ΥΔΡΑΥΛΙΣ ΚΑΙ ΗΡΩΝ Ο ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΥΣ - 300π.Χ

1. Ο τίτλος αυτού εδώ του κειμένου θα μπορούσε να παραπέμπει στους ποικιλότατους (άρα και δυνητικώς εκφραστικούς) ήχους του ανέμου καθώς περνά μέσα απ’ τα δένδρα, καθώς φυσάει πάνω στα κατάρτια και στους πυλώνες υψηλής τάσεως ή καθώς περνάει μέσ’ απ’ τις χαραμάδες του παραθύρου-μας.
Ετούτες οι μουσικές έχουν ήδη θρέψει τα παιδικά μας χρόνια κι έχουν ίσως εκφράσει (ή και εκ-φράξει) συναισθήματα μύχια – που τώρα αισθητοποιούνται (χάρις στην ακοή): Αναμνήσεις φυσικών τοπίων και ταξιδιών ή και συναισθήματα μοναξιάς και φόβου κλπ. Ετούτη θα ήταν η «φυσική» Μουσική του Ανέμου.
Ομως, σήμερα θέλω να αναφερθώ σε μια «τεχνητή» μουσική του ανέμου, έτσι όπως την φαντάσθηκαν μερικοί τρελοί Μηχανικοί στην Αλεξάνδρεια – εδώ και 2.000 χρόνια. Ιδού η ιστορία.
2. Στις αρχές του 3ου π.χ.χ. αιώνα ο πατριάρχης της ελληνιστικής Τεχνολογίας, ο Κτησίβιος (γυιος κουρέα, παρακαλώ – κι όχι κτηματία ή στρατηγού), είχε εφεύρει την εμβολοφόρο αντλία, αυτήν ακριβώς που χρησιμοποιούμε μέχρι σήμερα (μόνο που εκείνη ήταν χειροκίνητη, φυσικά). Αυτήν την εφεύρεση θαυμάζει ο Βιτρούβιος, ο ρωμαίος ιστορικός της Τεχνολογίας (1ος αιώνας π.χ.χ.), στο βιβλίο De Architectura, Χ, 7 – πάρτε αν δεν την έχετε, την επιστημονικότατη μετάφραση και εκτενή σχολιασμό του Π. Λέφα, εκδ. Πλέθρον, Αθήνα, 1998.
Αλλά η ιστορία συνεχίζεται. Επειδή λοιπόν cherchez la femme, ο εν λόγω μέγας Μηχανικός, υπείκων στις θεμιτές απαιτήσεις της συζύγου αυτού (και αοιδού) Λαΐδος (όχι της Κορινθίας, άλλης), εφευρίσκει και την Υδραυλιν – το μουσικό όργανο που επέπρωτο να εξελιχθεί στο σημερινό εκκλησιαστικό όργανο. Τι είναι η Υδραυλις;
Είναι καταρχήν μια ολόκληρη σειρά μπρούτζινων αυλών (24 τον αριθμόν, όχι ένας και δύο – ο κ. Παντερμαλής ανεύρε στο Δίον ένα σχεδόν μοναδικό σύνολο τέτοιων συναρμοσμένων αυλών), τους οποίους όμως δέν πρόκειται να φυσήξουν στόματα ανθρώπων αλλά αέρας πεπιεσμένος που διοχετεύεται στον κάθε αυλό πιέζοντας ένα πλήκτρο (το οποίο ανοίγει την αντίστοιχη κάτω τρύπα του κάθε αυλού). Και πού τον βρίσκομε αυτόν τον πεπιεσμένον αέρα; Μα με τη βοήθεια της εμβολοφόρου αντλίας: Στέλνομε, τρομπάροντας, αέρα μέσα σ’ έναν κατάλληλο θάλαμο βυθισμένον σε νερό· στον θάλαμο αυξάνεται σιγά σιγά η πίεση του αέρα, ο οποίος τώρα ανεβαίνει σ’ ένα κανάλι, κάτω ακριβώς απ’ τους αυλούς: Πατάς τα πλήκτρα όπως απαιτεί η μουσική σύνθεση, ανοίγουν οι αντίστοιχες τρυπούλες κάτω απ’ τους αρμόδιους αυλούς – και ιδού η συγχορδία!
Ο Ηρων ο Αλεξανδρεύς (~1ος αιώνας π.χ.χ.) περιγράφει λεπτομερέστατα την κατασκευή της Υδραύλεως – η οποία ανακατασκευάσθηκε με μεγάλη επιτυχία απ’ το Ευρωπαϊκό Κέντρο Δελφών, προ 10-ετίας περίπου.
Τώρα, μια άλλη έκδοση ανακατασκευάζεται ξανά απ’ την Εταιρεία Μελέτης της Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας (ΕΜΑΕΤ) στο Τεχνικό Επιμελητήριο της Ελλάδος, προκειμένου να συμπεριληφθεί στη μεγάλη Εκθεση Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας η οποία ελπίζεται οτι θα γίνει στην Κίνα μετά από 1½ χρόνο, σε συνεργασία με το ΥΠΕΞ.
3. Αλλού όμως ήθελα να την πάω την ιστορία σήμερα. Ερχεται λοιπόν ο εν λόγω Ηρων και (υποθέτω) σκέπτεται. «Κι αυτός ο δούλος που τρομπάρει συνεχώς την αντλία δίπλα στον καλλιτέχνη, τι θέαμα απαξιωτικό της Μουσικής!». Και τον καταργεί – βάζοντας στη θέση-του την αιολική ενέργεια. Συνδέει δηλαδή (μέσω μιας ευφυέστατης διάταξης) τον μοχλό της αντλίας με μια ανεμοφτερωτή· ο άνεμος φυσάει, η φτερωτή γυρίζει, το έμβολο της αντλίας ανεβοκατεβαίνει (μηχανικώς πλέον), ο αέρας συμπιέζεται, ο καλλιτέχνης πατάει τα πλήκτρα, και ακούγεται μουσική εξαίσια να συνοδεύει λ.χ. τους στίχους: «Οσον ζης φαίνου / μηδέν όλως εσύ λυπού. / προς ολίγον εστι το ζην / ο δε χρόνος το τέλος απαιτεί» (απο νεκρική στήλη στις Τράλεις, 1ος με 2ον μ.χ.χ. αιώνας).
4. Τι είναι τούτο το θαύμα; Πώς ο Ανεμος παράγει τελικώς μιαν ΑΛΛΗ μουσική – όχι τους φυσικούς-του ήχους (όπως λ.χ. το γλυκό θρόισμα των φύλλων) αλά μια ανθρωπική μουσική; Απάντηση: Η Τεχνολογία, φυσικό συμπλήρωμα της Φύσεως, «μεταστοιχειώνει» τα φυσικά δεδομένα (μέταλλα, ξύλο, φωτιά, νερό, αέρας) και παράγει Οργανον (έτσι ονόμαζε ο Αριστοτέλης το κάθε εργαλείο ή μηχάνημα). Και το Οργανο αυτό ικανοποιεί Ανάγκες του ανθρώπου (εν προκειμένω ανάγκες αισθητικές) που δέν μπορούσαν να ικανοποιηθούν με μόνα τα «φυσικά» μέσα. Κι έτσι μ’ ενα όργανο μουσικό εκφράζομε τα πάθια-μας ευστοχότερα απ’ ό,τι με ήχους φυσικούς. Αυτό είναι το μέγα ανθρωπικό κατόρθωμα της Τεχνολογίας – κι αυτή ήταν η τρέλα των Αρχαίων Ελλήνων με αυτήν. Το μόνο πρόβλημα σήμερα θα ήταν η «φριχτή ασχήμια» ετούτης της Ανεμογεννήτριας, κατα την άποψη μερικών νεοελλήνων δημάρχων και γιαλαντζή-οικολόγων…

 [Θ. Π. ΤΑΣΙΟΣ, Το ΒΗΜΑ, 03/08/2008,

 greatlie.com]
http://ellas2.wordpress.com/

ΑΠΟ ΤΑ ΘΑΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ

Γνωρίζουμε πάρα πολύ καλά το ανώτερο επίπεδο του Αρχαίου Ελληνικού Πολιτισμού. Από αυτόν πήραν όλοι οι λαοί του κόσμου.

Σήμερα όμως ούτε αυτοί σέβονται την Ελλάδα-μητέρα του Φωτός, ούτε και εμείς οι Έλληνες φαινόμαστε αντάξιοι των μεγάλων Προγόνων μας... Αυτή είναι μία απαράδεκτη κατάσταση, που πρέπει να ανατραπεί πρώτα εδώ, στο εσωτερικό της Ελλάδας, αποβάλλοντας την μίζερη και ανθελληνική ουσιαστικώς εξουσία και πραγματοποιώντας ένα καινούργιο ξεκίνημα. Και είναι βέβαιον ότι και τότε, για μια ακόμη φορά, θα καταπλήξουμε τον σύμπαντα κόσμο και θα ξαναγράψουμε Ιστορία!

Ένας τομέας του Αρχαιοελληνικού Πολιτισμικού Θαύματος είναι και οι άγνωστες ακόμα πώς τις έφτιαξαν οι Πρόγονοί μας τεχνολογίες. Όπως θαυμάζουμε τα υπόλοιπα στοιχεία του Πολιτισμού των Προγόνων μας (Φιλοσοφία και Ποίηση, Θέατρο και Αρχιτεκτονική, Μουσική και Επιστήμη), έτσι και η αρχαία τεχνολογία κατέχει επάξια μία θέση περίοπτη στο Πολιτισμικό μας Οικοδόμημα. Είναι απορίας άξιον μάλιστα πώς ακριβώς έφτιαχναν οι Πρόγονοί μας πράγματα που ακόμα και σήμερα φαίνονται πολύ δύσκολα. Παρουσιάζω κάτωθι ορισμένα εξ αυτών των αιώνιων επιτευγμάτων των Προγόνων μας.

Ο κοχλίας του Αρχιμήδη: Τo υδραυλικό αυτό όργανo είναι επίσης γνωστό ως ατέρμων κoχλίας ή υδρόβιδα. Εφευρέθηκε από τoν Αρχιμήδη κατά τη διάρκεια τoυ ταξιδιoύ τoυ στην Αίγυπτo. Χρησίμευε στην άντληση ύδατoς από ένα χαμηλό επίπεδo σ’ ένα άλλo υψηλότερo. Oι χρήσεις τoυ από την αρχαιότητα έως σήμερα είναι πoλλές: άρδευση αγρoτικών καλλιεργειών, απαλλαγή μεταλλείων από λιμνάζoντα ύδατα, άντληση υδάτων από τα έγκατα των πλoίων και άλλες. Χρησιμoπoιείται έως σήμερα σε πoλλές χώρες, αναπτυγμένες ή μη, με πoλλές μoρφές και πoικιλία χρήσεων.

Η αντλία του Κτησίβιου: Η αναρρoφητική αυτή και πιεστική αντλία είναι μία από τις σημαντικότερες εφευρέσεις τoυ Κτησίβιoυ, ενός μηχανικoύ της Αλεξάνδρειας, πoυ τον ονόμασαν και «πατέρα» της Πνευματικής (δηλ. της Αερoδυναμικής). Μέσα σε δυo κυλινδρικά δoχεία κινoύνται δυo έμβoλα με αντίθετη λειτoυργία, όπου τo ένα πιέζει και τo άλλo απoρρoφά. Η κίνηση των εμβόλων δημιoυργεί κενό αέρoς και αναρρόφηση νερoύ, τo oπoίo μέσω ενός σωλήνα μεταφέρεται έξω από τo χώρo πoυ είναι βυθισμένη η αντλία. Τo όργανo υπήρξε από τα πιo διαδεδoμένα και χρησιμoπoιήθηκε από πoλλoύς λαoύς, χρησιμoπoιείται δε έως και σήμερα με πoικίλες μoρφές.

Ύσπληξ: H ύσπληξ αποτελείτο από δύο οριζόντια σχοινιά, που ήταν τεντωμένα μπροστά από τους δρομείς στο ύψος των γονάτων και του στήθους. Tα σχοινιά συγκρατούνταν στα άκρα τους από κατακόρυφους ξύλινους πασσάλους, τους αγκώνες, που εμφυτεύονταν μέσα σε απλούς μηχανισμούς-προδρόμους των ελατηρίων, αποτελούμενους από στριμμένα νεύρα ζώων. Oι μηχανισμοί αυτοί τοποθετούνταν σε λίθινες βάσεις. Oι αγκώνες συγκρατούνταν όρθιοι, δεσμευόμενοι ίσως με κρίκο σε σταθερό κιονίσκο, που βρισκόταν από πίσω τους. O αφέτης, που στεκόταν πίσω από τους δρομείς κρατώντας τα δύο σχοινιά χειρισμού, έθετε σε λειτουργία το μηχανισμό. Mε μιαν απότομη κίνηση απελευθέρωνε τους προεντεταμένους αγκώνες, οι οποίοι έπεφταν απότομα στο έδαφος συμπαρασύροντας όλο το εμπόδιο και επιτρέποντας την εκκίνηση στους δρομείς.

Χωροβάτης: Ένα πολύ αξιόλογο αρχιτεκτονικό και τοπογραφικό όργανο, πρόγονος του σημερινού αλφαδιού, που χρησιμοποιείτο στη μέτρηση των κλίσεων διαφόρων επιφανειών, σε τοπογραφικές σκοπεύσεις κ.ά.

Χάλκινος πρίων: Μεγάλo χάλκινo πριόνι τoυ 16oυ-15oυ π.Χ. αι. Απoτελoύσε εργαλείo ξυλoυργoύ. Σύμφωνα με τη μυθoλoγία, εφευρέτης τoυ ήταν o Τάλως, ανιψιός τoυ Δαιδάλoυ, που κατόπιν τον σκότωσε απ’ την ζήλια του ο θείος του (φοβούμενος πως θα τον ξεπεράσει). Eμπνεύστηκε την κατασκευή τoυ από τo σαγόνι φιδιoύ ή από τη ραχoκoκαλιά ενός ψαριoύ.

Υπολογιστής των Αντικυθήρων: Είναι ένας μηχανισμός πoυ, μαζί με άλλα σημαντικά ευρήματα, βρέθηκε στo ναυάγιo των Αντικυθήρων. Aνελκύστηκε τo 1901 από σφoυγγαράδες της Σύμης. O μηχανισμός αυτός έφερε συνoλικά 30 διαφoρετικά γρανάζια, κατασκευασμένα στo χέρι, τα oπoία έμπαιναν σε λειτoυργία από έναν άξoνα πoυ βρισκόταν στo πλάι τoυ μηχανισμoύ και έδειχναν τις κινήσεις τoυ ήλιoυ και της σελήνης στo Ζωδιακό κύκλο. Τo όργανo αυτό απoτελεί την πεμπτoυσία της παράδoσης στoυς μηχανισμoύς με γρανάζια πoυ αναπτύχθηκε κατά την ελληνιστική περίoδo.

Ηλιακό ρολόι: Αυτό στη μια του όψη φέρει κατάλογο 36 τοποθεσιών στα ελληνικά και στην πίσω όψη υπάρχει ο γνώμων, οι μνήμες και γωνιόμετρο αριθμημένο από 0 έως 90 μοίρες.

Ατμοτηλεβόλο του Αρχιμήδη: Ήταν ένα πολεμικό όπλο που εκτόξευε μπάλες βάρους ενός ταλάντου (περίπου 23 χλγμ.) σε απόσταση 6 σταδίων (περίπου 1.100 μ.)! Λειτουργούσε με την ατμοσυμπίεση. Είναι το πρώτο παγκοσμίως όπλο που λειτουργούσε με ατμό. Το εφεύρε ο Αρχιμήδης στη διάρκεια της πολιορκίας των Συρακουσών από τους Ρωμαίους (213-211 π.Χ.). Με το όπλο ασχολήθηκε αργότερα και ο Λεονάρντο ντα Βίντσι, που το ονόμασε αρχιτρόνιτο (από τις λέξεις Αρχιμήδης και τρώννυμι) και έκανε τα πρώτα κατασκευαστικά σχέδια του όπλου. 

Αιολόσφαιρα του Ήρωνα: O περιστρoφικός ατμoστρόβιλoς πoυ εφεύρε o Ήρωνας έμεινε γνωστός στην ιστoρία ως Αιολόσφαιρα ή Αιόλoυ πύλη. Mέσω ενός βραστήρα το νερό ατμοποιείται και ο ατμός, μέσω δύo λυγισμένων σε oρθή γωνία σωλήνων, καταλήγει σε μια σφαίρα με ειδικές βαλβίδες. Η σφαίρα αυτή φέρει δύo ακρoφύσια διαμετρικά τoπoθετημένα και λυγισμένα με τέτoιo τρόπo, που η πίεση τoυ ατμoύ, διαφεύγoντας μέσα απ’ αυτά, κάνει τη σφαίρα να κινείται περιστρoφικά.

Μινωικός πέλεκυς: Χάλκινoς πέλεκυς με κερατόσχημες απoλήξεις από την περιoχή Καρφί της Κρήτης (1100 π.Χ.). Τo εργαλείo συγκρατείτο πάνω σε ξύλινo στειλεό με τη βoήθεια δερμάτινων ιμάντων. Χρησιμoπoιείτο για την κoπή και επεξεργασία των ξύλων. O λίθινoς πέλεκυς ήταν γνωστός ήδη από την Παλαιoλιθική περίoδo. Λειτoυργoύσε ως χρηστικό εργαλείo, αλλά και ως φoνικό όπλo...

http://www.elora.gr

Ο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΚΑΙ Η ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ

Ο ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ αφορά μόνο στην ΗΘΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ του Ανθρώπου και το γεγονός αυτό αποτελεί και τον λόγο για τον οποίο ο πολιτισμός αυτός πρέπει να υφίσταται 

Μια προσεκτική ματιά στα επιτεύγματα του Αρχαίου Ελληνικού Πολιτισμού, θα μπορούσε να μας πείσει ότι ο πολιτισμός αυτός βασίστηκε σε μία πολύ καλά κρυμμένη, αλλά οπωσδήποτε υπαρκτή ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ την οποία σήμερα σπανίως πέφτει στην αντίληψή μας.

Σαφείς ενδείξεις για το θέμα αυτό, θα μπορούσαμε να βρούμε μέσα στο βιβλίο του Αριστοτέλη ΜΗΧΑΝΙΚΑ, η ύπαρξη του οποίου ακόμα και μέχρι τις μέρες μας παραμένει στους περισσότερους άγνωστη.

Ας εξετάσουμε όμως τον πρόλογο του βιβλίου ΜΗΧΑΝΙΚΑ, το οποίο ξεκινάει με μία εξαιρετικά σημαντική πληροφορία. [847a.11] Θαυμάζεται τῶν μὲν κατὰ φύσιν συμβαινόντων,

Αφ’ ενός μεν προκαλούν τον θαυμασμό μας όσα συμβαίνουν ως αποτέλεσμα της λειτουργίας των Συμπαντικών νόμων,ὅσων ἀγνοεῖται τὸ αἴτιον,

και πιο συγκεκριμένα όλων αυτών για τα οποία ο άνθρωπος δεν μπορεί να κατανοήσει τον λόγο για τον οποίο συμβαίνουν.

(αυτά είναι τα κατά φύσιν)

τῶν δὲ παρὰ φύσιν, ὅσα γίνεται διὰ τέχνην,

Και αφ’ ετέρου προκαλούν επίσης τον θαυμασμό μας, όσα δεν συμβαίνουν αυτομάτως μέσα στην φύση, αλλά δημιουργούνται με τεχνητό τρόπο και είναι αποτελέσματα της ανθρώπινης νοημοσύνης,

(αυτά είναι τα παρά φύσιν)

πρὸς τὸ συμφέρον τοῖς ἀνθρώποις.

έχοντας σαν σκοπό το συμφέρον της ανθρωπότητας.

Διαπιστώνουμε λοιπόν ότι ο Αριστοτέλης μάς προσδιορίζει από την πρώτη κιόλας γραμμή του αρχαίου κειμένου, ότι μέσα στο Σύμπαν υπάρχουν δύο θεμελιώδεις και ΑΝΤΙΘΕΤΕΣ μεταξύ τους καταστάσεις:

Η «ΚΑΤΑ ΦΥΣΙΝ» και η «ΠΑΡΑ ΦΥΣΙΝ».

Προκύπτει επομένως το συμπέρασμα ότι η κατάσταση «ΠΑΡΑ ΦΥΣΙΝ» αναφέρεται στον ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ, ο οποίος έχει σαν κύριο σκοπό και στόχο του να ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΕΙ ΤΙΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ!

Αυτή η προσέγγιση του Αριστοτέλη θα πρέπει να μας προβληματίσει ιδιαιτέρως και να μας βάλει στην διαδικασία να ερευνήσουμε κάτω από ένα νέο πρίσμα, τις απόψεις και τις αντιλήψεις μας, για τα τεχνολογικά επιτεύγματα που συνοδεύουν τον σύγχρονο τρόπο ζωής μας.

Διότι, σύμφωνα με αυτόν τον διαχωρισμό του Αριστοτέλη είναι πολύ εύκολο να κατανοήσουμε ότι ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ μας, για τον οποίο είμαστε τόσο περήφανοι δεν έχει καμμία σχέση με τον ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ή με τον Πολιτισμό που παρήγαγε η Αρχαία Ελλάδα.

Διότι ο ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ αφορά μόνο στην ΗΘΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ του Ανθρώπου και το γεγονός αυτό αποτελεί και τον λόγο για τον οποίο ο πολιτισμός αυτός πρέπει να υφίσταται.

Όπως είναι γνωστό, σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, η εξελικτική πορεία του Ανθρώπου περνάει από 3 στάδια.

Κάθε Άνθρωπος, στο πρώτο στάδιο της Ψυχικής του εξέλιξης, ξεκινάει σαν ΔΙΠΟΔΟ ή ΑΝΘΡΩΠΟΕΙΔΕΣ.

Στην συνέχεια, όταν περάσει στο δεύτερο εξελικτικό στάδιο και μόνο τότε, θεωρείται ΑΝΘΡΩΠΟΣ, με απώτερο σκοπό να καταλήξει,

στο τρίτο και τελικό στάδιο του ΑΥΤΟΑΝΘΡΩΠΟΥ, το οποίο ταυτίζεται μάλιστα με την Θέωση.

Ο Αριστοτέλης λοιπόν, αμφισβητεί την άποψη που εν πολλοίς επικρατεί σήμερα, ότι δηλαδή η ανάπτυξη της τεχνολογίας θα μπορούσε να επιφέρει και την Ψυχική εξέλιξη του Ανθρώπου!

Το γεγονός αυτό θα πρέπει να μας προβληματίσει ιδιαιτέρως, διότι η άποψη που ισχύει σήμερα και την έχουμε υιοθετήσει όλοι, είναι ότι το καλύτερο μέλλον, θα επέλθει μέσα από την συνεχόμενη εξέλιξη της τεχνολογίας.

Είναι λοιπόν προφανές ότι το καλύτερο μέλλον δεν θα έρθει μέσα από την τεχνολογική εξέλιξη, αλλά από τον ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΕΚΠΟΛΙΤΙΣΜΟ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ μέσω της ΗΘΙΚΗΣ ΤΟΥ ΑΝΕΛΙΞΗΣ.

Ας συνεχίσουμε όμως την ανάγνωση του αρχαίου κειμένου των ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ.

ἐν πολλοῖς γὰρ ἡ φύσις ὑπεναντίον πρὸς τὸ χρήσιμον ἡμῖν ποιεῖ·

Αυτό οφείλεται στο ότι σε πολλές περιπτώσεις οι φυσικές διεργασίες λειτουργούν αντίθετα προς το συμφέρον των ανθρώπων.

(Ένα παράδειγμα φυσικών διεργασιών θα μπορούσαν να αποτελούν οι σεισμοί, οι λιμοί οι καταποντισμοί κτλ.)

ἡ μὲν γὰρ φύσις ἀεὶ τὸν αὐτὸν ἔχει τρόπον καὶ ἁπλῶς,

Διότι οι φυσικές διεργασίες ακολουθούν πάντοτε τους ίδιους κανόνες οι οποίοι είναι και πολύ απλοί στην κατανόησή τους.

τὸ δὲ χρήσιμον μεταβάλλει πολλαχῶς.

Ενώ το αποτέλεσμα αυτών των φυσικών διεργασιών άλλοτε είναι χρήσιμο για την ανθρώπινη κοινωνία, ενώ σε άλλες περιπτώσεις προκαλεί βλάβες.

ὅταν οὖν δέῃ τι παρὰ φύσιν πρᾶξαι,

Όταν λοιπόν πρέπει να επέμβει η ανθρώπινη νοημοσύνη για να δημιουργήσει κάτι που δεν απαντάται μέσα στη φύση,

διὰ τὸ χαλεπὸν ἀπορίαν παρέχει καὶ δεῖται τέχνης.

με σκοπό να αντιμετωπίσει ο άνθρωπος αντίξοα φυσικά φαινόμενα, μας προβληματίζει το γεγονός ότι περισσότερες τεχνολογικές κατασκευές δεν συνάδουν με την εφαρμογή των καλών τεχνών.

Δηλαδή αυτό που υποστηρίζει ο Αριστοτέλης είναι ότι η εφαρμογή των τεχνολογιών αντιβαίνει στην εφαρμογή της λειτουργίας της αρμονίας των Μουσών!

Το συμπέρασμα αυτό συνάδει απολύτως με το γεγονός ότι όλες οι αρχαίες κατασκευές ακολουθούν τους ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΑΡΜΟΝΙΑΣ, όπως τις γνωρίζουμε σήμερα μέσω ων μαθηματικών αριθμών φ και φ2.

Οι ΑΡΧΑΙΟΙ ΝΑΟΙ μολονότι είναι ανθρώπινα δημιουργήματα, δεν θα μπορούσαν να θεωρηθούν ότι αποτελούν «ΠΑΡΑ ΦΥΣΙΝ» κατασκευές, διότι είναι χτισμένοι βάσει της αρμονίας φ και επομένως ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΤΟΥΣ ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΑΡΜΟΝΙΑΣ, έτσι ώστε να βοηθούν στην βελτίωση του επιπέδου του πολιτιστικού επιπέδου του ανθρώπου!

Αυτό σημαίνει με άλλα λόγια, ότι ΕΝΑ ΜΗ ΑΡΜΟΝΙΚΟ ΟΙΚΟΔΟΜΗΜΑ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΜΑΣ ΒΛΑΨΕΙ καταρχήν και μόνο με την οπτική του εικόνα διότι μας εισάγει, ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΥΠΟΣΥΝΕΙΔΗΤΑ σε μία ΜΟΝΙΜΗ ΔΥΣΑΡΜΟΝΙΑ η οποία μας υποχρεώνει να χάνουμε σταδιακά την αίσθηση του κάλους, γεγονός που δεν μπορεί παρά να ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΑΡΝΗΤΙΚΑ ΣΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΜΑΣ.

Πολύ περισσότερο το γεγονός αυτό μπορεί να συμβεί, όταν ζούμε για μία ζωή ολόκληρη μέσα σε ένα τέτοιο δυσαρμονικό οικοδόμημα, όπως συμβαίνει με τα σύγχρονα κτήρια στα οποία κατοικούμε!

Σαν γενικό συμπέρασμα θα πρέπει να κατανοήσουμε ότι αν η τεχνολογία λάμβανε υπόψη της και ακολουθούσε τους ΚΑΝΟΝΕΣ ΤΗΣ ΑΡΜΟΝΙΑΣ, τότε θα μπορούσε σε αυτήν την περίπτωση να συμβαδίζει με την πραγματική εξελικτική πορεία του ανθρώπου!

Κάτι τέτοιο όμως δεν συμβαίνει με κανέναν τρόπο με την σημερινή εφαρμογή της τεχνολογίας η οποία αντί να εκφράζεται μέσω αρμονικών κατασκευών που πρέπει να ακολουθούν τον χρυσό αριθμό φ, εκφράζεται με …εξαμβλώματα.

Ένας Άνθρωπος για να λειτουργεί «ΚΑΤΑ ΦΥΣΙΝ» θα πρέπει υποχρεωτικά όχι μόνο όλες του οι δραστηριότητες να συνάδουν με τους κανόνες της αρμονίας,

αλλά και ο γενικότερος τρόπος ζωής του θα πρέπει να ορίζεται από αρμονικές προεκτάσεις!

Το γεγονός αυτό επιτυγχάνεται όταν «βιώνουμε τις Μούσες» σε όλους τους τομείς της ζωής μας.

Θα μπορούσαμε λοιπόν να υποστηρίξουμε την θεωρία ότι οι Αρχαίοι Έλληνες είχαν αναπτύξει μεν υψηλή τεχνολογία, όμως γνωρίζοντας τις αρνητικές της συνέπειες στην καθημερινή τους ζωή, προτιμούσαν να διαβιώνουν μέσα σε έναν απλό και απέριττο τρόπο ζωής!

Δηλαδή γνώριζαν πολύ καλά ότι ελλόχευε ανά πάσα στιγμή ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ να καταστρέψουν την ΠΟΛΥΤΙΜΗ ΨΥΧΙΚΗ ΑΡΜΟΝΙΑ ΤΟΥΣ αν δεν ακολουθούσαν πιστά τους αρμονικούς κανόνες των Μουσών με μοιραίο αποτέλεσμα τον ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΤΟΥΣ ΚΑΤΑΠΟΝΤΙΣΜΟ.

Ένα τέτοιο αποτέλεσμα, θα μπορούσε ίσως να αποτελεί η περίφημη καταστροφή της Ατλαντίδος, αυτό όμως θα αποτελέσει το περιεχόμενο ενός επόμενου άρθρου. 

http://www.astrology.gr/ENALLAKTIKI-GONIA/item/31864-O-Aristotelis-kai-i-Arhaia-Elliniki-tehnologia

ΠΡΟΗΓΜΕΝΗ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ - ΟΙ ΠΡΟΓΟΝΟΙ ΔΕΚΑΔΩΝ ΣΥΣΚΕΥΩΝ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΜΕ ΣΗΜΕΡΑ

Οι πρόγονοι δεκάδων συσκευών που χρησιμοποιούμε σήμερα:
ΗΛΙΑΚΟ ΡΟΛΟΪ ΤΩΝ ΦΙΛΙΠΠΩΝ


Ομοίωμα μηχανισμού που χρονολογείται ανάμεσα στο 250 και 350 μ.Χ. Αποτελείται από τρεις δακτυλίους, οι οποίοι μπορούν να περιστραφούν κατά 360 μοίρες. Εκτός από τον υπολογισμό της ώρας, το όργανο προσδιορίζει το αζιμούθιο και το ύψος του ηλίου ή κάποιου άλλου αστέρα.

ΒΥΖΑΝΤΙΝΟ ΡΟΛΟΪ & ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ

Ομοίωμα μηχανισμού της βυζαντινής εποχής (περίπου 530μ.Χ.). Σύνθετος ως προς τη λειτουργία του, περιλαμβάνει ηλιακό ρολόι και ημερολογιακό μηχανισμό. Θεωρείται ως “απόγονος” του περίφημου υπολογιστικού οργάνου της ελληνιστικής περιόδου, γνωστού ως ‘Μηχανισμός των Αντικυθήρων” .

ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΣ ΑΣΤΡΟΛΑΒΟΣ
Ομοίωμα μηχανισμού που χρονολογείται από το 1026 μ.Χ. Η χρήση του συνίσταται για τη μέτρηση γωνιαίων αποστάσεων δύο αντικειμένων καθώς και για τη μέτρηση του ύψους του ηλίου και άλλων αστέρων, από το οποίο και προσδιορίζονται οι εποχές, η διάρκεια της ημέρας, ο μεσημβρινός του τόπου κα.

ΥΔΡΑΥΛΙΚΟ ΡΟΛΟΪ ΚΤΗΣΙΒΙΟΥ

Ομοίωμα μηχανισμού του 3ου αι. π.Χ. Αποτελείται από συνδυασμό δοχείων, εφοδιασμένων με ρυθμιζόμενους ελεγκτές ροής ύδατος, έτσι ώστε να επιτυγχάνεται η επιθυμητή ανύψωση του πλωτήρα στο τελευταίο δοχείο. Ο πλωτήρας φέρει δέκτη, ο οποίος υποδεικνύει την ακριβή ώρα πάνω σε περιστρεφόμενο τύμπανο. Το τύμπανο αλλάζει θέση ανάλογα με
την ημερομηνία, ώστε να εξασφαλίζεται η ακριβής διαίρεση των δώδεκα ημερήσιων ωρών, που μετρούσαν την εποχή εκείνη.

ΚΙΝΗΤΟ ΑΥΤΟΜΑΤΟ ΗΡΩΝΟΣ
Ομοίωμα του κινητού αυτόματου του Ήρωνα του Αλεξανδρινού, με βάση τις περιγραφές που περιέχονται στο έργο του “Αυτοματοποιητική”. Την κινητήρια ενέργεια προκαλεί η πτώση ενός βάρους, συνδεδεμένου με τον κινητήριο τροχό μέσω νημάτων με τη βοήθεια τροχαλιών. Η ταχύτητα πτώσης του βάρους καθορίζεται από την ελεγχόμενη ταχύτητα ροής του υλικού που το συγκρατεί. Ο προγραμματισμός των κινήσεων, τόσο του ίδιου του αυτόματου, όσο και των ειδώλων του, γίνεται με δεξιόστροφες ή αριστερόστροφες περιελίξεις.

ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΟ ΠΛΥΝΤΗΡΙΟ ΤΥΠΟΥ Ι

Μακέτα πλυντηρίου μεταλλευμάτων για την παραγωγή αργύρου στη Λαυρεωτική κατά τους κλασικούς χρόνους. Κύριος σκοπός του πλυντηρίου ήταν ο περιορισμός της κατανάλωσης νερού κατά τον καθαρισμό του μεταλλεύματος από τα ανεπιθύμητα συστατικά του, με ανακύκλωση του χρησιμοποιημένου νερού.

ΑΝΥΨΩΤΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ ΗΡΩΝΟΣ (ΔΙΚΟΛΟΣ)

Ομοίωμα μηχανισμού για την ανύψωση δομικών υλικών. Αποτελείται από μία ξύλινη γέφυρα σχήματος Π και δύο τροχαλίες, μία κινητή και μία σταθερή.

ΚΟΧΛΙΑΣ ΤΟΥ ΑΡΧΙΜΗΔΟΥΣ

Ομοίωμα μηχανισμού άντλησης ύδατος. Αποτελείται από ξύλινη κυλινδρική θήκη-αγωγό, μέσα στον οποίο περιστρέφεται ελικοειδής κατασκευή. Χρησίμευε στην άρδευση αγρών, καθώς και στην άντληση υδάτων από το εσωτερικό των πλοίων.

ΑΝΥΨΩΤΙΚΟΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΝΕΡΟΥ (ΠΕΡΑΧΩΡΑ)

Ομοίωμα μηχανισμού από την Περαχώρα της Κορίνθου (300π.Χ.). Ο μηχανισμός αποτελείται από ξύλινη σταθερή βάση πάνω από υδατοδεξαμενή, εφοδιασμένη με περιστρεφόμενο τροχό που φέρει δοχεία στην περιφέρειά του. Επιπλέον, συνδέεται με σύστημα μετάδοσης της κίνησης, έτσι ώστε η κίνηση των ζώων στο οριζόντιο επίπεδο να θέτει σε κίνηση τον κατακόρυφο τροχό.

ΔΙΟΠΤΡΑ ΗΡΩΝΟΣ

Ομοίωμα οργάνου που επέτρεπε ακριβείς γεωδαιτικές μετρήσεις στην επιφάνειας της γης. Μετρά αζιμούθια, ύψη, μήκη και γωνιακές αποστάσεις.

ΑΝΤΛΙΑ ΚΤΗΣΙΒΙΟΥ

Αποτελείται από δύο όμοιους κυλίνδρους που φέρουν έμβολα, τα οποία με τη βοήθεια μοχλού κινούνται παλινδρομικά και σε αντίθετη κατεύθυνση. Η κίνηση αυτή δημιουργεί κενά αέρος και αναρρόφηση του νερού. Τα ανοίγματα φράσσονται με κατάλληλες βαλβίδες έτσι ώστε το νερό που αναρροφείται να εξωθείται στη συνέχεια προς την έξοδο που βρίσκεται ψηλότερα από την επιφάνεια της άντλησης.

ΣΤΡΕΠΤΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΠΥΡΟΒΟΛΟ

Ομοίωμα φορητού μηχανήματος εκτόξευσης υγρού πυρός, βασισμένο στην αναφορά του Ήρωνα του Βυζαντινού στα “Πολιορκητικά”.

ΠΡΟΠΛΑΣΜΑ ΕΠΙΓΡΑΦΗΣ ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ

Αντίγραφο ενεπίγραφης στήλης του 4ου αιώνα π.Χ. Το κείμενό της αναφέρεται σε μία παραγγελία για την κατασκευή μπρούτζινων συνδέσμων και περιέχει τεχνικές και χημικές προδιαγραφές για την κατασκευή τους. Το κείμενο της επιγραφής αποτελεί μία από τις αρχαιότερες αναφορές σε θέματα ποιοτικού ελέγχου.

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΑΝΤΙΚΥΘΗΡΩΝ


Ομοίωμα ενός από τους πλέον σύνθετους μηχανισμούς που διασώθηκαν από την αρχαία Ελλάδα. Αποτελείται από 32 (τουλάχιστον) γρανάζια, διαφόρων μεγεθών, τα οποία έμπαιναν σε κίνηση ταυτόχρονα από μία χειρολαβή. Ανάμεσά τους περιλαμβάνεται και ένα διαφορικό γρανάζι. Σύμφωνα με τη μελέτη του Derek de Solla Price, ο μηχανισμός χρησιμοποιήθηκε ως αστρονομικό όργανο μεγάλης ακρίβειας. Κατασκευάστηκε περίπου το 80 π.Χ. πιθανότατα στη Ρόδο. Η επιστημονική και ιστορική αξία του οργάνου είναι τεράστια, αφού όμοιό του δεν έχει βρεθεί αλλού.

ΣΦΑΙΡΑ ΤΟΥ ΑΙΟΛΟΥ

Ομοίωμα του μηχανισμού που αναφέρεται στο έργο “Πνευματικά” του Ήρωνα του Αλεξανδρινού. Η αιολόσφαιρα του Ήρωνα αξιοποιεί την πίεση του ατμού και τη μετατρέπει σε κινητήρια περιστροφική δύναμη. Αποτελεί αναμφίβολα πρόδρομο της ατμομηχανής.

ΣΧΟΛΙΟ: Από τα ευρήματα της αρχαιολογικής σκαπάνης και τις περιγραφές των αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων, αποδεικνύεται πως οι πρόγονοί μας είχαν άριστες σχέσεις με την τεχνολογία κι αρκετές εφευρέσεις τους λειτουργούν μέχρι σήμερα, με την ίδια βασική αρχή ή υπήρξαν πρόδρομοι των σημερινών “ανακαλύψεων”. Είναι δε ξεκάθαρο, πως οι Ελληνικές κυβερνήσεις κατασπαταλούν το δημόσιο χρήμα για θεαματικές και ψηφοθηρικές εκδηλώσεις “στυλ φιέστας”, αλλά δεν φαίνονται καθόλου διατεθειμένες να χρηματοδοτήσουν έρευνες που φέρνουν στο φως συγκλονιστικά επιτεύγματα του αρχαίου Ελληνισμού.
Αν εμβαθύνουμε με καθαρό μυαλό τον αρχαίο Ελληνικό κόσμο, θ’ ανακαλύψουμε εκτός από την χειροπιαστή αλήθεια, εκτός από τα τεκμήρια της προηγμένης τεχνολογίας τους κι ένα δίδαγμα της ασύλληπτης σοφίας τους. Το δίδαγμα που ο σύγχρονος κόσμος δεν έλαβε ποτέ υπ’ όψιν του και γι’ αυτό αυτοκαταστρέφεται διαταράσσοντας την αρμονία του σύμπαντος, σε μια προσπάθεια να κατανικήσει την φύση. Η φύση εκδικείται! Γι’ αυτό οι αρχαίοι κράτησαν τις μεγάλες μάζες, μακριά από τα ερευνητικά εργαστήρια των επαϊόντων και γι’ αυτό τα χειροπιαστά τεκμήρια αργούν …. να κάνουν την εμφάνισή τους.

NOESIS

ΒΙΣΑΛΤΗΣ 

ΤΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΤΗΣ ΑΙΩΝΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΙΣΤΗΣ ΣΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΕΠΙΔΑΥΡΟΥ

Το θέατρο της Επιδαύρου, περίφημο από τους αρχαίους χρόνους μέχρι σήμερα για το μέγεθος, την αρχιτεκτονική αρτιότητά του, την ακουστική και την αρμονία του. Eίναι κτισμένο μέσα στο μεγάλο Ιερό του Ασκληπιείου της αρχαίας Πόλης της Επιδαύρου, στην πλαγιά του όρους Κυνόρτιου. Σύμφωνα με τον Παυσανία είναι έργο του ονομαστού Αργείου αρχιτέκτονα Πολύκλειτου του Νεότερου, που κατασκεύασε και την Θόλο, κτισμένο τον 4ο π.Χ αιώνα. Η σχετική έρευνα, γύρω από την ακριβή χρονολόγηση κτίσεως του θεάτρου, συχνά τέθηκε υπό αμφισβήτηση.
Το μνημείο έμεινε σκεπασμένο επί αιώνες από υψηλή επίχωση. Η συστηματική ανασκαφή, ξεκίνησε το 1881 από τον αρχαιολόγο Παναγιώτη Καββαδία. Αποκαλύφθηκε πλήρως μεταξύ του 1881 – 1887.  Το κοίλο ήρθε στο φως σε καλή κατάσταση με εξαίρεση τις ακραίες κερκίδες και τους αναλλημματικούς τοίχους. Το σκηνικό οικοδόμημα, αντίθετα αποκαλύφθηκε σε κατάσταση χαμηλού ερειπίου. Στις αρχές του 20ου αιώνα αναστηλώθηκε η πύλη της δυτικής παρόδου και ο παράπλευρος αναλλημματικός τοίχος. Μεγάλης κλίμακας εργασίες πραγματοποιήθηκαν στο διάστημα 1954 – 1963 για την ανακατασκευή κατεστραμμένων τμημάτων και τη μερική αποκατάσταση του μνημείου.
Το θέατρο του Ασκληπιείου της Επιδαύρου εκφράζει στην τελειότερη μορφή της την αρχιτεκτονική εμπειρία της αρχαιότητας, στη δομή του θεατρικού χώρου. Το μνημείο εξαίρει ήδη από την αρχαιότητα ο περιηγητής Παυσανίας για την συμμετρία και την ομορφιά του. Φέρει την τυπική διάρθρωση του Ελληνιστικού θεάτρου με τα τρία βασικά στοιχεία: Κοίλο – ορχήστρα – σκηνή.
Η μεγαλύτερη ακτίνα χάραξης του κοίλου φθάνει τα 58 μέτρα ενώ η διάμετρος της ορχήστρας είναι περίπου 20 μέτρα.
Τα δύο διαζώματά του χωρίζονται σε 13 κλίμακες και 12 κερκίδες το κάτω (που φέρει 34 σειρές εδωλίων) και σε 23 κλίμακες και 22 κερκίδες το άνω (που φέρει 21 σειρές εδωλίων).
Το σκηνικό οικοδόμημα αποτελείτο από μεγάλη αίθουσα με τέσσερις πεσσούς στον κεντρικό άξονα και 2 τετράγωνα δωμάτια στα άκρα. Το προσκήνιο είχε πρόσοψη με 14 πεσσούς – ημικίονες. Στο λογείο οδηγούσαν εκατέρωθεν δύο αναβάθρες. Στις παρόδους υπήρχαν μνημειώδεις διπλές πύλες. Κτίσθηκε σε δυο οικοδομικές φάσεις. Κατά τη διάρκεια της πρώτης, στο τέλος του 4ου π.Χ αιώνα κατασκευάσθηκαν η ορχήστρα, το κάτω διάζωμα και το σκηνικό οικοδόμημα στο «Προ – Ελληνιστικό» στάδιό του. Στη δεύτερη φάση, μέσον 2ου π.Χ αιώνα, το κοίλο επεκτάθηκε προς τα πάνω και η σκηνή πήρε την «Υστεροελληνιστική» μορφή της. Το θέατρο, φιλοξενούσε μουσικούς και ωδικούς αγώνες και παραστάσεις Αρχαίου Δράματος.
Το κοίλο του θεάτρου, περιλαμβάνει εννέα κερκίδες, με 18 σειρές εδωλίων στην κάθε μια. Η τοποθέτηση των εδωλίων πιθανόν να ήταν σταδιακή. Από αυτές, η πρώτη (προεδρία) περιλαμβάνει θρόνους σύνθετους, από τρεις μονόλιθους (σε μια περίπτωση δυο), κατάλληλα λαξευμένους. Οι διαφορές στη λάξευση και στο υλικό, οφείλονται στις μετακινήσεις των μελών, κατά τους μεταγενέστερους της πρώτης τοποθέτησης χρόνους.
Η σημερινή μορφή του θεάτρου, είναι η μορφή της τελευταίας διαμόρφωσης κατά τους Ρωμαϊκούς χρόνους. Έχουν χρησιμοποιηθεί ενεπίγραφοι λίθοι, από το ίδιο το θέατρο. Αυτό αποδεικνύεται, από τους εντοιχισμένους στο λογείο, δεξιά και αριστερά και στις βαθμίδες καθόδου προς την ορχήστρα. Εύλογα συμπεραίνουμε, ότι το υλικό αυτό έχει προέλθει από τη μείωση του μεγέθους του παλαιότερου θεάτρου.
Το κάτω τμήμα – διάζωμα, με τον τέλειο κύκλο της ορχήστρας, είναι το πρώτο. Το δάπεδο της ορχήστρας, αντίθετα από άλλα αρχαία θέατρα, όπως π.χ. του Διονύσου στην Αθήνα, που είναι μαρμάρινο σʼ αυτή την περίπτωση, είναι στρωμένο με χώμα, ενώ περιβάλλεται από ένα λίθινο κυκλικό δακτύλιο, πλάτους 48 εκατοστών. Στο μέσο της ορχήστρας υπάρχει στρογγυλή λίθινη βάση του βωμού του Διονύσου. Πιθανό είναι εκεί, πριν από κάθε παράσταση, να γίνονταν σπονδές. Ανάμεσα στην ορχήστρα και τα καθίσματα, υπάρχει μαρμάρινος διάδρομος, πλάτους δυο μέτρων, που εξυπηρετεί την ακουστική και ήταν ο χώρος συγκέντρωσης των βρόχινων νερών από το κοίλο, που μεταφέρονται με αγωγούς, έξω από το θέατρο. Το κάτω διάζωμα χωρά γύρω στους 6200 θεατές. Όλο το θέατρο, είναι κατασκευασμένο από το ίδιο ασβεστολιθικό υλικό. Όλες οι κερκίδες, έχουν βάθος από 75 έως 80 εκατοστά περίπου και το ύψος από 32 έως 35 εκατοστά. Αυτή η διακύμανση, οφείλεται στις τοπικές καθιζήσεις.
Η πρώτη σειρά, που όπως αναφέρθηκε προοριζόταν για τα τιμώμενα πρόσωπα, είναι κατασκευασμένη από κόκκινο ασβεστόλιθο. Επίσης, έχει πλάτη όπως και η τελευταία σειρά του κάτω διαζώματος. Η χρήση πλάτης, δεν είναι μόνο ένα στοιχείο διάκρισης αλλά αποτελούσε ένα φυσικό ένα εμπόδιο στη ροή της εκκένωσης του χώρου από τους θεατές. Το οικοδόμημα της σκηνής, αρχικά χωρίζονταν σε δυο μέρη: το μπροστινό, το προσκήνιο και το πίσω, η σκηνή που ήταν και το ψηλότερο. Η είσοδος γινόταν από δύο ράμπες. Το άνω διάζωμα, χαραγμένο με τα ίδια κέντρα με το κάτω, χαρακτηρίστηκε ως: «επιθέατρο», αυξάνει τον αριθμό των θεατών σε 13000 περίπου. Κάποιοι, υποστήριξαν ότι κτίσθηκε δυο αιώνες αργότερα. Αυτό όμως αμφισβητήθηκε από νεότερους μελετητές. Αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά οικοδομήματα των αρχαίων χρόνων, αφού μόνο ένα μέρος του ακουμπά στο βράχο του λόφου. η πρώτη σειρά καθισμάτων και αυτού του διαζώματος, είναι με πλάτη. Μετά την τελευταία σειρά, υπάρχει και πάλι ένας διάδρομος, που τελειώνει με περιμετρικό τοίχο. Οι κερκίδες, διαφοροποιούνται έντονα εδώ, αφού το ύψος τους, είναι 43 εκατοστά, δέκα (10) εκατοστά δηλαδή περισσότερο από τις κάτω και έτσι μεταβάλλεται έντονα η γωνία κλίσης. Αυτή η διαφοροποίηση, συντελεί όχι μόνο στην καλύτερη ορατότητα αλλά και στην καλύτερη ακουστική του θεάτρου. Οι επιγραφές του θεάτρου έχουν παραμείνει ολοζώντανες και δίνουν στο θέατρο, την προσωνυμία: «Λαλούν θέατρο». Τα ονόματα μεγάλων αρχόντων, δημιουργών και φρουρών, έχουν γραφτεί μια ή και περισσότερες φορές του καθενός στις προεδρίες και τα εδώλια του θεάτρου. Σημαντική προσφορά των επιγραφών, είναι ότι αρκετά ονόματα, γνωστοποιήθηκαν για πρώτη φορά, μετά την αποκάλυψη του θεάτρου. Έτσι τα χαράγματα, διατήρησαν την μνήμη εξεχουσών προσωπικοτήτων της τότε κοινωνίας, με τα ύπατα αξιώματα πάνω στις Προεδρίες και στα εδώλια. Οι φρουροί, οι δημιουργοί ήταν οι χορηγοί αλλά και μέτοχοι στα Διονυσιακά δρώμενα. Με τη χάραξη του ονόματός τους, γινόταν η επισήμανση του αξιώματός τους. Το μεγάλο θέατρο κοσμούσαν και άλλα κτίσματα: ο ναός του Ασκληπιού με το χρυσελεφάντινο άγαλμα, το Στάδιο, όπου γίνονταν γυμνικοί αγώνες, η Θόλος, ένα σύνολο κυκλικών κτιρίων. Έξω, υπήρχαν τα λεγόμενα Προπύλαια για την είσοδο σε πομπή των λατρευτικών γιορτών, το Άβατο μέσα στο οποίο, βρισκόταν το «Ιατρείο» του Θεού. Επίσης, υπήρχε το Γυμνάσιο, το οποίο λειτουργούσε ως ξενώνας.
Το θέατρο της Επιδαύρου, είναι το πιο διάσημο, καλοδιατηρημένο, τέλειο αρχαίο θέατρο στην Ελλάδα, μοναδικό για την ακουστική του. Η ακουστική αυτή, είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων. Καταρχήν στην περιοχή πνέουν άνεμοι οι οποίοι κινούνται από την ορχήστρα προς τους θεατές. Επίσης, στο γύρω τοπίο του θεάτρου, επικρατεί ησυχία η οποία συντελεί στη δημιουργία μιας μοναδικής αξεπέραστης ακουστικής. Εκτός από αυτούς τους δυο φυσικούς παράγοντες τρίτος συντελεστής είναι ότι η ορχήστρα και το κοίλο, έχουν βαριές επιφάνειες πάνω στις οποίες ο ήχος ανακλάται. Δεν είναι λοιπόν τα πιθάρια – ηχεία όπως υποστηρίχθηκε από τον Βιτρούβιο, που συντελούν στην άψογη ακουστική του θεάτρου αλλά οι προαναφερθέντες παράγοντες.Όλες οι θέσεις του θεάτρου, παρέχουν την δυνατότητα στους θεατές να βλέπουν και να ακούν παράλληλα καλά το έργο. Υπάρχουν σημεία, που μπορεί να ακουστεί σʼ όλο το κοίλο και ο παραμικρός ήχος π.χ. το σκίσιμο ενός χαρτιού. Επίσης κάποιες θέσεις μέσα στην ορχήστρα από τις οποίες ο λόγος ακούγεται με μεγαλύτερη καθαρότητα και πιο επιβλητικός.
Τα αρχαία θέατρα έτοιμα να δεχτούν τον αρχαίο Ελληνικό λόγο, λόγω υπαίθρου, προσφέρουν στον θεατή μια εμπειρία ανεπανάληπτη. Την άμεση σχέση θεατών – συντελεστών. Το αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου, επιβεβαιώνει την ανάγκη και την αξεπέραστη προσφορά της επανάχρησης των ανοικτών υπαίθριων θεάτρων της αρχαιότητας, τα οποία, παρ όλες τις μεταλλαγές σοβαρές ή μη που δέχτηκαν κατά καιρούς, έμειναν αξεπέραστα στην πρωτότυπη μορφή τους. Άλλωστε είναι αναμφισβήτητο, ότι όλα τα είδη της αρχιτεκτονικής δημιουργίας ανά τους αιώνες παρά, παρά την τελειότητά τους πολλές φορές υπάρχουν σήμερα μόνο ως δείγματα εξαίσια αλλά περασμένων εποχών. Δεν ξαναχρησιμοποιήθηκαν όμως ποτέ. Στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, διεξάγονται τα «Επιδαύρια», θεατρικές παραστάσεις που ξεκίνησαν το 1954, στο πλαίσιο οργανωμένου Φεστιβάλ και καθιερώθηκαν από τον επόμενο χρόνο ως θεσμός αρχαίου δράματος. Το 1988 η Ομάδα Εργασίας για την Συντήρηση των Μνημείων του Ασκληπιείου της Επιδαύρου, με επιστήμονες του Υπουργείου Πολιτισμού και του Πανεπιστημιακού χώρου, ξεκίνησε πρόγραμμα εργασιών συντήρησης και αποκατάστασης διαφόρων τμημάτων του. Στις φυσικές αιτίες φθοράς, έχει προστεθεί η μηχανική καταπόνηση από τους χιλιάδες επισκέπτες κατά τις τελευταίες δεκαετίες.
Ο χώρος της σκηνής καλύφθηκε με βατό στέγαστρο, για την αποτελεσματική προστασία της, από τις σύγχρονες σκηνογραφικές κατασκευές. Από το 1938 έως σήμερα, έχουν παρουσιαστεί εκατοντάδες παραστάσεις, ανάμεσά τους και παραστάσεις – σταθμοί. Σ’ αυτό το διάστημα, έχουν δοκιμαστεί τέσσερις γενιές σκηνοθετών – ανάμεσά τους εξέχουσες προσωπικότητες- και έχουν δοθεί εκπληκτικές ερμηνείες από ηθοποιούς αξεπέραστης κλάσεως. Επίσης έχουμε και αρκετές ιδιότυπες παραστάσεις, με σκηνοθέτες, που προσκόμισαν γόνιμες ιδέες στην Ερμηνεία Αρχαίου Δράματος.

ΛΥΚΟΜΙΔΗΣ

Πρόδρομος της τηλεόρασης ήταν ο Ήρων ο Αλεξανδρεύς (10-70 μ.Χ.) !

Η αιολόσφαιρα του Ήρωνα. «Παν μέρος της μηχανικής εν τη αυτοματοποιητική παραλαμβανόμενον», λέει ο Ήρων ο Αλεξανδρεύς στην εισαγωγή της Αυτοματοποιητικής του εδώ και 2.000 χρόνια.

Ακούσατε, ακούσατε!... Πρόδρομος της τηλεόρασης ήταν ο Ήρων ο Αλεξανδρεύς (10-70 μ.Χ.) !


Είναι ο άνθρωπος, που κατασκεύασε για πρώτη φορά αυτόματες φιγούρες (φιγούρες που χορεύουν, αυτόματα θέατρα, φιγούρες που χύνουν κρασί, μηχάνημα που δίνει αγιασμένο νερό και τόσα άλλα πράγματα!...). Και για να κάνουμε το γνωστό μας χιούμορ, όλα αυτά τα έλεγε εδώ και περίπου 2.000 χρόνια, πριν γεννηθεί δηλαδή η πανέμορφη τηλεπαρουσιάστρια ... Σταματίνα Τσιμτσιλή και τόσες άλλες ωραίες Ελληνίδες της τηλεόρασης!...

ΕΙΝΑΙ γνωστό, ότι ο Ήρων ήταν από την Αλεξάνδρεια, γι’ αυτό και καλείτο Αλεξανδρεύς, ενώ ο επιστημονικός τομέας του αντικειμένου του ήταν κατά κύριο λόγο μαθηματικός και μηχανικός. Βασισμένοι σε αβέβαιες χρονολογήσεις και σε αμφίβολης αξίας συμπεράσματα πρέπει να τοποθετήσουμε τη ζωή του στα τέλη του Ιου αι. μ.Χ. (10 – 70 μ.Χ.

Υπήρξε διευθυντής της περίφημης Ανώτατης Τεχνικής Σχολής της Αλεξάνδρειας, το πρώτο Πολυτεχνείο. Λέγεται ότι ακολουθούσε την θεωρία των ατόμων, ενώ μερικές ιδέες του Κτησιβίου ενδεχομένως να ήταν η βάση για κάποια από τα έργα του.

Ο Ήρων στα έργα του συνόψισε, με έναν τρόπο που έδειχνε το πλήθος των ενδιαφερόντων του, πάντως με έναν τρόπο συστηματικό, το σύνολο των εφαρμοσμένων μαθηματικών (γεωμετρία, θεωρία μετρήσεως) και της εφαρμοσμένης μηχανικής:
Στον τομέα των μαθηματικών ο Ήρων έγραψε ένα υπόμνημα στα Στοιχεία του Ευκλείδη (μας σώθηκαν αποσπάσματα στον Πρόκλο), Ορισμούς (Όροι των γεωμετρίας ονομάτων = επεξηγήσεις εννοιών), Περί γεωμετρίας και στερεομετρίας (Γεωμετρούμενα, Εισαγωγή των στερεομετρουμένων, και τα δυο τους συλλογές παραδειγμάτων πρακτικών υπολογισμών). Στην περιοχή της εφαρμοσμένης πρακτικής γεωμετρίας: θεωρία μετρήσεως (Μετρικά, σε 3 βιβλία• πρωτοανακαλύφτηκε το 1896• παραδείγματα για τη μέτρηση κάθε είδους επιφανειών, αλλά και της χωρητικότητας)• για γεωδαιτικές εργασίες με τη βοήθεια ενός είδους τηλεσκοπίου (Περί διόπτρας: κατασκευή και χρήση του θεοδόλιχου).



Η ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΤΟΥ ΗΡΩΝΟΣ

Ωστόσο, τη φήμη του ο Ήρωνας την κέρδισε με τα εισαγωγικά του έργα στον τομέα της μηχανικής: Τον τίτλο Μηχανικά είχε ένα βιβλίο, από το οποίο μας σώθηκαν λίγα μόνο αποσπάσματα (σε πάπυρο), το έχουμε όμως σε αραβική μετάφραση του 9ου αι.• θέμα του η στατική, οι ανυψωτικοί γερανοί, οι μοχλοί, το πολύσπαστο, η τροχαλία, ο κοχλίας και οι συνδυασμοί τους. Επίσης: Βαρουλκός (για τους ανυψωτικούς γερανούς), Πνευματικά (2 βιβλία με θέμα την πίεση του αέρα και του νερού, το πιο γνωστό από τα έργα του Ήρωνα, που περιέχει τα σχέδια του για πολυάριθμα παιχνίδια και συσκευές που χρησιμοποιούν την πίεση του αέρα), Περί αύτοματοποιητικής (2 βιβλία για την κατασκευή των δημοφιλών εκείνη την εποχή αυτομάτων και παιχνιδιών, όπως πόρτες που ανοίγουν μόνες τους, φιγούρες που χύνουν κρασί, φιγούρες που χορεύουν, αυτόματα θέατρα, μηχάνημα που δίνει αγιασμένο νερό κ.ά), Βελοποιικά (= κατασκευή βλητικών μηχανών, επομένως για τα πυροβόλα κάπως βαρύτερης μορφής, όπως καταπέλτες για ρίψη βελών και λίθων).

Είναι γνωστό, ότι με τις περίφημες φιγούρες του Ήρωνα και τις κινούμενες εικόνες του στα αυτόματα θέατρα, άνοιξε τον δρόμο για τις διαφημιστικές πινακίδες, που βλέπουμε στους δρόμους, αλλά και για την ίδια την τηλεόραση!..

Σε πολύ αβέβαιη παράδοση βασίζονται τα Κατοπτρικά (λόγος για καθρέφτες)• το βιβλίο το έχουμε μόνο σε λατινική μετάφραση, καμωμένη, καθώς φαίνεται, από τον G. de Morbecke το 1269 από ένα ελληνικό χειρόγραφο, που έφερε όμως ως όνομα συγγραφέα το όνομα του Πτολεμαίου (εξού Liber Ptolemaei de speculis, πρώτη έκδοση: Βενετία 1518). Σε πολύ διασκευασμένη μορφή έχουμε τους πίνακες μετρήσεως (Μετρήσεις).

Άλλα έργα, για τα οποία εύκολα μπορεί να αποδειχθεί ότι δεν είναι γνήσια: Χειροβαλλίστρα (έργο βυζαντινής προέλευσης με θέμα την κατασκευή πυροβόλων) και Πολιορκητικά (έργο του 10ου αιώνα με θέμα τις πολεμικές μηχανές).

Να πούμε εδώ, ότι για όλους αυτούς τους ειδικούς κλάδους ο Ήρων έγραψε σε μια μορφή πολύ εύκολα κατανοητή απέφυγε δηλαδή τις περιττές θεωρητικολογίες και έδωσε, αντίθετα, μεγάλο βάρος σε πρακτικές εφαρμοσμένες μορφές και δυνατότητες, συχνά πολύ εκλαϊκευτικού χαρακτήρα.

Στην πραγματικότητα μερικές από τις «ανακαλύψεις» του και τις κατασκευές του έχουν καθαρά ωφελιμιστική αξία: η μετρική συσκευή, ο οδομετρητής, τα κάθε λογής ρολόγια του, η χρησιμοποίηση του αέρα ως κινητήριας δύναμης, ο πυροσβεστήρας με την καταθλιπτική αντλία.

Καμία αντίρρηση. Μερικά από τα σχέδια και από τις εφαρμογές του μπορεί να είχαν καθαρά παιγνιώδη χαρακτήρα, κυρίως οι δημοφιλείς του αυτόματες φιγούρες. Αρκετές επίσης από τις προτάσεις του ήταν δύσκολο να εκτελεσθούν ή ήταν τελείως ανεφάρμοστες (η σφαίρα και ο φυσητήρας που λειτουργούν με τον ατμό, το μουσικό «όργανο» που λειτουργεί με το νερό). Ωστόσο, πρέπει να παραδεχθούμε, ότι η πιο διάσημη εφεύρεσή του είναι η αιολόσφαιρα ή ατμοστρόβιλος, η πρώτη ατμομηχανή που καταγράφτηκε στην ιστορία!


ΙΣΩΣ ΚΑΙ ΛΙΓΟ … ΣΦΕΤΕΡΙΣΤΗΣ

Ο Ήρων δεν δήλωσε σχεδόν ποτέ σε τι βαθμό χρωστούσε τα σχέδια και τις ιδέες του σε κάποιους προδρόμους του• μερικοί από αυτούς ήταν ο Αρχιμήδης, ο Κτησίβιος και ο Φίλωνας ο Βυζάντιος. Ωστόσο, τα έργα του Ήρωνος έκαναν στον μεσαίωνα και στις αρχές των νεότερων χρόνων πολύ μεγάλη εντύπωση, κάτι που το δείχνει καθαρά και η πλούσια και ποικίλη παράδοση τους στα ελληνικά, λατινικά και αραβικά, ενώ στα πειράματα με τη δύναμη του ατμού που άρχισαν τον 17ο αιώνα, τα «πνευματικά» έργα του Ήρωνος από 80 χειρόγραφα (!) εξακολούθησαν να παίζουν μεγάλο ρόλο.Tα χειρόγραφα των έργων που μας παραδόθηκαν στην πρωτότυπη ελληνική τους μορφή φτάνουν πίσω ως τον 11ο αιώνα.


Ερώτημα: Μήπως κάποια στιγμή οι τηλεπαρουσιαστές θα πρέπει να μιλάνε και γι’ αυτούς τους ανθρώπους, στους οποίους οφείλουν την δική τους τηλεοπτική ύπαρξη, και όχι συνέχεια για την Ελένη Μενεγάκη, την Φαίη Σκορδά, την Ελεονώρα Μελέτη και τόσες άλλες ωραίες Ελληνίδες;


[Πηγές: Ε: W. Schmidt, L. Nix, Η. Schone, J. L. Heiberg, V 1899-1914, ανατύπ. 1976 (με μτφ.). Βελοποιικά: Η. Diels, Ε. Schramm (Abh. Akad. Berlin 2), 1918 (με μετάφραση)• Γεωμ. και Στερεομ.: Ε. Μ. Bruins (Ja¬nus Suppl. 2) 1960. Β: Κ. Tittel (Rh. Μ. 56, 1901)• W. Schmidt (Ν. Jb. f. kl. Altert. 13,1904)• R. Meier, De H.is aetate, διδακτορική διατριβή Λειψία 1905' του ίδιου (Rh. Μ. 61, 1906)• J. Hammer-Jensen (Ν. Jb. f. kl. Altert. 25, 1910)• H. Diels, Antike Technik, 31924 (ανατύπωση 1965)• S. Gandz, H.s Date (Isis 32, 1940)• E. M. Bruins (Janus 48, 1949)• A. G. Drachmann, Ktesibios, PhiIon and H., 1948- του ίδιου (Centaurus 7, 1960)].
ΠΗΓΗ:ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΑΚΚΕΤΟΣ