανικόβλητος Ακιντζί, βλέποντας ότι η Exxon-Mobil θα αρχίσει σύντομα έρευνες στο οικόπεδο 10 που βρίσκεται δίπλα από το τεράστιο κοίτασμα Ζορ της Αιγύπτου, αποκλείει την έναρξη εξορύξεων στην κυπριακή ΑΟΖ στο άμεσο μέλλον. 

Την απάντηση στον Ακιντζί την έχει δώσει, προ πολλού, ο πρέσβης Ανδρέας Ιακωβίδης, σε μια συνέντευξή του στην εφημερίδα Φιλελεύθερος της Κύπρου, όπου είχε δηλώσει ότι: 

«O φυσικός πλούτος μια χώρας ανήκει στη διεθνώς αναγνωρισμένη Κυβέρνηση της χώρας και αυτό συμβαίνει παντού στον κόσμο. Δεν εγείρεται θέμα να ανήκει σε «κοινότητες» μόνο στην Κύπρο. Η ΑΟΖ ανήκει σε κράτη, με Κυβέρνηση που τυγχάνει διεθνούς αναγνώρισης ως η Κυπριακή Δημοκρατία. Δεν είμαι ενήμερος για κανένα προηγούμενο άλλου κράτους όπου οι θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας (τα χωρικά ύδατα, ή συνορεύουσα ζώνη, ή ΑΟΖ, ή ηπειρωτική υφαλοκρηπίδα) ανήκουν σε εθνότητες ή κοινότητες ή μειονότητες. Παράδειγμα οι γειτονικές μας χώρες όπως η Αίγυπτος, ο Λίβανος, το Ισραήλ, ή μακρινές χώρες όπως η Ινδία, όλες έχουν μειονότητες και όμως δεν εγείρεται θέμα να μην ανήκουν οι ζώνες θαλάσσιας δικαιοδοσίας στο κράτος και την Κυβέρνησή του.»

Το πιο σημαντικό γεγονός στο θέμα της ΑΟΖ, που πάγωσε τους Τουρκοκύπριους, ήταν η τελευταία κίνηση του ευφυούς Υπουργού Ενέργειας της Κύπρου να παραχωρήσει το πιο σημαντικό θαλάσσιο οικόπεδο του νησιού, το #10, στον αμερικανικό κολοσσό Exxon-Mobil δείχνει ότι οι κόποι του αείμνηστου Τάσσου Παπαδόπουλου αρχίζουν να πιάνουν τόπο. 

Όπως έγραψε ο Μιχάλης Ιγνατίου: 

Πρόκειται για μία εξαιρετική εξέλιξη όχι μόνο επειδή ο νέος υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, Ρεξ Τίλερσον, ήταν μέχρι την περασμένη εβδομάδα ο διευθύνων σύμβουλος της Exxon Mobil. Ούτε επειδή διαπραγματεύθηκε ο ίδιος -πριν από την πραγματοποίηση των αμερικανικών εκλογών βεβαίως- με την κυπριακή κυβέρνηση την επιχειρηματική αυτή επένδυση για τον πετρελαϊκό κολοσσό του Τέξας. Ο κ. Τίλερσον, ο οποίος διατηρεί στενές σχέσεις συνεργασίας με τον Πρόεδρο της Ρωσίας, Βλαντιμίρ Πούτιν, γνωρίζει τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Αναστασιάδη και το έργο του υπουργού Ενέργειας και τουρισμού Γιώργου Λακκοτρύπη. Έχω πληροφορηθεί ότι η συνεργασία τους ήταν άψογη. Θεωρώ, ακόμα, ότι η συνάντηση του κ. Αναστασιάδη με τον νέο υπουργό Εξωτερικών της Αμερικής, ήταν η πιο σημαντική απ’ όσες είχε στη Νέα Υόρκη τον Σεπτέμβριο στο περιθώριο της γενικής συνέλευσης του ΟΗΕ. 

Το πρόβλημα, σήμερα, δεν είναι το τι θέλει ο Ακιντζί ή η Τουρκία, μια και θέσεις τους είναι γνωστές για δεκαετίες τώρα, αλλά το τι θέλουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Είναι ξεκάθαρο, από καιρό τώρα, ότι ο Μπαράκ Ομπάμα θέλει να φύγει από τον Λευκό Οίκο με μια μεγάλη επιτυχία στην εξωτερική πολιτική του και έβαλε στόχο την ελληνοτουρκική διαφορά στο Αιγαίο και στην Κύπρο μια και η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι τα δυο θέματα είναι, όπως τα αποκαλούν, package deal. 

Αμερικανός, που γνωρίζει την Ελλάδα, μου είχε αναφέρει ότι ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα, είχε συζητήσει με το Αλέξη Τσίπρα για τις ΑΟΖ Ελλάδας και Κύπρου και ο Έλληνας πρωθυπουργός είχε μείνει άφωνος. Σίγουρα στην Γενεύη ο σουλτάνος θα φέρει στην ατζέντα την κυπριακή ΑΟΖ και θα ζητήσει από τον Αλέξη να συζητήσουν, σύντομα, και το θέμα της ελληνικής ΑΟΖ. 

Φαίνεται ότι ο Ντόναλντ Τραμπ είναι ενήμερος αυτών των εξελίξεων και θα συνεχίσει τον σχεδιασμό Ομπάμα μια και δεν διαφαίνεται να προλάβει ο σημερινός Πρόεδρος να δει την επίλυση της ελληνοτουρκικής διαφοράς πριν αναχωρήσει από τον Λευκό Οίκο.

Ο Τραμπ, η Μεσόγειος και το Δίκαιο της Θάλασσας 

Σε ένα μήνα θα εμφανιστεί στην Ουάσιγκτον ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Θεός να βάλει το χέρι του. Όποιος γνωρίζει τι πρόκειται να κάνει είναι, τουλάχιστον, κουτός για τον απλό λόγο ότι ούτε ο ίδιος ο Ντόναλντ γνωρίζει. Το μόνο που έχουμε είναι ενδείξεις αλλά ούτε αυτές σημαίνουν τίποτα μια και ο επόμενος Πρόεδρος των ΗΠΑ είναι εκρηκτικός και ανατρεπτικός. Σκεφτείτε τι θα συμβεί εάν ο Αλέξης αποφασίσει να του μιλήσει όπως μιλάει στους Ευρωπαίους. 

Εκείνο που είναι σίγουρο είναι ότι είναι μεγάλος εχθρός του UNCLOS III και δεν υπάρχει καμία πιθανότητα η Αμερικανική Γερουσία να την επικυρώσει. Το πρόβλημα που θα αντιμετωπίσει ο ελληνισμός με τον Ντόναλτν Τραμπ είναι αυτή η αντιπάθειά του προς το Δίκαιο της Θάλασσας. Είχε, κάποτε, μιλήσει αρνητικά για την οριοθέτηση της ΑΟΖ ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κούβα λέγοντας ότι η οριοθέτηση δεν έπρεπε να γίνει βάσει της μέσης γραμμής αλλά της ευδυδικίας που είναι, ξεκάθαρα, η Τουρκική θέση. Εδώ θα προσπαθήσουμε να χαρτογραφήσουμε το τι έχει πει ο ίδιος και οι συνεργάτες για την Ανατολική Μεσόγειο. Κατ’ αρχάς, στην προεκλογική του εκστρατεία φάνηκε ότι είναι ο μεγαλύτερος εχθρός των μουσουλμάνων αλλά δύο ημέρες από την εκλογή του είχε μια πολύ φιλική συνομιλία με τον Ερντογάν και του διαβίβασε την εκτίμηση της κόρης του Ιβάνκα προς τον σουλτάνο και τον θαυμασμό της για τον τρόπο που μεγαλώνει τα παιδιά του. (Άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου). 

Το κλειδί για το που θα πορευτούν οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις θα εξαρτηθεί από την στάση του Τραμπ στο κουρδικό θέμα. Οι συνεργάτες του είναι πολύ εκνευρισμένοι με την σύσφιξη των σχέσεων ανάμεσα στη Μόσχα και την Άγκυρα και προετοιμάζουν μια αντεπίθεση σε αυτή τη συμμαχία. Οι ακροδεξιοί αυτοί συνεργάτες αντιπαθούν και τις δυο πλευρές αλλά πρέπει να αποφασίσουν πιο είναι το μεγαλύτερο πρόβλημά τους. Αναλυτές που γνωρίζουν τις σκέψεις τους πιστεύουν ότι ο Τραμπ συμπαθεί τον Πούτιν περισσότερο από τον Ερντογάν.

 Ένα σημαντικό γεγονός που πέρασε με ψηλά γράμματα στις ειδήσεις ήταν η ανακοίνωση του Τραμπ για τον διορισμό του ακροδεξιού Αμερικανοεβραίου δικηγόρου David Friedman στη θέση του πρέσβη των ΗΠΑ στο Ισραήλ. 

Ο Friedman θεωρείται ο μεγαλύτερος εχθρός των Παλαιστινίων και θέλει να μεταφέρει την αμερικανική πρεσβεία από το Τελ Αβίβ στην Ιερουσαλήμ. Ο Friedman βρίσκεται σε διαρκή πόλεμο με την φιλελεύθερη Αμερικανοεβραϊκή κοινότητα και έχει κατηγορήσει τον Πρόεδρο Ομπάμα για αντισημιτισμό. Πηγές της Ουάσιγκτον αναφέρουν ότι έχει ανθελληνικές θέσεις και αντιπαθεί την σημερινή κυβέρνηση της Ελλάδας. 

Τέλος, πληροφορίες από την Νέα Υόρκη αναφέρουν ότι ο Τραμπ προετοιμάζεται να ζητήσει από τους Βρετανούς να πουλήσουν στους Αμερικανούς τις βάσεις του στην Κύπρο αλλά δεν έχουν ακόμα συζητηθεί οι λεπτομέρειες. 

Ευχόμαστε ο σημερινός Πρωθυπουργός, εάν ποτέ συναντήσει τον Ντόναλντ Τραμπ, θα ήταν καλό να του υπενθυμίσει, τη δήλωση που έκανε στην Ουάσιγκτον στις 23 Ιανουαρίου 2013 όταν είπε: 

«Στα πλαίσια του Διεθνούς Δικαίου η Ελλάδα δεν πρόκειται και δεν πρέπει να διαπραγματευθεί με κανέναν το δικαίωμά της στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και μάλιστα πιστεύουμε ότι αυτό το δικαίωμα, το αναφαίρετο δικαίωμα, πρέπει να υποστηριχθεί και από την πλευρά των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής».

MIGNATIOU.GR
ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ
 

ΣΧΕΔΙΟ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΩΝ ΑΟΖ ΕΛΛΑΔΟΣ, ΑΙΓΥΠΤΟΥ, ΙΣΡΑΗΛ ΚΑΙ ΚΥΠΡΟΥ : ΒΑΣΙΚΟ ΕΜΠΟΔΙΟ Ο ΕΡΝΤΟΓΑΝ

Γράφει ο Μάκης Ανδρονόπουλος

Η εύλογη πρόταση των Ρώσων να συμμετάσχουν οι Κούρδοι στις διαπραγματεύσεις της Γενεύης για το μέλλον της Συρίας, ανοίγει μια νέα σελίδα στην προοπτική διευθέτησης των πολυδιάστατων θεμάτων του ευρύτερου Μεσανατολικού ζητήματος, για το οποίο φαίνεται πως υπάρχουν νέοι σχεδιασμοί από την πλευρά των ΗΠΑ, που στηρίζονται αφ΄ ενός στο γεγονός της ενεργειακής τους αυτονομίας που τους επιτρέπει να αντιμετωπίσουν διαφορετικά πλέον εχθρούς και φίλους στην περιοχή, αφ΄ ετέρου στην συνεννόηση με τους Ρώσους επί του πραγματικού (δεν είναι τυχαίο που ο γγ. Του ΝΑΤΟ Γιεν Στόλτενμπεργκ προωθεί συνομιλίες της συμμαχίας με τη Μόσχα). Αν προσθέσουμε σε αυτά, την συμφωνία με το Ιράν, την αποστασιοποίηση από τον οίκο των Σαούντ και το γύρισμα στην πλάτη στον Ερντογάν από τον πρόεδρο Ομπάμα, οι συνθήκες μοιάζουν να αλλάζουν και να αλλάζουν βάση σχεδιασμού. Από τις μέχρι τώρα κινήσεις διαφαίνονται τα εξής: Πρώτον, σε ότι αφορά τη Συρία η λύση είναι σαφής: ή ομοσπονδία ή διαμελισμός (που βεβαίως είναι και πιο επώδυνος). Οι τζιχαντιστές δεν θα έχουν κράτος, όπως αρχικά κάποιοι εκτιμούσαν, θα υπάρξει ένα σουνιτικό καντόνι, αλλά όχι τζιχαντιστικό. Οι εκτιμήσεις των Ρώσων είναι πως οι τζιχαντιστές είναι συμμορίες που δεν έχουν πολιτικό, ιδεολογικό και κυρίως στρατηγικό βάρος, καθώς δεν πέτυχαν μια κρίσιμη νίκη που να ανέτρεπε τα δεδομένα. Πρόκειται για λαθρέμπορους πετρελαίου που προσέλκυσαν μισθοφόρους και ιδεοληπτικούς από την Ευρώπη και σύντομα θα ξεπεραστούν από τις συνθήκες. Δεύτερον, σε ότι αφορά τον ανταγωνισμό Ουαχαμπιτών με την Αίγυπτο, αυτός τελειώνει με εμφανείς και αφανείς προειδοποιήσεις και κινήσεις τελεσιγραφικού χαρακτήρα από την Ουάσιγκτον. Η νέα αυτή προσέγγιση αφορά και τα Εμιράτα και όλους τους χρηματοδότες του ISIS. Τρίτον, σε ότι αφορά την Τουρκία του Ερντογάν, η οποία κοροϊδεύει τους Κούρδους εδώ και δεκαπέντε χρόνια τάζοντας ισοτιμία της γλώσσας, σχολεία, πολιτισμό, θέατρο, αλλά και η οποία το τράβηξε μακριά με τον αντικεμαλισμό της με την αποστράτευση και φυλάκιση 10.000 στρατιωτικών, έχει δημιουργήσει μεγάλα ρήγματα στο εσωτερικό της χώρας. Οι δυτικοί παρατηρητές εκτιμούν πως κανείς στην Τουρκία δεν έδωσε εντολή για να μετατραπεί η χώρα σε ισλαμική δημοκρατία, και ότι κανείς δεν θέλει το Σουλτανάτο ή την αναβίωση του Χαλιφάτου. Ως εκ τούτων, αλλά και με δεδομένο ότι οι Ευρωπαίοι θεωρούν πως η Τουρκία έχει μεγάλες ευθύνες για το μεταναστευτικό, οι σύμμαχοι αρχίζουν να αντιμετωπίζουν την Τουρκία ως πρόβλημα για το ΝΑΤΟ . Στην Τουρκία υπάρχει σοβαρό πρόβλημα, όχι μόνο με τους Κούρδους στην Ανατολία, αλλά και με τη νεολαία, την τουρκική ελίτ, τα πανεπιστήμια. Η κοινωνική δυναμική των πραγμάτων από τη μια, η απομόνωση του Ερντογάν από την άλλη, και η επερχόμενη μεταφορά του κουρδικού στο τουρκικό έδαφος φαίνεται να είναι η νέα κατάσταση που διαμορφώνεται στην Τουρκία. Η εμπόλεμη κατάσταση που δημιουργήθηκε μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν για το Ναγκόρνο – Καραμπάχ φαίνεται ότι εντάσσεται στο ευρύτερο παίγνιο της διευθέτησης της νέας τάξης πραγμάτων. Τέταρτον, σε ότι αφορά τη Λιβύη και την αστάθεια στην Αλγερία, οι Αμερικανοί δεν φαίνεται ότι στο εξής θα αφήσουν τα πράγματα στους αυτοσχεδιασμούς του Ολάντ και των Ευρωπαίων. Επιδιώκουν γρήγορες και τελεσίδικες ανατροπές με στήριξη των οικονομιών των χωρών και την αποφυγή κοινωνικών εκρήξεων που μπορεί να εκμεταλλευτούν οι ακραίοι ισλαμιστές. Ο Ντάιζεμπλουμ, ο Καμμένος και η Σούδα Οι γεωπολιτικές αυτές εξελίξεις φαίνεται ότι επηρεάζουν θετικά τις ελληνικές προοπτικές. Το βασικότερο είναι η συνειδητοποίηση από την πλευρά των Ευρωπαίων πως τα σύνορα της ΕΕ είναι αυτά της Ελλάδας και της Κύπρου, κάτι που θα αναγνωρίσει εν καιρώ και το ΝΑΤΟ έμμεσα αλλά θεσμικά. Άλλωστε, οι «διευκρινήσεις» αυτές πρέπει να καταστούν τελεσίδικες και να αναγνωριστούν από τους πάντες, γιατί υπάρχουν μεγάλοι επιχειρηματικοί σχεδιασμοί, όπως η κατασκευή του μεγαλύτερου υποθαλάσσιου καλωδίου παγκοσμίως που προβλέπει η ενεργειακή συμφωνία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ, ή ένα άλλο υποθαλάσσιο καλώδιο που θα διαπερνά το Αιγαίο και το οποίο αναλαμβάνουν ολλανδικά συμφέροντα (εξ ου και τα καλά λόγια του κ. Ντάιζελμπλούμ πριν λίγες εβδομάδες για την διαπραγμάτευση) καθώς και άλλα σχέδια στρατηγικού χαρακτήρα που χρειάζονται ηρεμία και προστασία για να υλοποιηθούν. Αλλά τους σχεδιασμούς της Ουάσιγκτον τις αποκάλυψε ο υπουργός Άμυνας Πάνος Καμμένος κατά την πρόσφατη ομιλία του στην αμερικανο-ισραηλινή οργάνωση AIPAC, όπου μεταξύ άλλων εκτίμησε ότι οι Ισραηλινές οργανώσεις των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής θα βοηθήσουν στη δυναμική προσπάθεια της Ελλάδας, βγαίνοντας από την κρίση, να περάσει στο αύριο, έχοντας τη δυνατότητα νέων επενδύσεων, σε ένα περιβάλλον το οποίο θα είναι ασφαλές. Ένα περιβάλλον το οποίο θα μπορέσει να δημιουργήσει τις συνθήκες για τη διαμόρφωση ενός τόξου ασφάλειας που θα αρχίζει από το Ισραήλ, την Κύπρο, την Αίγυπτο, την Ιορδανία, την Ελλάδα και θα επεκτείνεται στη Βουλγαρία και στη Ρουμανία». Αυτό το τόξο ασφαλείας, συμπληρώνουμε εμείς, που είναι απαραίτητο για να δημιουργηθούν συνθήκες για μεγάλες επενδύσεις θα ενισχυθεί με την εγκατάσταση του 6ου Στόλου στη Σούδα και την τελειοποίηση του αεροδρομίου της Καρπάθου. Μια σημαντική ιδέα ανάπτυξης Η μεγάλη ιδέα πίσω από όλα αυτά, σύμφωνα με πληροφορίες μας, είναι μια συμφωνία τύπου NAFTA με ταυτόχρονη ενοποίηση των ΑΟΖ των τεσσάρων χωρών του πυρήνα Ελλάδα-Κύπρος-Ισραήλ-Αίγυπτος ούτως ώστε να υπάρξουν βέλτιστες συνθήκες άντλησης του φυσικού αερίου το οποίο είναι 99% καθαρό. Πρόκειται για ένα γεωοικονομικό πρότζεκτ τεράστιας σημασίας γεωπολιτικής σημασίας, όχι μόνο για την αναχαίτιση των ακραίων ισλαμιστών και τον τερματισμό της μετανάστευσης προς την Ευρώπη με την ενίσχυση των κοινωνιών της βορείου Αφρικής και της Μέσης Ανατολής, αλλά και για την απεξάρτηση της ΕΕ από το ρωσικό αέριο (που θα στραφεί πλέον προς τις ανάγκες της Κίνας και της Ασίας). Στο πρότζεκτ αυτό θα συμμετάσχουν και ρωσικά συμφέροντα. Σημειωτέον ότι η επικείμενη ευρωαμερικανική συμφωνία ΤΤΙΡ φαίνεται ότι σχετίζεται και με αυτούς τους σχεδιασμούς. Το βασικό σοβαρό εμπόδιο σε όλα αυτά είναι ο Ερντογάν, ο οποίος δημιουργεί συνεχώς νέες πολώσεις, όπως για παράδειγμα στο Κυπριακό, με τις νέες προκλητικές απαιτήσεις του κατοχικού ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί. Υπό αυτές τις συνθήκες, το Κυπριακό στην ουσία «παγώνει» με μόνη προοπτική επίλυσής του το ευρωπαϊκό κεκτημένο.



ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ
MIGNATIOU.COM

ΜΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΓΕΜΑΤΗ ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΕΣ (Υ/Α) ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΑΕΡΙΟ ΣΕ «ΠΑΓΩΜΕΝΟΥΣ» ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΥΣ ΚΑΙ ΜΗ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ

Του Ιωάννη Α. Κολομβάκη*
Ταξίαρχου (ΕΠ) ε.α. μηχανικού Δικτύων - ΜSc, - Μέλους ΕΛΙΣΜΕ e-mail: ikolomvakis@gmail.com
 
Η κήρυξη της ΑΟΖ, σε συνδυασμό με τα πολύ πιθανά κοιτάσματα υδρογονανθράκων (Υ/Α) στην Ελλάδα, έχει ταλαιπωρήσει επί μακρόν πολλούς και πολύ. Αυτό συμβαίνει διότι... η κήρυξη της ΑΟΖ είναι ένα τεράστιο γεωστρατηγικό πλεονέκτημα, που δεν θα πρέπει να συνδέεται με την εκμετάλλευση των υπαρχόντων κοιτασμάτων, τα οποία βρίσκονται σε μη αμφισβητούμενα από κανέναν θαλάσσια ή/και χερσαία οικόπεδα και η αξία των οποίων εκτιμάται σε 4 τρις δολάρια! Κρίνεται, βέβαια, σκόπιμο να διευκρινιστεί ότι λέγοντας Υ/Α εννοούμε είτε πετρέλαιο είτε φυσικό αέριο (Φ/Α) είτε και τα δύο, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, έννοια που μάλλον πολλοί συγχέουν πολύ και συχνά.

Παρατηρούμε όμως τελικά μια τεράστια αδράνεια στον τομέα των υδρογονανθράκων στην Ελλάδα λόγω έλλειψης πολιτικής βούλησης ή ακόμα και άγνοιας.

Τα στοιχεία που παρουσιάζουμε προκύπτουν αβίαστα από τις μελέτες που έκανε ο Αντώνης Βασιλείου, πρόεδρος και τεχνικός διευθυντής της Geoenergy Corporation στο Χιούστον των ΗΠΑ, σε συνεργασία με τους καθηγητές Αβραάμ Ζεληλίδη από την Πάτρα και Αντώνη Φώσκολο, στον Καναδά, μέσω τηλεδιάσκεψης. Οι μελέτες έγιναν κατ' εντολήν της PGS στα παλιά γεωφυσικά δεδομένα που είχε κάνει η ΔΕΠ-ΕΚΥ μέχρι το 1997, δηλαδή πριν την κλείσει η Βάσω Παπανδρέου, αν και τα δεδομένα δεν μπορούσαν να ανακοινωθούν λόγω υπογραφής συμφώνου εχεμύθειας με την PGS και τον τότε ΥΠΕΚΑ, καθηγητή Γιάννη Μανιάτη. Από αυτά προκύπτει ότι υπάρχουν έξι πολύ μεγάλες περιοχές στο Ιόνιο με κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου:

1. Περιοχή Διαπόντια Νησιά σε αβαθή νερά, θαλάσσιο βάθος περίπου 30 μέτρα, αργό πετρέλαιο εκμεταλλεύσιμο ακόμα και προς 25 δολάρια/βαρέλι. Τεράστιο κοίτασμα, για το οποίο κατέθεσαν προσφορά τα ΕΛΠΕ. Πάγωσε ο διαγωνισμός.

2. Δυτικά της Κέρκυρας, δομές Πύρρου και Αχιλλέα, κοιτάσματα φυσικού αερίου, προσφορά Total, ΕΛΠΕ και Edisson. Πάγωσε ο διαγωνισμός.

3. Δυτικά των Παξών, η περιοχή... βγάζει μάτι! Κοίτασμα αργού πετρελαίου. Δυστυχώς, καμία προσφορά.

4. Δυτικά της Πρέβεζας, κοίτασμα Υ/Α. Δυστυχώς, καμία προσφορά.

5. Δυτικά του Κατάκολου, κοίτασμα φυσικού αερίου και αργού πετρελαίου. Δυστυχώς, καμία προσφορά.

6. Κόλπος της Κυπαρισσίας, κολοσσιαίο κοίτασμα φυσικού αερίου που μπορεί να τροφοδοτήσει τους Ατμοηλεκτρικούς Σταθμούς (ΑΗΣ) Μεγαλόπολης για τουλάχιστον χίλια χρόνια. Κατατέθηκε προσφορά των ΕΛΠΕ, αλλά πάγωσε ο διαγωνισμός.

Άρα, αν προσθέσουμε τον νομό Ιωαννίνων (προσφορά της Energean Oil & Gas) και τους νομούς Άρτας και Πρέβεζας, όπου κονταροχτυπιούνται ΕΛΠΕ και Energean Oil & Gas, τον Πατραϊκό Κόλπο, τον οποίο «χτύπησαν» τα ΕΛΠΕ, και το Κατάκολο, που «χτύπησε» η Energean Oil & Gas, συνειδητοποιεί και ο πλέον αδαής πόσο πετρέλαιο και φυσικό αέριο έχουν η Δυτική Ελλάδα και η Δυτική Πελοπόννησος. Κι όμως όλα πάγωσαν και οι Έλληνες φορολογούνται αγρίως και πεινάνε. Τυχαίο;

Κριτήρια έρευνας και εκμετάλλευσης

Πολλοί δημοσιογράφοι, πολιτικοί, οικονομολόγοι και λοιποί δημοσιολογούντες θεωρούν ότι η αξιοποίηση ενός κοιτάσματος υδρογονανθράκων είναι αποκλειστική συνάρτηση της τιμής του αργού πετρελαίου. Επιπροσθέτως, συνδέουν και συγχέουν την εκμετάλλευση με την τιμή του αργού πετρελαίου, πράγμα το οποίο μεταφέρει εσφαλμένες εντυπώσεις στο ευρύ κοινό. Και τα δύο αποτελούν μείζονα στρατηγικά λάθη.

Η τιμή των 30 δολαρίων/βαρέλι αργού πετρελαίου επηρεάζει κυρίως την παραγωγή πετρελαίου που γίνεται τώρα από τις αμμόπισσες του Καναδά και της Βενεζουέλας και την παραγωγή αργού πετρελαίου από τα σχιστολιθικά πετρώματα (π.χ. Ντακότα των ΗΠΑ). Δευτερευόντως, επηρεάζει την εκμετάλλευση των μικρών -κάτω των 100 εκατομμυρίων βαρελιών- κοιτασμάτων πετρελαίου που βρίσκονται σε θαλάσσια βάθη άνω των 2.500 μέτρων και σε ολικό βάθος εκμετάλλευσης άνω των 8.500 μέτρων. Άρα δύο ακόμη παράγοντες να επηρεάζουν την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων: το θαλάσσιο βάθος και το μέγεθος/ποσότητα του κοιτάσματος. Αυτό ισχύει για κοιτάσματα που είναι ήδη σε φάση εκμετάλλευσης κι όχι γι' αυτά που είναι σε στάδιο έρευνας.

Στην Ελλάδα έχουμε απτά παραδείγματα που δείχνουν ότι κοιτάσματα πετρελαίου των 30 εκατομμυρίων βαρελιών που βρίσκονται σε θαλάσσιο βάθος 30-40 μέτρων είναι οικονομικά εκμεταλλεύσιμα. Τέτοια περίπτωση είναι η εκμετάλλευση του κοιτάσματος «Έψιλον» στον Κόλπο της Καβάλας από την Energean Oil & Gas. Η άντληση ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2015 με ημερήσια παραγωγή 1.500 βαρέλια. Το κόστος εκμετάλλευσης είναι περίπου 12 δολάρια/βαρέλι και η πώληση στην τιμή των 32 δολαρίων/βαρέλι αφήνει ένα κέρδος της τάξης των 20 δολαρίων/βαρέλι. Συνολικά η εταιρεία αντλεί ημερησίως από τον Κόλπο της Καβάλας 3.000 βαρέλια. Γι' αυτή την ημερήσια παραγωγή απασχολούνται 400 άτομα - κι αυτό δεν είναι «λεπτομέρεια». Το ερώτημα είναι αν έχουμε στην Ελλάδα άλλη τέτοια περίπτωση. Κι η απάντηση είναι βεβαίως θετική...

Βορείως της Κέρκυρας, στα Διαπόντια Νησιά, στο θαλάσσιο Οικόπεδο 1 της ελληνικής ΑΟΖ, το θαλάσσιο βάθος είναι 30 μέτρα, δηλαδή τόσο όσο και στον Κόλπο της Καβάλας, και το κοίτασμα είναι της τάξης των 2 δισεκατομμυρίων βαρελιών, είναι, δηλαδή, ένα εκατομμύριο φορές μεγαλύτερο απ’ αυτό που έχει η Energean Oil & Gas στον Κόλπο της Καβάλας. Η ημερήσια παραγωγή εκτιμάται ότι θα είναι της τάξης των 200.000 βαρελιών. Στο πλαίσιο του μεγάλου διαγωνισμού υπάρχει προσφορά για την εκμετάλλευση από τα ΕΛΠΕ. Και πάλι η ερώτηση είναι απλή: Γιατί δεν έχει ανοίξει ακόμα αυτός ο φάκελος, αφού αφόρα αποκλειστικά σε ελληνική εταιρεία και δεν μπορεί να υπάρχουν ούτε ιδεολογικά κωλύματα;

Ας έρθουμε όμως στο σημείο που αφορά στη λανθασμένη συσχέτιση του κόστους εκμετάλλευσης του φυσικού αερίου με την τιμή του αργού πετρελαίου στην αγορά, που αναφέρεται στις αμμόπισσες και το σχιστολιθικό πετρέλαιο. Στον Καναδά η ημερήσια πετρελαιοπαραγωγή μειώθηκε κατά 1,5 εκατομμύριο βαρέλια από τις αμμόπισσες, το ίδιο και στη Βενεζουέλα, όπου βλέπουμε μείωση της πετρελαιοπαραγωγής από το σχιστολιθικό πετρέλαιο, διότι η αξιοποίησή τους προϋποθέτει τιμές άνω των 60 δολαρίων/βαρέλι αργού πετρελαίου.

Αν οι Έλληνες δημοσιογράφοι, πολιτικοί, οικονομολόγοι και πολλοί άλλοι έριχναν μια ματιά στην υπεράκτια περιοχή του Ισραήλ, στα κοιτάσματα «Νταλίτ», «Ταμάρ», «Λεβιάθαν», στην υπεράκτια περιοχή της Αιγύπτου, στο κοίτασμα «Ζορ» και στα άλλα 126 κοιτάσματα που βρίσκονται στον κώνο του Νείλου, όπως και στην υπεράκτια περιοχή της Κύπρου με το κοίτασμα «Αφροδίτη», θα έβλεπαν ότι αυτά τα κοιτάσματα του φυσικού αερίου, πολλά εκ των οποίων βρίσκονται 150 χιλιόμετρα από τις χερσαίες ακτές και σε θαλάσσια βάθη που υπερβαίνουν τα 1.500 μέτρα (Ultra Deep Water), είναι εκμεταλλεύσιμα και με κέρδος, διότι το κόστος εξόρυξης είναι 4 δολάρια/Gj και η τιμή πώλησης 8-9 δολάρια/Gj ή 15-18 δολάρια/Gj ως υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG). Αυτή η απόδειξη του τι γίνεται στις γειτονικές μας χώρες δίνει την πιο πειστική απάντηση στο ερώτημα αν τα κοιτάσματα νότια της Κρήτης είναι ή όχι οικονομικά εκμεταλλεύσιμα.

Και νότια της Κρήτης υπάρχουν -αποδεδειγμένα από μελέτες ξένων επιστημόνων που δούλευαν πάνω από σαράντα πέντε χρόνια- τουλάχιστον πέντε περιοχές με κοιτάσματα τύπου «Ζορ», δηλαδή του γιγαντιαίου κοιτάσματος φυσικού αερίου που βρέθηκε στην Αίγυπτο 160 χιλιόμετρα βόρεια της Αλεξάνδρειας. Η ποσότητα του αερίου ανέρχεται στα 30 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια, στοιχείο που ισοδυναμεί με 5,5 δισεκατομμύρια βαρέλια πετρέλαιο. Και οι εταιρείες Eni, ΒΡ, Delek, Avner, Noble και BG που προχωρούν στην εκμετάλλευση αυτών των κοιτασμάτων το ξέρουν πολύ καλά. Διότι ακόμα και το κοίτασμα «Αφροδίτη», με 5 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια, που ισοδυναμεί θερμοδυναμικά με 900 εκατομμύρια βαρέλια πετρέλαιο, είναι οικονομικά εκμεταλλεύσιμο.

Η αξιοποίηση των κοιτασμάτων Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου, ήτοι Ιωαννίνων, Άρτας, Πρέβεζας, Πατραϊκού Κόλπου, Κατάκολου και Διαπόντιων Νησιών, δηλαδή όπου ήδη υπάρχουν προσφορές προς εκμετάλλευση των κοιτασμάτων, λύνει σε μεγάλο βαθμό το θέμα του χρέους και της ανεργίας. Γιατί, λοιπόν, η κυβέρνηση δεν προχωρά στην αξιοποίηση των ελληνικών κοιτασμάτων και θέλει να φέρει φυσικό αέριο από το εξωτερικό;

Στρατηγική

Όσο μερικοί ασχολούνται με πολιτικές και κομματικές διαπραγματεύσεις, καθυστερούμε στον τομέα της ενέργειας που συνεχώς εξελίσσεται και, μάλιστα, με διαδραστικό τρόπο. Διότι οι άλλοι παίκτες δεν σπαταλούν χρόνο για να κάνουν κινήσεις που αφορούν αποκλειστικά σε ψηφοφόρους. Έτσι, στην Ελλάδα, αλλά και στην Κύπρο βέβαια, βλέπουμε απίστευτες καθυστερήσεις, την ώρα που το διεθνές timing προωθεί τις επενδύσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.



Με την πορεία του σκάφους «Odin Finder» της ιταλικής εταιρείας GAS βλέπουμε επί του πρακτέου την υλοποίηση ενός από τα αποτελέσματα της στρατηγικής αξίας της Τριμερούς Ελλάδας - Κύπρου - Ισραήλ. Για τη βυθομετρική μελέτη του EuroAsia Interconnector εξέτασε ειδικά την περιοχή της Κορακιάς, όπως προβλέπει το Project of Common Interest (PCI) που αποδέχτηκε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και στη συνέχεια ακολούθησε μια πορεία παράλληλα με τον γενικό άξονα της Κρήτης -από το βόρειο μέρος προς τη Σητεία- για να εντοπίσει τον εφικτό διάδρομο που θα οδηγήσει στην Κύπρο. Το «Odin Finder» ήδη βρίσκεται στην περιοχή μεταξύ Κρήτης και Κύπρου, που εξερεύνησε για πρώτη φορά στο ταξίδι του Λεμεσός - Πειραιάς, για να κλείσει αυτός ο πρώτος κύκλος της αποστολής του, έτσι ώστε να συνεχίσει προς το Ισραήλ. Σε αυτό το πλαίσιο, το πέρασμα από την Κρήτη στην Κύπρο είναι, βέβαια, τεράστιας σημασίας, γιατί πρόκειται για το μεγαλύτερο μήκος από τα τρία μέρη που αποτελούν το συνολικό υποθαλάσσιο καλώδιο.

Πολλοί θεωρούν ότι το πιο σημαντικό μέρος διασύνδεσης είναι η Κρήτη με την Αττική, ενώ αυτό είναι μόνο ένα τοπικό έργο - με την έννοια του εθνικού. Αν το EuroAsia Interconnector είναι PCI για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, είναι διότι είναι διασυνοριακό και μόνο - κι αυτό, βέβαια, αφορά στην Κρήτη και την Κύπρο. Αυτό είναι η ουσία του θέματος κι αυτό αναδεικνύει την Κρήτη σε διεθνές επίπεδο.

Μετά την Κύπρο και τον Πειραιά, το σκάφος «Odin Finder», που εκτελεί τη βυθομετρική μελέτη για λογαριασμό του EuroAsia Interconnector, έφτασε στα παράλια της Κρήτης, στην περιοχή της Κορακιάς, όπως προβλέπεται και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο του PCI. Έτσι, την ώρα που βλέπουμε διάφορους να λένε διάφορα, το έργο συνεχίζεται ακάθεκτα και, μάλιστα, εντός προγράμματος. Επειδή το έργο είναι διεθνούς εμβέλειας, οι άδειες που δόθηκαν ακολούθησαν τον βηματισμό της Τριμερούς Ελλάδας - Κύπρου - Ισραήλ και βλέπουμε σε πρακτικό επίπεδο τις συνέπειες αυτής της μεγάλης συμμαχίας στον ενεργειακό τομέα.

Το «Odin Finder» προχωρά συστηματικά στον εντοπισμό του εφικτού διαδρόμου πόντισης με φάρδος μερικών χιλιομέτρων, πλησιάζοντας τις ακτές έως το βάθος των 100 μέτρων, πράγμα που του επιτρέπει να δώσει τη μεγάλη εικόνα της πορείας. Πιο συγκεκριμένα, στην Κρήτη είδαμε και τη δυναμική που υπάρχει τοπικά, στην Περιφέρεια Κρήτης, για να μην υπάρξουν καθυστερήσεις και να αξιοποιηθεί εξ ολοκλήρου όλο το δυναμικό κρητικό πλαίσιο. Διότι το EuroAsia Interconnector προσφέρει τεράστιες δυνατότητες και στην ίδια την Κρήτη και όχι μόνο στα τρία κράτη - με την έννοια της απελευθέρωσης από την απομόνωση. Έτσι, έγινε ένα ακόμα βήμα πραγματικότητας με την παρουσία του σκάφους στην περιοχή. Και δεν μπορεί να υπάρξει αμφισβήτηση σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, όπου η Κρήτη παίζει ρόλο ενεργό.

Οι μίζερες προσεγγίσεις παραμένουν μίζερες και δεν αλλάζουν απολύτως τίποτα στην παρούσα κατάσταση. Διότι μόνο με έργα μεγάλης εμβέλειας αλλάζει η Ελλάδα και αποκτά μέλλον. Σε αυτά τα έργα συμπεριλαμβάνουμε την ελληνική ΑΟΖ με το ηλεκτρικό καλώδιο EuroAsia Interconnector, με τον αγωγό φυσικού αερίου EastMed, τον ελληνικό ζεόλιθο με όλες τις εφαρμογές του, την ελληνική καινοτομία σε διεθνές επίπεδο. Δεν είναι μόνο ανάλογα με την Εγνατία ή την Ιόνια Οδό ή ακόμα και με τη γέφυρα Ρίου - Αντιρρίου, αλλά τις ξεπερνούν κατά πολύ, διότι δίνουν άλλες δυνατότητες και προοπτικές σε βάθος χρόνου, αφού δεν είναι μόνο έργα τελικά, αλλά έργα εκκίνησης και για άλλες διαδικασίες. Λειτουργούν, δηλαδή, ως καταλυτικά στοιχεία και πλατφόρμες εφαρμογών. Με αυτή την έννοια οι δύο Τριμερείς είναι τόσο σημαντικές, διότι αποτελούν το νομικό και στρατηγικό υπόβαθρο των εποικοδομητικών λύσεων που αναζητεί η πατρίδα μας μέσω των εξελίξεων της Ανατολικής Μεσογείου και των υποδομών και δομών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τα έργα μεγάλης εμβέλειας δεν είναι μόνο έργα τύπου ΕΣΠΑ, αλλά έχουν άλλο υπόβαθρο και ευρύτερα αποτελέσματα. Γι' αυτό τον λόγο οι καθυστερήσεις που προέρχονται από τη γραφειοκρατία και τον δογματισμό όχι μόνο δεν προσφέρουν απολύτως τίποτα για το μέλλον της Ελλάδας, αλλά, επιπλέον, λειτουργούν ανασταλτικά και αρνητικά όσον αφορά στην εθνική αξιοπιστία σε σχέση με τις άλλες χώρες εντός ή εκτός ΕΕ. Πρέπει, λοιπόν, να αποφύγουμε όλα αυτά τα εμπόδια και να προχωρήσουμε πιο πέρα από τα όρια της μιζέριας της αβεβαιότητας και της αναποφασιστικότητας και να τολμήσουμε να βγούμε έξυπνα, έγκαιρα και δυναμικά μπροστά.

* Πηγή: Ηλεκτρονική αλληλογραφία με τους καθηγητές Νίκο Λυγερό, Αντώνη Φώσκολο, Ηλία Κονοφάγο, Θεόδωρο Καρυώτη.

(ΕΠΙΚΑΙΡΑ 18/03-24/03/2016 – ΙΩΑΝΝΗΣ Α. ΚΟΛΟΜΒΑΚΗΣ)

ΑΙΩΝΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΙΣΤΗ
ΣΤΑΡΑΤΑ ΛΟΓΙΑ 
ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ